راهنمای جامع صادرات زرشک ایرانی

صادرات زرشک برای تاجران، فرصتی واقعی برای ورود به بازاری است که تقاضای رو به رشد دارد و رقابت در آن هنوز به اشباع نرسیده است. زرشک ایرانی به‌خاطر کیفیت ثابت، طعم متمایز و شناختی که در بازارهای جهانی پیدا کرده است، تبدیل به محصولی شده که می‌تواند سودآوری قابل توجهی در تجارت بین‌المللی ایجاد کند.

برای تاجرانی که به‌دنبال کالاهای کم‌ریسک اما پربازده هستند، زرشک گزینه‌ای جدی است؛ محصولی که اگر درست انتخاب، بسته‌بندی و در بازار هدف عرضه شود، می‌تواند به جریان پایدار درآمدی تبدیل شود.

اگر می‌خواهید تصویر دقیق‌تری از بازار، سودآوری و مسیر واقعی صادرات زرشک به دست بیاورید، در ادامه این مطلب همراه ما باشید.

گفتنی است، شرکت پست بین المللی پی اس پی خدماتی در حوزه صادرات زرشک ایرانی ارائه نمی‌دهد، اما در حوزه حمل و نقل بین المللی، واردات و صادرات کالا فعالیت می‌کند و برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره 02142281 تماس بگیرید.

جایگاه و اهمیت صادرات زرشک ایرانی

زرشک ایران به‌خاطر کیفیت بالا، رنگ طبیعی و شناخته‌شدن در بازارهای بین‌المللی، یکی از محصولات ارزشمند کشاورزی کشور محسوب می‌شود و بخش مهمی از چرخه درآمدی بخش کشاورزی به‌شمار می‌رود.

از طرف دیگر، گسترش صادرات زرشک باعث ایجاد فرصت‌های شغلی در مراحل مختلفی از کشت و برداشت تا فرآوری، بسته‌بندی و حمل‌ونقل می‌شود. این موضوع به رونق مناطق تولیدکننده و بهبود وضعیت معیشتی کشاورزان کمک می‌کند.

با توجه به افزایش تقاضا در بازار جهانی برای محصولات طبیعی و سالم، زرشک ایرانی ظرفیت بالایی برای رشد و توسعه صادرات دارد.

اگر در کنار تولید، روی فرآوری حرفه‌ای و بازاریابی هدفمند هم تمرکز شود، می‌توان ارزش این محصول را چند برابر کرد و سهم بیشتری از بازارهای خارجی به دست آورد.

انواع زرشک‌های صادراتی

همان‌طور که در بالا اشاره شد، زرشک یکی از میوه‌های محبوب در ایران و سایر نقاط جهان است. این میوه به دلیل طعم ترش و مزه منحصر به فردش در انواع غذاها، دسرها و نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود. زرشک همچنین منبع خوبی از ویتامین‌ها و مواد معدنی از جمله ویتامین C، پتاسیم و آهن است.

دو نوع اصلی زرشک وجود دارد: زرشک قرمز و زرشک سیاه؛ زرشک قرمز نوع رایج‌تر است و معمولاً در آشپزی استفاده می‌شود. زرشک سیاه طعم قوی‌تری دارد و اغلب در دسرها و نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود. در ادامه به لیستی از انواع زرشک‌های صادراتی به طور کامل می‌پردازیم:

زرشک پفکی: این نوع زرشک بدون هسته و خشک شده است و ظاهر پفکی دارد. زرشک پفکی یکی از محبوب‌ترین انواع زرشک صادراتی است و معمولاً در پلو، خورشت و مربا استفاده می‌شود.

زرشک دانه اناری: این نوع زرشک نیز بدون هسته و خشک شده است، اما شکل آن شبیه به دانه‌های انار است. زرشک دانه اناری طعم ملایم‌تری نسبت به زرشک پفکی دارد و معمولاً در سالاد، ماست و سس استفاده می‌شود.

زرشک زیر تالاری: این نوع زرشک از دانه‌های شکسته و خرد شده زرشک پفکی تهیه می‌شود. زرشک زیر تالاری ارزان‌تر از سایر انواع زرشک است و معمولاً در سوپ، خورش و مرغ استفاده می‌شود.

