پته گمرکی چیست و برای چه کالاهایی استفاده می شود؟

اگر اهل تجارت و خرید و فروش کالاهای خارجی باشید، شاید برایتان سوال پیش آمده باشد که پته گمرکی چیست؟ پته گمرکی یکی از اسناد بازرگانی است و در شرایطی به کار می‌آید که کالاها از منظر تعداد، حجم، ارزش و قیمت، ماهیتی تجاری نداشته باشند و هنگام ترخیص از گمرک نیز به ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت نیازی نباشد.

اما این پته گمرکی برای چه کالاهایی استفاده می‌شود؟ آیا در صورت استفاده از پته باید در سامانه EPL، اظهارنامه گمرکی را تکمیل کرد؟ اصلا نحوه صدور پته گمرکی چگونه است و سامانه مخصوص به آن چه نام دارد؟

برای پیدا کردن پاسخ این سوالات، آشنایی دقیق‌تر با مفهوم پته گمرکی در تجارت بین الملل و کارکرد پته در گمرک با ما همراه باشید و با این سند مهم بازرگانی آشنا شوید.

پته گمرکی چیست؟

همان‌طور که گفته شد، پته گمرکی یکی از اسناد مورد استفاده برای ترخیص بارهای غیرتجاری است.

این سند فقط به کالاهای مسافری (تا سقف مشخصی از نظر ارزش) محدود نمی‌شود، بلکه علاوه بر مسافران (که برای خروج بار خود از گمرک نیاز به ارائه بارنامه دارند)، تاجران نیز می‌توانند برای واردات نمونه‌ای از کالا با هدف استفاده در کارخانه‌های تولیدی یا مراکز تحقیقاتی از پته گمرکی استفاده کنند.

بر این اساس، پته‌های گمرکی به دو نوع پته مسافری و پته غیرتجاری تقسیم می‌شوند.

درواقع پته یکی از راحت‌ترین روش‌های ترخیص کالا از گمرک است که نیازی به ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت نیز ندارد و روند آن مانند واردات و صادرات سایر اقلام نیست. البته باید کالای وارداتی در سامانه EPL گمرک اظهار شود.

فرایند ترخیص کالا با پته گمرکی

ترخیص کالا از طریق پته با سرعت بالایی صورت می‌گیرد، به صورتی که پس از دریافت قبض انبار و انجام اقدامات لازم برای صدور پته، کالا طی چند ساعت از گمرک ترخیص شده و به مشتری تحویل داده می‌شود. در نظر داشته باشید که مسیر گمرکی برای تمامی کالاها در ترخیص به صورت پته، قرمز است.

اما مسیر قرمز گمرکی در ترخیص پته دو تفاوت اساسی دارد:

• اول این که در ترخیص پته نیازی به بررسی کالا توسط کارشناس مجازی نیست و بار تنها توسط کارشناس و ارزیاب مورد بررسی قرار می‌گیرد.
• دوم این که در این روش نیازی به ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، تخصیص ارز و غیره نیست.

پته گمرکی برای چه کالاهایی استفاده می‌شود؟

درصورتی‌که کالا از نظر قیمت و ارزش و تعداد جنبه تجاری نداشته باشد، اما برای استفاده در واحدهای تولیدی وارد کشور شده باشند (ممنوعیت معامله کالا و کسب سود) بنا به تشخیص گمرک و پس از گرفتن مجوزهای ضروری، اجازه ترخیص با پته برای آن‌ها صادر می‌شود. توجه داشته باشید که برای این کالاها، حقوق و دستمزد محل ورودی آنها بایستی پرداخت گردد.

همچنین اگر کالای وارداتی ارزشی کمتر از 2500 دلار و از نظر وزنی، وزنی کمتر از 100 کیلو داشته باشد و دو شرط ممنوع نبودن و تجاری نبودن را رعایت کرده باشد، امکان ترخیص با پته و بدون کارت بازرگانی وجود دارد.

