مجوز واردات کالا چیست؟ راهنمای کامل برای واردکنندگان

مجوز واردات کالا چیزی نیست که بتوان آن را بعد از خرید کالا یا رسیدن محموله به گمرک پیگیری کرد. بسیاری از مشکلاتی که واردکنندگان هنگام ترخیص با آن روبه‌رو می‌شوند، از ناآگاهی نسبت به مجوزهای موردنیاز هر کالا شروع می‌شود؛ مجوزهایی که براساس کد تعرفه گمرکی (HS Code) و قوانین دستگاه‌های مختلف تعیین می‌شوند. اگر از ابتدا ندانید کالای شما به چه مجوزهایی نیاز دارد، ممکن است با توقف کالا، افزایش هزینه‌ها و تأخیر در ترخیص مواجه شوید.

در ادامه، تمام مراحل دریافت مجوز واردات، انواع مجوزها و کالاهای مشمول هر یک را به‌طور کامل بررسی می‌کنیم.

همچنین در صورت نیاز به مشاوره برای واردات کالا و بررسی مجوزهای موردنیاز، کارشناسان پی اس پی اکسپرس آماده پاسخگویی و ارائه راهنمایی تخصصی هستند با شما هستند. تنها کافی است با شماره 02142281 تماس بگیرید.

دریافت مجوز واردات کالا چه شرایط و مراحلی دارد؟

برای دریافت مجوزهای واردات، ابتدا باید بعضی از پیش‌نیازهای قانونی را فراهم کنید. داشتن کارت بازرگانی معتبر، ثبت‌نام و فعال‌سازی حساب کاربری در سامانه جامع تجارت و تکمیل مدارک موردنیاز، از مهم‌ترین شرایط اولیه برای آغاز فرآیند واردات محسوب می‌شوند.

همچنین، قبل از هر اقدامی باید اطمینان حاصل کنید که کالای موردنظر در فهرست کالاهای ممنوعه قرار نداشته باشد و واردات آن براساس قوانین کشور مجاز است.

بعد از فراهم کردن این شرایط، فرآیند دریافت مجوز واردات معمولا در چند مرحله انجام می‌شود:

۱. بررسی وضعیت کالا

در ابتدا باید مشخص شود که کالای موردنظر مجاز، مشروط یا ممنوع است. همچنین با تعیین کد تعرفه گمرکی (HS Code) می‌توان از مقررات و مجوزهای موردنیاز آن مطلع شد.

۲. ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت

پس از مشخص شدن HS Code، اطلاعات کالا در سامانه جامع تجارت ثبت می‌شود. این مرحله، آغاز رسمی فرآیند واردات است.

۳. دریافت مجوزهای تخصصی

سامانه براساس نوع کالا مشخص می‌کند که آیا دریافت مجوز از سازمان‌هایی مانند سازمان ملی استاندارد، سازمان غذا و دارو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت یا سایر مراجع ذی‌ربط ضروری است یا خیر.

به‌عنوان مثال، فرض کنید قصد واردات یک دستگاه فشارسنج پزشکی را دارید.

بعد از ثبت اطلاعات کالا و کد تعرفه آن در سامانه جامع تجارت، ممکن است سامانه دریافت مجوز از سازمان غذا و دارو را الزامی اعلام کند. اما اگر قصد واردات اسباب‌بازی را داشته باشید، ممکن است دریافت مجوز از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سازمان ملی استاندارد برای شما ضروری باشد.

به همین دلیل، نمی‌توان فقط براساس نام کالا درباره مجوزهای موردنیاز تصمیم گرفت و همیشه باید کد تعرفه گمرکی ملاک قرار گیرد.

۴. انجام تشریفات گمرکی و ترخیص کالا

بعد از دریافت مجوزهای لازم، واردکننده می‌تواند سایر مراحل گمرکی را انجام داده و در صورت کامل بودن مدارک، کالا را از گمرک ترخیص کند.

مجوزهای لازم برای واردات کالا

فرقی نمی‌کند که برای واردات کالا ارز دولتی دریافت کرده باشید یا به روش واردات بدون انتقال ارز، واردات داشته باشید در هر صورت برای هر کالایی باتوجه به نوع و ارزش خود (براساس کد تعرفه گمرکی) نیاز به برخی مجوزهای دولتی است که بدون آن‌ها نمی‌توان کار را به اتمام رساند. به همین خاطر بهتر است با ویژگی‌های هر یک آشنا شوید و درصورت لزوم برای دریافت آن‌ها اقدام کنید. پس با ما همراه باشید.