زرشک آبگیری شده: این نوع زرشک با آب داغ فراوری شده و سپس خشک می‌شود. زرشک آبگیری شده طعم ملایم‌تری نسبت به سایر انواع زرشک دارد و معمولاً در چای و دم‌نوش استفاده می‌شود.

زرشک کرمانشاهی: زرشک کرمانشاهی میوه‌های کوچک و قرمز با طعم ترش‌وشیرین دارد. این نوع زرشک در آشپزی، تهیه مربا و آب‌زرشک استفاده می‌شود.

پودر زرشک: این نوع زرشک از آسیاب‌کردن زرشک خشک شده تهیه می‌شود. پودر زرشک طعم قوی دارد و می‌توان از آن در انواع غذاها، دسرها و نوشیدنی‌ها استفاده کرد.

مهم‌ ترین کشورهای مقصد صادرات زرشک ایرانی در سال 1402

در سال 1402، زرشک ایران به طیف گسترده‌ای از کشورها در سراسر جهان صادر شده است. بر اساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، 10 کشور زیر مهم‌ترین مقاصد صادراتی زرشک ایرانی در سال 1402 بوده‌اند. ابتدا این لیست اشاره دارد صادرات به ترکیه که نقش زیادی در این تجارت دارد. در ادامه به میزان صادرات زرشک به کشورهای مختلف اشاره می‌کنیم:

• ترکیه: 125,824 کیلوگرم به ارزش 112,909 دلار
• امارات: 82,134 کیلوگرم به ارزش 82,940 دلار
• قزاقستان: 66,677 کیلوگرم به ارزش 62,011 دلار
• عراق: 33,910 کیلوگرم به ارزش 32,975 دلار
• آلمان: 21,788 کیلوگرم به ارزش 25,198 دلار
• روسیه: 26,490 کیلوگرم به ارزش 23,803 دلار
• بحرین: 12,162 کیلوگرم به ارزش 20,589 دلار
• گرجستان: 6,612 کیلوگرم به ارزش 11,689 دلار
• قطر: 11,500 کیلوگرم به ارزش 10,689 دلار
• آذربایجان: 11,710 کیلوگرم به ارزش 10,538 دلار

نحوه صادرات زرشک ایرانی چگونه است؟

در ابتدا باید بگویم صادرات زرشک ایرانی، دارای دو روش مستقیم و غیرمستقیم (از طریق واسطه‌های تجاری) است. در صادرات مستقیم، می‌توانید با شرکت‌هایی که به طور مستقیم و تخصیصی در زمینه صادرات زرشک در ایران هستند، تماس بگیرید و یا خود تبلیغات لازم را برای جذب خریداران خارجی انجام دهید.

همچنین، در صادرات غیرمستقیم می‌توانید با واسطه‌های تجاری همکاری کنید که به دنبال تأمین محصولات زرشک از ایران به سایر کشورها هستند. در این روش، ممکن است قیمت نهایی محصول کمی کاهش یابد، اما در عوض، خطرات تجاری نیز کاهش می‌یابد. برای شروع فعالیت، می‌توانید از هر دو روش استفاده کنید تا بهترین راه‌حل را برای صادرات زرشک انتخاب کنید. در ادامه به مراحل صادرات این محصول خوراکی ارزشمند می‌پردازیم:

آماده‌سازی محصول: زرشک باید باکیفیت بالا و عاری از هرگونه ناخالصی و آفت باشد. همچنین، باید به‌درستی خشک و بسته‌بندی شود تا در طول حمل و نقل سالم بماند.

انتخاب بازار هدف: تحقیق بازار برای شناسایی کشورهای متقاضی زرشک ایرانی و نیازها و خواسته های آنها ضروری است.

انجام تشریفات قانونی: صادرکننده باید مجوزهای لازم برای صادرات زرشک را از سازمان‌های ذیربط مانند: سازمان غذا و دارو و وزارت جهاد کشاورزی اخذ کند.

