جدیدترین مقالات

کد یاتا چیست؟ آشنایی با کد یاتا فرودگاه‌های ایران و جهان

اگر به بلیط هواپیما توجه کنید، مشاهده می‌کنید که بر روی بلیط و در کنار نام فرودگاه مبدا و مقصد یک کد سه حرفی به نام کد یاتا (IATA) قرار گرفته است، اما ممکن است ندانید این کد چیست، چه کاربردهایی دارد و توسط چه سازمانی تعیین می‌شود. در این مطلب قصد داریم درباره این کد، تاریخچه و کاربردهای آن توضیحاتی ارائه دهیم و شما را با کد یاتا فرودگاه‌های ایران و جهان آشنا کنیم. با پی اس پی اکسپرس تا انتهای مطلب همراه باشید.

کد یاتا چیست؟

کد یاتا (IATA) سرواژه عبارت International Air Transport Association airport code است و یک کد سه حرفی بوده که توسط انجمن حمل و نقل هوایی بین‌المللی (IATA) برای شناسایی فرودگاه‌ها، شرکت‌های هواپیمایی و نوع هواپیماها استفاده می‌شود. این کد برای تسهیل و سرعت بخشیدن به عملیات رزرو بلیط، صدور بلیط و مدیریت مسافران در سیستم‌های رزرواسیون هواپیمایی استفاده می‌شود. همچنین، کدهای یاتا برای شناسایی نوع هواپیماها نیز استفاده می‌شوند.

امروزه کد یاتا به طور گسترده در صنعت هوایی استفاده می‌شود و به عنوان یک استاندارد بین‌المللی در این صنعت شناخته شده‌اند. کد یاتا شامل سه حرف بزرگ انگلیسی است و برای نمایش کد یک فرودگاه به طور معمول در کنار نام فرودگاه قرار می‌گیرد.

همه فرودگاه‌ها کد یاتا نداشته و کدهای یاتا فقط برای فرودگاه‌هایی است که توسط انجمن حمل و نقل هوایی بین‌المللی (IATA) شناسایی شده‌اند، در نظر گرفته می‌شود. بنابراین، فرودگاه‌های کوچک و کم‌تر شناخته شده ممکن است کد یاتا نداشته باشند.

مقاله مزتبط: پست درب به درب

تاریخچه یاتا

به دنبال رشد صنعت هواپیمایی پس از جنگ جهانی دوم، تعداد مسافرانی که از طریق هواپیما به کشورهای دیگر سفر می‌کردند، افزایش پیدا کرد. با افزایش سفرهای هوایی شرکت‌های هواپیمایی به دنبال راهی برای سازمان‌دهی و مدیریت بهتر این سفرها افتادند و سرانجام در سال 1945 در هاوانا کوبا گرد هم آمده و تصمیم به تاسیس انجمن حمل و نقل هوایی بین‌المللی (یاتا) با هدف توسعه صنعت هوایی و حل مشکلات شناسایی فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی گرفتند.

این انجمن، جایگزین انجمن بین‌المللی ترافیک هوایی که در سال 1919 در لاهه هلند تشکیل شده بود، شد و در زمان تاسیس، متشکل از 57 شرکت هواپیمایی از 31 کشور بود.

در آغازین روزهای تأسیس این انجمن، مسئله‌ای که با آن مواجه بودند، عدم یکنواختی در استفاده از کدهای شناسایی فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی بود. به همین دلیل و برای غلبه بر این مشکل، در سال ۱۹۶۳، کدهای یاتا برای شناسایی فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی ایجاد شد.

از آن زمان به بعد، کدهای یاتا به طور گسترده در صنعت هوایی استفاده شده‌اند. این کدها به عنوان یک استاندارد بین‌المللی در صنعت هوایی شناخته شده‌اند و به طور گسترده در سطح جهان استفاده می‌شوند.

این انجمن علاوه بر تعیین کدهای یاتا، به صورت مستمر برای توسعه و پیشرفت صنعت هوایی، در حال تحقیق و توسعه است و در بسیاری از زمینه‌های مربوط به صنعت هوایی، استانداردهای جدیدی را به وجود آورده است.