مجوز استاندارد

این مجوز یکی از مهم‌ترین مدارکی است که باید هر واردکننده یا صادرکننده‌ای آن را دریافت کند. در صورت لزوم و داشتن شرایط باید کالا به آزمایشگاه‌های مربوطه برود و پس از تایید سلامت و کیفیت آن، سازمان استاندارد مجوزی را صادر می‌کند و در طی یک نامه‌نگاری به اداره گمرک اطلاع می‌دهد.

لازم به ذکر است، درصورتی که چندین بار یک کالای مشخص را وارد و ترخیص کنید و آن کالا نیازی به مجوز استاندارد نداشته است، باید در دفعات بعدی این مجوز را تهیه کنید و هنگام ترخیص کالا از گمرک ارائه دهید.

علاوه‌براین، بعضی از کالاهای به صورت موقتی وارد کشور می‌شوند و پس از طی کردن مدت زمانی محدود از کشور خارج می‌شوند؛ این اقلام نیز نیازی به مجوز استاندارد ندارند.

هرچند این مقاله به طور اختصاصی درباره مجوزهای واردات کالا صحبت می‌کند، اما خوب است بدانید که صادرکنندگان مطرح و معتبر کشور نیازی به دریافت مجوز استاندارد ندارند و می‌توانند به راحتی به صادرات کالا بپردازند.

حال در ادامه به معرفی مدارکی می‌پردازیم که هنگام اخذ پروانه استاندارد باید به همراه داشته باشید.

• تصویر برابر اصل جواز تاسیس یا پروانه بهره‌برداری یا پروانه كسب شركت، واحد يا كارگاه توليدی
• تصویر آخرین آگهی منتشرشده درمورد تغییرات شرکت و ثبت شرکت در روزنامه رسمی
• تصویر کارت ملی و شناسنامه مدیرعامل شرکت
• تصویر آگهی رسمی ثبت علامت تجاری در روزنامه رسمی و تکمیل فرم علامت تجاری
• فرم درخواست اخذ مجوز + شماره و ایمیل و امضای مدیرعامل
• مدارک مبنی بر اخذ ایران کد
• اطلاعات آزمایشگاه واحد تولید
• تصویر پرسشنامه فنی
• گواهی نامه معتبر تایید صلاحیت مسئول کنترل کیفیت

مجوز وزارت راه

هنگام ترخیص محموله از گمرک ممکن است باتوجه به نوع کالایتان از شما مجوز وزرات راه را بخواهند. این مجوز مخصوص بارهایی‌ست که با شرکت‌های خارجی حمل‌ونقلی جابه‌جا شده‌اند و بدون این مجوز نمی‌توانید بار خود را تحویل بگیرید.

مجوز قرنطینه

اگر بار شما از نوع دانه‌های کشاورزی و بذرهای گیاهی و چیزهایی شبیه آن باشد، باید مجوز قرنطینه را دریافت کنید. این مجوز نیز دارای دو بخش قرنطینه حیوانی و قرنطینه نباتی می‌شود و براساس نوع کالای وارداتی تعیین می‌گردد.

علاوه‌براین، بعضی از کالاهای نباتی به خاطر ریسک و خطر اندک نیازی به اخذ مجوز ندارند و تنها یک گواهی بهداشتی از مبدا ارسال کافیست. هرچند درصورت مشاهده هرگونه مشکل و آلودگی با ورود و ترخیص این نوع کالاها ممانعت می‌گردد.

مجوز وزارت بهداشت

برای دریافت این مجوز باید کالاهای آرایشی و بهداشتی داشته باشید و برای تایید سلامت و کیفیت آن‌ها حتما مجوز مربوطه را از وزارت بهداشت دریافت کنید. البته گاهی اوقات پیش می‌آید که وزارت بهداشت درخواست بررسی نمونه کالا را دارد و اعلام می‌کند تا صاحب کالا نمونه‌ای از آن را بیاورد. این مجوز یکی از اصلی‌ترین مجوزها برای واردات چسب (چسب‌زخم انگشتی، چسب تزریق یا خون‌گیری) است.

دریافت مجوز ارشاد

اگر کالای وارداتی شما از جمله اقلامی باشد که زیرمجموعه وزارت ارشاد قرار می‌گیرد، کالاهایی نظیر ماشین‌آلات و دستگاه‌های چاپ، باید مجوز ارشاد را دریافت کنید.

معمولا این مجوز برای دستگاه‌های دست دوم است که نیاز به بازرسی کیفی دارند و مامور گمرک آن‌ها را چک می‌کند اما برای دستگاه‌های نو معمولا چنین چیزی نیاز نیست.

مجوز سازمان انرژی اتمی

کالاهای حساسی نظیر لیزرهای پزشکی، موبایل، بی‌سیم‌ها و … باید مجوز سازمان انرژی اتمی را دریافت کنند. این اقلام نیز بدون این مجوز نمی‌توانند وارد کشور شوند و تجار باید پیش از خرید تحقیقات لازم در این خصوص را انجام دهند.