یافتن خریدار: صادرکننده می‌تواند از طریق شرکت در نمایشگاه‌های بین المللی، استفاده از پلتفرم‌های آنلاین یا تماس مستقیم با خریداران بالقوه، خریدار زرشک پیدا کند.

مذاکره و انعقاد قرارداد: صادرکننده باید با خریدار بر سر قیمت، شرایط پرداخت، شرایط حمل و نقل و سایر شرایط قرارداد توافق کند.

صدور گواهی‌های لازم: صادرکننده باید برای محصول خود گواهی‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای از سازمان‌های ذیربط دریافت کند.

حمل و نقل بین المللی: زرشک باید با استفاده از روش حمل و نقل مناسب به کشور مقصد حمل شود.

•  حمل و نقل زمینی: این روش برای مقاصد نزدیک و زمانی که زمان کمترین اهمیت را داشته باشد، مناسب است. مزیت آن ارزان‌تر بودن نسبی در مقایسه با سایر روش‌ها است.
• حمل و نقل هوایی: این روش سریع‌ترین روش حمل و نقل است، اما نسبت به روش زمینی گران‌تر است.

از این روش معمولاً برای حمل حجم کم زرشک یا زمانی که زمان اهمیت زیادی دارد استفاده می‌شود. به‌طورکلی، اکثر کشورها به مسافران اجازه می‌دهند تا مقدار محدودی از مواد غذایی را برای مصرف شخصی به‌صورت حمل و نقل چمدانی به کشور موردنظر ببرید. این مقدار معمولاً بین 2 تا 5 کیلوگرم است.

ترخیص کالا از گمرک: صادرکننده باید اسناد لازم را به گمرک ارائه دهد تا کالای خود را ترخیص کند. ترخیص زرشک از گمرک فرایندی است که به‌موجب آن صاحب کالا یا نماینده قانونی او پس از پرداخت وجوه قانونی و ارائه مدارک لازم، کالای خود را از مالکیت دولت خارج و به تصرف خود در می‌آورد.

صادرات زرشک به عمان

بازار عمان یکی از مقاصد مهم برای زرشک ایرانی به‌شمار می‌رود و در این کشور، بیشتر زرشک‌های باکیفیت و فرآوری‌شده مانند زرشک پفکی بدون هسته مورد استقبال قرار می‌گیرند. در این بازار، ظاهر یکنواخت محصول، میزان رطوبت کنترل‌شده و فرآوری استاندارد نقش تعیین‌کننده‌ای در پذیرش کالا دارد.

زرشک صادراتی ایران به‌دلیل کیفیت مطلوب و محدودیت تولید داخلی در عمان، معمولاً در جایگاه قیمتی بالاتری نسبت به برخی بازارهای منطقه قرار می‌گیرد. از همین رو، توجه به کیفیت نهایی محصول می‌تواند تأثیر مستقیمی روی موفقیت صادرات داشته باشد.

برای ورود به بازار عمان، رعایت استانداردهای بهداشتی و دریافت مجوزهای مرتبط با سلامت مواد غذایی اهمیت زیادی دارد. همچنین بسته‌بندی باید مطابق با سلیقه و الزامات این بازار طراحی شود. آشنایی با قوانین گمرکی عمان و طی کردن مراحل قانونی صادرات از ایران نیز از الزامات اصلی ورود موفق به این بازار محسوب می‌شود.

صادرات زرشک به دبی

دبی یکی از مهم‌ترین بازارهای منطقه برای زرشک ایرانی است و در این بازار، تقاضا بیشتر روی زرشک خشک با کیفیت بالا متمرکز است. مصرف‌کنندگان این شهر به‌دلیل شناختی که از کیفیت و طعم خاص زرشک ایرانی دارند، استقبال خوبی از این محصول نشان می‌دهند.

در فرآیند صادرات به دبی، نوع بسته‌بندی اهمیت زیادی دارد و باید مطابق استانداردهای بین‌المللی طراحی شود. درج اطلاعات کامل محصول مانند مشخصات تولید، تاریخ تولید و تاریخ انقضا از الزامات ورود به این بازار محسوب می‌شود. همچنین رقابت در این بازار بالاست و موفقیت در آن نیازمند ارائه محصولی با کیفیت پایدار و قیمت‌گذاری هوشمندانه است.