در حال حاضر مقر اصلی یاتا در مونترال کانادا قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: ترخیص کالا از گمرک

اهداف کدگذاری یاتا

اهداف انجمن حمل و نقل هوایی بین‌المللی (IATA) عبارتند از:

  • توسعه و بهبود امنیت، ایمنی، کارایی و پایداری صنعت هوایی
  • توسعه و ارتقای سطح خدمات و کیفیت سفر برای مسافران
  • ارائه خدمات و محصولات با کیفیت برای شرکت‌های هواپیمایی و سایر عوامل صنعت هوایی
  • ارائه و بهبود استانداردها، به منظور یکپارچه‌سازی فرآیندهای صنعت هوایی و کاهش هزینه‌ها
  • همکاری با دولت‌ها و مقامات مربوطه به منظور توسعه و بهبود صنعت هوای.
  • ترویج و تسهیل همکاری و ارتباط بین شرکت‌های هواپیمایی و سایر عوامل صنعت هوایی
  • آموزش و آماده‌سازی کارکنان صنعت هوایی و ارائه خدمات آموزشی مرتبط با صنعت هوایی
  • ترویج و حفظ رقابتی بودن صنعت هوایی و ارتقای سطح رقابتی شرکت‌های هواپیمایی در سطح جهانی
  • حفاظت از حقوق و منافع شرکت‌های هواپیمایی و مسافران در سطح جهانی

به طور کلی، انجمن حمل و نقل هوایی بین‌المللی (IATA) سعی در توسعه و بهبود صنعت هوایی دارد و برای این منظور با شرکت‌های هواپیمایی، فرودگاه‌ها، سازمان‌های حمل و نقل، و سایر عوامل صنعت هوایی همکاری می‌کند.

اعضا یاتا

شرکت‌های هواپیمایی که به صورت منظم پروازهای خارجی دارند و دولت آن‌ها نیز به عضویت ایکائو درآمده باشد، اعضای یاتا را تشکیل می‌دهند. اعضا یاتا به دو گروه اعضای فعال و اعضای وابسته تقسیم می‌شوند. اعضای فعال و وابسته عضو یاتا هر دو می‌توانند در جلسات یاتا شرکت داشته باشند اما اعضای وابسته حق رای دادن در جلسات را نداشته و تنها اعضای فعال می‌توانند در جلسات رای بدهند.

از میان 57 عضو یاتا در سال 1945، اکنون حدود 300 شرکت هواپیمایی به نمایندگی از 120 کشور در این انجمن عضو هستند. در حال حاضر اعضای یاتا نزدیک به 83 درصد از ترافیک هوایی جهان را در حوزه خطوط هوایی مسافربری و باربری به خود اختصاص داده و پیشرو در جهان است.

ABX Air، خطوط هوایی اژه، آئروفلوت، ایرومکزیکو، ایر الجزایر، خطوط هوایی آفریقا ورلد، Aerolineas Argentinas، ایرعربیا، ایر آستانه، ایر استرالیا، ایر بالتیک، ایر بوتسوانا، ایر بورکینا، ایر قاهره، ایر کالدونیا، ایر کانادا، ایر چین، ایر اروپا، ایر کوریو، ایرفرانس، ایر نیوزلند برخی از شرکت‌های هواپیمایی عضو یاتا است.

عضویت در یاتا مزایای بسیاری برای شرکت‌های هواپیمایی دارد، برخی از این مزایا عبارتند از:

  • به رسمیت شناختن و لابی‌گری بین‌المللی
  • هدف قرار دادن اولویت‌های کلیدی صنعت
  • کاهش هزینه ها
  • آموزش و سایر خدمات

کمیته‌های یاتا

انجمن یاتا برای انجام هر چه بهتر فعالیت‌ها، امور خود را میان پنج کمیته مالی، فنی، حقوقی، ترافیک و پزشکی تقسیم کرده است. که در ادامه به صورت مختصر به بررسی این کمیته‌ها می‌پردازیم:

کمیته مالی یاتا

این کمیته وظیفه دارد امور مربوط به حسابداری و تسویه حساب شرکت‌های هواپیمایی را انجام دهد. امور مربوط به ارز و مبادله آن، مالیات، بیمه و غیره در شرکت‌هایی هوایی از دیگر وظایف کمیته مالی است.