علاوه‌براین برای کالاهای مسافری که سقف مشخصی دارند، هنگام خروج کالا از گمرک سندی صادر می‌شود که همان پته گمرکی است. در حال حاضر مسافرانی که قصد وارد کردن کالا به داخل کشور را داشته باشند، یک بار در سال اجازه ورود کالا تا سقف ۸۰ دلار را خواهند داشت. این کالاها علاوه بر اینکه نباید جزو کالاهای ممنوعه یا تجاری باشند می‌توانند شرایط زیر را دارا باشند:

• اقلام مرتبط با کالاهای مسافری
• اجناسی که به صورت غیرحضوری به گمرک امانات پستی وارد می‌شوند.
• هدیه برای اشخاص حقیقی

ارزش و حجم کالا جهت ترخیص با پته چقدر است؟

به‌طورکلی برای ترخیص کالا از طریق پته سقف ارزشی خاصی وجود ندارد و سقف ارزشی برای ترخیص کالا از طریق پته به گمرک واگذار شده است و این سقف باتوجه‌به زمان و تشخیص گمرک متفاوت است. طبق ماده ۴۰ قانون امور گمرکی، کالای مسافری، هدیه، سوغاتی همچنین نمونه‌های تجاری بنا به تشخیص گمرک می‌توانند با صدور پته از گمرک ترخیص شوند. معمولاً، برای نمونه‌های تجاری ترخیص تا 2500 دلار از طریق پته امکان‌پذیر است.

چگونه پته گمرکی ثبت کنیم؟

بسیاری از افراد به دنبال سامانه ثبت پته گمرکی می‌گردند. باید بدانید که شماره پته هنگام ترخیص کالا به نوعی کد رهگیری آن محسوب می‌شود که زیر قسمت بارکد محموله نوشته شده است. شماره پته نیز باید پس از ترخیص از گمرک در سامانه جامع مديريت كالا و خدمات پس از ترخيص ثبت شود تا کارها به شکل قانونی پیش بروند.

از طرف دیگر، در گذشته ثبت پته نیازی به اظهار نداشت و به صورت دستی ثبت پته امکان‌پذیر بود اما امروزه بر اساس بخشنامه جدید گمرک، معاونان فنی گمرک وظیفه دارند پس از تایید پته آن را به صورت الکترونیکی در سامانه جامع امور گمرکی یا همان سامانه EPL اظهار کنند. با دریافت شماره پته می‌توانید به راحتی و در کوتاه‌ترین زمان، استعلام پته گمرکی را به دست آورید.

مراحل صدور پته گمرکی

برای این که بتوان پته گمرکی را دریافت کرد، لازم است از چند مرحله مشخص عبور کرد. این مراحل به صورت خلاصه شامل موارد زیر است:

1– آماده‌سازی مدارک
ابتدا صاحب کالا یا نماینده وی باید مدارکی مثل فاکتور، بارنامه، گواهی مبدأ، لیست بسته‌بندی و مجوزهای لازم را به گمرک تحویل بدهد؛ چراکه بدون این مدارک، روند صدور پته آغاز نمی‌شود.

2- بررسی کالا توسط گمرک
کارشناسان گمرک کالا را بررسی می‌کنند تا ارزش آن مشخص شود و بتوان عوارض و مالیات‌های مربوطه را محاسبه کرد. این بررسی برای تطبیق کالا با اطلاعات اعلام‌شده و برآورد هزینه‌ها انجام می‌شود.

3– پرداخت هزینه‌ها
بعد از اعلام مبلغ، واردکننده باید عوارض گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر هزینه‌های تعیین‌شده را پرداخت کند. انجام این مرحله شرط اصلی ادامه کار است.

4– بازرسی نهایی (در صورت نیاز)
در بعضی موارد، گمرک، کالا را به‌صورت فیزیکی بازرسی می‌کند تا از صحت اطلاعات و مطابقت آن با اظهارنامه گمرکی اطمینان حاصل شود.