مجوز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

کالاهایی که مربوط به کودکان و نوجوانان است باید این مجوز را از کانون دریافت کنند. کالاهایی نظیر بازی فکری و اسباب بازی که با فکر و روان بچه‌ها در ارتباط است و باید از ابعاد گوناگون بررسی و تایید شوند.

مجوز ثبت سفارش

این مجوز را می‌توان یکی اصلی‌ترین و پایه‌ترین مجوزهایی دانست که هر شخص حقیقی و حقوقی لازم است تا آن را اخذ کند تا بتواند کالای خود را به صورت قانونی وارد کشور نماید.

مجوز ثبت سفارش که یک کد هشت رقمی است، از سازمان توسعه و تجارت کشور و در سامانه جامع تجارت ایران تهیه می‌شود و فرآیند ثبت سفارش کالا در آنجا صورت می‌گیرد. فراموش نکنید این مجوز باید قبل از خرید کالا تهیه شود.

مجوز بانک مرکزی (تخصیص ارز)

برای آنکه واردکنندگان و صادرکنندگان بتوانند از ارز دولتی استفاده کنند و تایید گواهی آماری را دریافت نمایند، باید ثبت سفارش را به بانک ببرد، بانک نیز درخواستی را با موضوع دریافت مجوز حواله در سامانه ارسال می‌کند و حدودا یک ماه بعد مجوز بانک مرکزی صادر می‌گردد. این مجوز نیز باید پیش از خرید کالا تهیه شود.

مجوز وزارت جهاد کشاورزی

کسانی که در حوزه کشاورزی، دامداری و تولید موادغذایی فعالیت می‌کنند وکسب‌وکاری در این حوزه دارند، باید جواز تاسیس را از جهاد کشاورزی دریافت کنند تا بتوانند سرمایه‌گذاری در داخل و خارج از کشور داشته باشند.

مجوز سازمان غذا و دارو

شرکت‌ها و کسب‌وکارهایی که می‌خواهند به صادرات و واردات محصولات صنایع غذایی بپردازند یا قصد واردات تجهیزات پزشکی دارند، باید مجوز سازمان غذا و دارو را اخذ کنند. درواقع تهیه خوراکی و مواد غذایی و شیوه بسته‌بندی آن‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است و درصورت نبود استانداردهای لازم امکان فروش آن‌ها وجود ندارد.

آیا همه کالاها به مجوز واردات نیاز دارند؟

خیر. همه کالاهای وارداتی به مجوزهای تخصصی یکسان نیاز ندارند، اما برای واردات قانونی هر کالا، انجام فرآیندهایی مثل ثبت سفارش و رعایت مقررات گمرکی الزامی است. نوع مجوزهای موردنیاز نیز براساس کد تعرفه گمرکی (HS Code) و مقررات دستگاه‌های اجرایی تعیین می‌شود.

به طور کلی، کالاهای وارداتی از نظر نیاز به مجوز در سه گروه قرار می‌گیرند:

• کالاهای عمومی: این کالاها معمولاً به مجوز تخصصی خاصی نیاز ندارند و پس از ثبت سفارش و انجام تشریفات گمرکی، امکان ترخیص آن‌ها وجود دارد.
• کالاهای مشروط: واردات این گروه منوط به دریافت مجوز از سازمان‌های ذی‌ربط است. برای مثال، مواد غذایی و تجهیزات پزشکی ممکن است به تأیید سازمان غذا و دارو، محصولات کشاورزی به مجوز وزارت جهاد کشاورزی یا قرنطینه، و برخی کالاهای فرهنگی به مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیاز داشته باشند.
• کالاهای ممنوع: ورود این کالاها براساس قوانین و مقررات کشور ممنوع است و امکان ثبت سفارش یا ترخیص قانونی آن‌ها وجود ندارد؛ برای مثال، بعضی از کالاهای مغایر با قوانین کشور، کالاهای ممنوعه اعلام‌شده در مقررات صادرات و واردات یا اقلامی که ورود آن‌ها به دلایل امنیتی، بهداشتی یا شرعی ممنوع شده است.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم تا درباره مهم‌ترین مجوزهای واردات کالا صحبت کنیم و چند و چون این موضوع را برایتان توضیح دهیم. البته پیشنهاد می‌کنیم حتما سری به سامانه صادرات و واردات و وبسایت‌ درگاه ملی مجوزها بزنید تا با فهرست و شرایط همه مجوزهای مصوب کشور، به تفکیک مرجع صادر کننده مجوز، آشنا شوید.

سوالات متداول