کمیته فنی یاتا

از طریق کمیته فنی یاتا همکاری شرکت‌های هوایی در زمینه فنی و عملیاتی صورت می‌گیرد. فعالیت این کمیته در زمینه تبادل اطلاعات و تجارب میان شرکت‌های هوایی است.

کمیته حقوقی یاتا

کمیته حقوقی یاتا با موارد و مسائل حقوقی مرتبط با حمل و نقل بین‌المللی سر و کار دارد. تدوین وظایف و مسئولیت‌های شرکت‌های هوایی در قبال یکدیگر و مسافران بخشی از دیگر وظایف این کمیته است.

کمیته ترافیک یاتا

این کمیته فعالیت‌های بازرگانی شرکت‌های هواپیمایی را بررسی می‌کند. یاتا از طریق این کمیته در تلاش است امور شرکت‌های هوایی را از طریق استاندارد کردن فرم‌ها، توافق‌‌ها و رویه‌ها تسهیل نماید.

کمیته پزشکی یاتا

این کمیته از متخصصین حوزه پزشکی تشکیل شده است و عوامل روان تنی که ممکن است سلامت و ایمنی کارکنان پرواز و مسافران را تحت تاثیر قرار دهد را بررسی می‌کند.  این کمیته یک راه ارتباطی میان ایرلاین‌ها و سازمان بهداشت جهانی است.

نحوه کدگذاری در یاتا

کد یاتا متشکل از سه حرف از حروف الفبا انگلیسی است و از طریق آن می‌توان مکان و موقعیت فرودگاه را شناسایی کرد.  کدگذاری یاتا به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد. معمولا کد یاتا برگرفته از نام شهر، نام منطقه یا نام خود فرودگاه است.

مثلا کد  ATL برای فرودگاه آتلانتا و کد THR برای فرودگاه مهرآباد تهران است که بر اساس سه حرف اول نام شهر ساخته شده است. یا کد JNB  برای فرودگاه ژوهانسبورگ است که از ترکیب حروف به کار رفته در نام شهر ساخته شده است. در شهرهای بزرگ دنیا معمولا کدگذاری یاتا بر اساس اسم فرودگاه صورت می‌گیرد. به طور مثال کد یاتا فرودگاه امام خمینی IKA است که از نام این فرودگاه Imam Khomeini International Airport ساخته شده است.

کد یاتا فرودگاه‌ های ایران

در جدول زیر با کد یاتا فرودگاه های بین المللی ایران و دیگر فرودگاه‌ها آشنا می‌شویم:

 

 

 

نام شهر نام فرودگاه کد یاتا نام شهر نام فرودگاه کد یاتا
آبادان آبادان ABD ابوموسی جزیره ابوموسی AEU
اراک اراک AJK اردبیل اردبیل ADU
ارومیه ارومیه OMH اصفهان اصفهان IFN
آغاجاری آغاجاری AKW امیدیه امیدیه OMI
اهواز اهواز AWZ ایرانشهر ایرانشهر IHR
ایلام ایلام IIL بابلسر بابلسر BBL
بجنورد بجنورد BJB بم بم BXR
بندر لنگه بندر لنگه BDH بندر ماهشهر ماهشهر MRX
بندرعباس بندرعباس BND بهرگان بهرگان IAQ
بوشهر بوشهر BUZ بیرجند بیرجند XBJ
بیشه کلا بیشه کلا BSM پارس آباد پارس آباد PFQ
پیرانشهر خانه KHA تبریز تبریز TBZ
طبس طبس TCX تهران مهرآباد THR
تهران امام خمینی IKA جزیره خارج خارک KHK
جزیره سیری سیری SXI جزیره قشم دیرستان قشم GSM
جزیره کیش کیش KIH جهرم جهرم JAR
جیرفت جیرفت JYR چابهار کنارک ZBR
خرم آباد خرم آباد KHD خوی خوی KHY
دزفول دزفول DEF رامسر رامسر RZR
رشت رشت RAS رفسنجان رفسنجان RJN
زابل زابل ACZ زاهدان زاهدان ZAH
زنجان زنجان JWN ساری بابل – دشته ناز SRY
سبزوار سبزوار AFZ سرخس الماس سرخس CKT
سنندج سنندج SDG سیرجان سیرجان SYJ
شاهرود شاهرود RUD شهرکرد شهرکرد CQD
شیراز شهید دستغیب SYZ عسلویه پرشین گلف/ خلیج فارس PGU
فسا فسا FAZ قزوین قزوین GZW
کرج پیام PYK کرمان کرمان KER
کرمانشاه شهید اشرفی اصفهانی KSH کلاله کلاله KLM
گچساران گچساران GCH گلستان گرگان GBT
لار لار LRR لامرد لامرد LFM
لاوان جزیره لاوان LVP مراغه سهند ACP
مسجد سلیمان مسجد سلیمان QMJ مشهد مشهد MHD
نوشهر نوشهر NSH همدان همدان HDM
یاسوج یاسوج YES یزد یزد AZD