5- صدور پته گمرکی
پس از تکمیل مراحل بالا و پرداخت کامل هزینه‌ها، پته گمرکی صادر می‌شود و کالا اجازه ترخیص پیدا می‌کند.

تفاوت پته و برگه سبز گمرکی چیست؟

برای ترخیص کالا از گمرک دو نوع سند وجود دارد. یکی از این اسناد برگه سبز گمرکی بوده و دیگری پته است. برگه سبز گمرکی مجوزی است که به معنای ورود گمرکی کالای تجاری به گمرک ایران است. همچنین، پته گمرکی نیز مجوز ترخیص کالا برای کالاهای غیرتجاری است.

از سوی دیگر، میان پته و برگه سبز گمرکی تفاوت‌هایی وجود دارد؛ به طور مثال، ترخیص از طریق پته به ثبت سفارش و تنظیم اظهارنامه نیاز ندارد. اما برای ترخیص با برگه سبز لازم است اظهارنامه خود را در سامانه epl گمرک ثبت نمایید. علاوه بر این سرعت ترخیص کالا از طریق پته بسیار بالاتر از ترخیص با برگه سبز است.

نمونه پته گمرکی

یک نمونه پته گمرکی شامل اطلاعات مختلفی از قبیل نوع و ارزش کالا همچنین مجوز خروج از گمرک است. ازآنجایی‌که یکی از دغدغه‌های تجار انجام سریع مراحل ترخیص است، از طریق این برگه می‌توان در مدت زمانی کوتاهی نسبت به خروج کالا از گمرک اقدام نمود. در این قسمت یکی از نمونه‌های پته گمرکی را برایتان قرار می‌دهیم.

پته گمرکی به انگلیسی

پته گمرکی به انگلیسی معادل کلمه Permit است.

• GENERAL: permit
• LAW: receipt typically issued on a small voucher or ticket-type token
• LAW: a customs house receipt for dutiable goods _ permit

تخلف در روند پته گمرکی

طی سال‌های گذشته، در فرآیند ترخیص پته‌های گمرکی غیرتجاری، به‌خصوص در روش حمل‌ونقل هوایی، تخلف‌های زیادی صورت گرفته است. به همین علت، سخت‌گیری‌های بیشتری در فرآیند بازرسی و ترخیص پته گمرکی انجام می‌شود.

اغلب این تخلف‌ها به‌خاطرعدم ثبت صحیح اطلاعات کالا بوده است.

از همین رو، برای پیشگیری از تخلف در روند پته، صاحب کالا موظف است هنگام ترخیص، مشخصات کالای خود را به صورت الکترونیکی اظهار کند.

مزایای ترخیص کالا با پته گمرکی

ترخیص کالا با پته مزایای بسیاری برای افراد دارد که در این بخش به برخی از این مزایا اشاره خواهیم کرد:

• ترخیص به این روش سریع‌تر از روش‌های دیگر است. علاوه بر این، پته نسبت به برگه سبز دردسرهای کمتری دارد.
• برای ترخیص با پته نیازی به ثبت سفارش و کارت بازرگانی نیست.
• امروزه استعلام پته گمرکی به‌صورت آنلاین بوده و این موضوع یکی از دیگر مزایای استفاده از پته است.

کلام آخر 

در این مطلب به طور کامل درباره پته گمرکی صحبت کردیم و با نحوه ثبت آن همچنین مزایای این سند آشنا شدیم. درصورتی‌که نیاز به راهنمایی بیشتر دررابطه‌با مراحل ترخیص کالا از گمرک دارید می‌توانید با مشاوران ما در پست بین المللی پی اس پی از طریق راه‌های ارتباطی زیر ارتباط بگیرید و سؤالات خود را با آنها در میان بگذارید.

۱- اپلیکیشن پست بین‌المللی PSP
۲- وب‌سایت
۳- تماس تلفنی با شماره ۴۲۲۸۱ -۰۲۱

سؤالات متداول