از سوی دیگر، منطقه قائنات به‌عنوان مهم‌ترین مرکز تولید زرشک در جهان شناخته می‌شود. شرایط اقلیمی خاص، خاک حاصلخیز و آب‌وهوای خشک این منطقه باعث شده است که زرشک تولیدی از کیفیت طبیعی بالایی برخوردار باشد.

زرشک قائنات به‌دلیل دارا بودن ترکیبات ارزشمند گیاهی مانند آنتی‌اکسیدان‌ها، بربرین و آنتوسیانین، در مطالعات تغذیه‌ای نیز مورد توجه قرار گرفته و با خواص مفیدی مانند کمک به کاهش التهاب و تنظیم عملکرد بدن شناخته می‌شود.

همین ویژگی‌ها باعث شده است که بازار امارات و به‌ویژه دبی، توجه ویژه‌ای به محصولات سالم و ارگانیک داشته باشد و زرشک ایرانی بتواند جایگاه مناسبی در فروشگاه‌های محصولات سلامت‌محور به دست آورد.

صادرات زرشک به ترکیه

ترکیه یکی از بازارهای فعال منطقه برای زرشک ایرانی است و در این کشور بیشتر زرشک پفکی و زرشک دانه اناری مورد توجه قرار می‌گیرد.

هرکدام از این انواع، بسته به کیفیت، کاربرد و میزان فرآوری در بازار جایگاه متفاوتی دارند؛ به‌طوری‌که زرشک پفکی بیشتر در رده محصولات باکیفیت‌تر قرار می‌گیرد و زرشک دانه اناری بیشتر در مصارف صنعتی و ترکیبی استفاده می‌شود.

در بازار ترکیه، حساسیت بالایی نسبت به استانداردهای بهداشتی و ایمنی مواد غذایی وجود دارد. به همین دلیل، زرشک صادراتی باید کاملاً مطابق با مقررات این کشور از نظر سلامت، کیفیت و فرآوری آماده‌سازی شود.

رعایت این الزامات، نقش مهمی در پذیرش محصول در بازارهای عمده‌فروشی و خرده‌فروشی ترکیه دارد.

صادرات زرشک به عراق

عراق به‌دلیل نزدیکی جغرافیایی و ارتباطات تجاری گسترده با ایران، یکی از بازارهای مهم برای صادرات زرشک محسوب می‌شود. در این کشور عمدتاً زرشک پفکی و زرشک دانه اناری عرضه می‌شود که هر دو در میان مصرف‌کنندگان عراقی شناخته‌شده و پرمصرف هستند.

یکی از مزیت‌های مهم صادرات به عراق، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل به‌دلیل مرز مشترک است که باعث رقابتی‌تر شدن قیمت نهایی محصول می‌شود. با این حال، حفظ کیفیت در طول مسیر حمل بسیار اهمیت دارد و بسته‌بندی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که از آسیب دیدن محصول جلوگیری کند.

همچنین شناخت دقیق بازار عراق، بررسی سلیقه مصرف‌کنندگان و تحلیل نیازهای منطقه‌ای، نقش مهمی در موفقیت صادرات دارد و می‌تواند به انتخاب بهتر استراتژی قیمت‌گذاری و افزایش سهم بازار کمک کند.

مجوزهای لازم زرشک ایرانی جهت صادرات

برای صادرات زرشک ایرانی به مجوزهای مختلفی از سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف دولتی نیاز است. برای صدور هر یک از این مجوزها باید مدارک و مستندات لازم ارائه شود. همچنین، صادرکننده باید قبل از اقدام به صادرات زرشک از تمام مجوزهای لازم را اخذ کند. در ادامه به این مجوزها می‌پردازیم:

• مجوز فنی از وزارت جهاد کشاورزی: این مجوز برای اعلام تاریخ اعتبار موردنیاز است.
• مجوز ارزی از وزارت جهاد کشاورزی: این مجوز برای تخصیص ارز به‌منظور ترخیص زرشک موردنیاز است.
• مجوز فنی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: این مجوز به‌منظور رعایت مقررات بهداشتی نیاز است.