 

کد یاتا فرودگاه‌های جهان

نام کشور نام فرودگاه کد یاتا نام کشور نام فرودگاه کد یاتا
چین پکن PEK امریکا هارتسفیلد-جکسون آتلانتا ATL
چین شنینگ تخین SHE امریکا دالاس-فورت وُرث DFW
چین شنژن بن SZX امریکا اوهر شیکاگو ORD
چین شیاژونگ ژنگدینگ SJW امریکا دنور DEN
چین جییانگوشان SWA امریکا لس آنجلس LAX
چین سانیا فونیکس SYX ژاپن ناریتا NRT
چین بایون گوانگ‌ژو CAN ژاپن کانسای KIX
امارات شارجه SHJ ژاپن چوبو سنترایر NGO
امارات ابوظبی AUH کره جنوبی چئونگ‌جو CJJ
امارات دبی DXB کره جنوبی دائجو TAE
امارات فجیره FJR کره جنوبی گیمپو GMP
امارات رأس‌الخیمه RKT انگلیس هیترو LHR
امارات آل مکتوم DWC انگلیس دامینس هال LHR
ترکیه صبیحه گوکچن SAW کانادا ابوتسفورد YXX
ترکیه ترابزون TZX سوریه دمشق DAM
ترکیه آدانا ADA روسیه بلگورود EGO
ترکیه سامسون SZF عربستان ملک فهد DMM
ترکیه ارزروم ERZ عربستان عبدالعزیز JED
ترکیه آتاترک ISL قطر حَمَد DOH
ترکیه اسن‌بوغا ESB سوئد استکهلم-آرلاندا ARN
فرانسه شارل دوگل CDG سوئیس زوریخ ZRH
فرانسه اورلی ORY اسپانیا مادرید-باراخاس MAD
ایتالیا لئوناردو داوینچی-فیومیچینو FCO عراق نجف NJF
ایتالیا میلانو مالپنسا MXP سنگاپور چانگی SIN
ایتالیا لینیت LIN لبنان رفیق حریری بیروت BEY

کلام آخر

در این مطلب سعی کردیم شما را با یکی از انجمن‌های مهم حمل و نقل بین‌المللی هوایی یعنی یاتا آشنا کنیم و به معرفی کد یاتا فرودگاه‌های ایران و سایر کشورها پرداختیم.

در این مطلب تلاش کردیم تا به پرسش کد یاتا چیست پاسخ دهیم و کد یاتا فرودگاه‌های ایران و دیگر کشورها را به شما معرفی کنیم. کد یاتا (IATA) یا کد فرودگاهی انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی یک کد سه حرفی است که برای مشخص کردن و شناسایی فرودگاه‌های سراسر دنیا استفاده می‌شود.

در صورتی که سوالی در رابطه با این کد دارید که در این مطلب به پاسخ داده نشده است حتما برای ما کامنت بگذارید.

نظرات کاربران

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
LinkedIn_logo_initials.png

لینکدین

ما را دنبال کنید

تلگرام

ما را دنبال کنید

اینستاگرام

ما را دنبال کنید

درباره ما

پی اس پی اکسپرس، یکی از بهترین شرکت های پست بین المللی در ایران است که با داشتن نمایندگی‌های فعال در چین، ترکیه، امارات و سوریه آماده خدمت رسانی به کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان در زمینه حمل سریع بین المللی هوایی، ترخیص، واردات، صادرات و غیره است. 

تماس با ما

© کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب پی اس پی اکسپرس ممنوع است