کد تعرفه گمرکی برای ترخیص زرشک ایرانی

برای انجام صادرات به هر کشوری، شما نیاز دارید کد تعرفه گمرکی (HS CODE) مربوط به آن کشور را بدانید. این کد به شما کمک می‌کند تا با مشخصات و ارزش گمرکی کالا آشنا شوید. در واقع، این کد به‌عنوان شناسه کالای صادراتی عمل می‌کند و در فرایند صادرات الزامی است. با داشتن کد تعرفه گمرکی، شما قادر خواهید بود مراحل صادرات را به‌درستی انجام دهید و با مقررات گمرکی مربوطه سازگار باشید.

برای ترخیص زرشک دانه‌دار کد تعرفه گمرکی 08109021 است. این کد تعرفه از حقوق ورودی 55% و اولویت کالایی 4 برخوردار است.

برای ترخیص زرشک بی‌دانه کد تعرفه گمرکی 08109022 است. این کد تعرفه از حقوق ورودی و اولویت کالایی برخوردار است.

بسته بندی زرشک ایرانی صادراتی

بسته‌بندی زرشک ایرانی صادراتی از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا می‌تواند بر کیفیت، ماندگاری و قیمت نهایی محصول تأثیر بگذارد. بسته‌بندی بین المللی  باید مناسب با نوع حمل و نقل و شرایط آب‌وهوایی کشور مقصد باشد. در ادامه به نوع بسته‌بندی زرشک ایرانی به‌صورت کامل می‌پردازیم:

نوع بسته بندی

• بسته‌بندی باید از مواد اولیه باکیفیت بالا مانند پلاستیک، کارتن، شیشه یا فلز ساخته شود.
• بسته‌بندی باید مقاوم در برابر رطوبت، نور و اکسیژن باشد.
• بسته‌بندی باید به‌گونه‌ای باشد که از آسیب‌دیدن زرشک در حین حمل و نقل جلوگیری کند.

اندازه و وزن بسته‌بندی

• اندازه و وزن بسته‌بندی باید متناسب با نیاز خریدار و شرایط حمل و نقل باشد.
• بسته‌بندی‌های کوچک برای مصرف‌کنندگان نهایی مناسب‌تر هستند.
• بسته‌بندی‌های بزرگ برای مصرف‌کنندگان صنعتی مناسب‌تر هستند.

طراحی و چاپ

• طراحی بسته‌بندی باید جذاب و چشم‌نواز باشد.
• اطلاعات لازم مانند نام محصول، نام صادرکننده، تاریخ تولید و تاریخ انقضا باید بر روی بسته‌بندی چاپ شود.
• زبان چاپ اطلاعات باید متناسب با کشور مقصد باشد.

علامت‌گذاری و برچسب‌گذاری

• بسته‌بندی باید دارای علامت‌گذاری و برچسب‌گذاری مناسب باشد.
• علامت‌گذاری و برچسب‌گذاری باید مطابق با قوانین و مقررات کشور مقصد باشد.

قوانین تجارت زرشک در ایران چگونه است؟

قوانین تجارت زرشک در ایران شامل مجموعه‌ای از مقررات و ضوابطی است که بر فرایند تولید، فراوری، بسته‌بندی، حمل و نقل، صادرات و واردات این محصول نظارت می‌کند. این قوانین توسط سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف دولتی مانند وزارت جهاد کشاورزی، سازمان غذا و دارو، سازمان ملی استاندارد ایران و گمرک جمهوری اسلامی ایران تدوین و اجرا می‌شوند. در ادامه به مهم‌ترین قوانین در تجارت زرشک ایرانی می‌پردازیم:

طبق ماده 11 قانون حفاظت از نباتات که در سال 1346 تصویب شده است، ورود هر نوع نبات و اجزای گیاهی از جمله: بذر، پیاز، قلمه، پیوند، ریشه، میوه، نهال و تخم نباتات به کشور نیازمند حصول مجوز از وزارت کشاورزی است. ورود این کالاها بدون مجوز مجاز نیست و واردکننده ممکن است با اخطار مواجه شده و موظف شود آنها را حداکثر ظرف یک ماه از کشور خارج کند. در غیر این صورت، کالاها با حضور نماینده سازمان حفاظت از نباتات در گمرک تمامی خواهد شد.

بر اساس ماده 16 قانون مواد خوراکی و آشامیدنی که در سال 1346 تصویب شده است، ترخیص مواد غذایی، بهداشتی یا آرایشی از گمرک به شرط رعایت مقررات عمومی و داشتن گواهی بهداشتی و قابل مصرف بودن از کشور مبدأ نیازمند حصول پروانه ورود از وزارت بهداری است. واردکننده نیز موظف است فرمول موادی که برای نگهداری به آنها اضافه شده است را به وزارت بهداری ارائه دهد تا پروانه مزبور را دریافت کند.

باتوجه‌به ماده 18 آیین‌نامه اجرایی قانون حفظ نباتات مصوب 1346 و ماده 5 قانون عهدنامه بین‌المللی حفظ نباتات مصوب 1389، در صورت صادرات فرآورده‌های نباتی از ایران به کشورهای خارج، کارشناسان قرنطینه کالا می‌توانند کالا را معاينه کنند و در صورت سلامت آن، گواهی بهداشت نباتی صادر می‌شود.

چالش‌ های صادرات زرشک ایرانی

همان‌طور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم زرشک ایرانی به‌عنوان یکی از محصولات کشاورزی باارزش و با خواص فراوان، از پتانسیل بالایی برای صادرات به سایر کشورها برخوردار است. بااین‌حال، صادرکنندگان زرشک ایرانی با چالش‌های متعددی در این مسیر روبرو هستند که می‌تواند روند صادرات این محصول را با مشکل مواجه کند. در ادامه به مهم‌ترین چالش‌های این تجارت اشاره می‌کنیم:

رقابت شدید: ایران در بازار جهانی زرشک با رقابت شدید از سوی کشورهایی مانند ترکیه، افغانستان و تاجیکستان روبرو است.

کمبود دانش فنی و به‌روزرسانی تکنولوژی: برخی از کشاورزان ایرانی از دانش فنی و تکنولوژی لازم برای تولید زرشک با کیفیت بالا و مطابق با استانداردهای جهانی برخوردار نیستند.

فقدان تکنولوژی فرآوری: ایران از تکنولوژی های مدرن فرآوری زرشک مانند دستگاه های سورتینگ و بسته بندی بهره مند نیست که این امر می تواند منجر به افزایش ضایعات و افت کیفیت محصول شود.

استفاده از روش‌های سنتی: برداشت و فراوری زرشک در ایران هنوز به طور سنتی انجام می‌شود که این امر می‌تواند منجر به ضایعات و افت کیفیت محصول شود.

بسته‌بندی نامناسب: بسیاری از زرشک‌های ایرانی دربسته بندی‌های نامناسب به بازارهای جهانی عرضه می‌شوند که این امر می‌تواند منجر به آسیب‌دیدن محصول و کاهش جذابیت آن برای خریداران شود.

عدم ثبات قوانین: قوانین و مقررات مربوط به صادرات زرشک در ایران می‌تواند به طور مکرر تغییر کند که این امر می‌تواند برنامه‌ریزی برای صادرکنندگان را دشوار کند.

کلام آخر

صادرات زرشک ایرانی برای تولیدکنندگان ایرانی فرصتی ایده‌آل است تا در زمینه صادرات کالاهای غیرنفتی، فعالیت بیشتری داشته باشند و درآمد ارزی بیشتری کسب کنند. بااین‌حال، بدون یافتن مشتریان مناسب و انجام کار در زمینه تبلیغات و ساخت برند برای محصولات، نمی‌توان به بازارهای جدید خارجی وارد شد.

درصورتیکه تجاربی در این زمینه دارید، حتما در بخش نظرات برای ما کامنت بگذارید و درصورت کسب اطلاعات بیشتر درخصوص خدمات پست سریع بین المللی پی اس پی با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول