لیست کالاهای ممنوعه در قانون گمرک ایران چیست؟

کالاهای ممنوعه در قانون امور گمرکی ایران به کالاهایی گفته می‌شود که واردات و صادرات آنها به کشور ممنوع است. به طور کلی در قانون امور گمرکی کشورمان، ممنوعیت‌ها به چهار دسته تقسیم می‌شوند. بنابراین بسیار مهم است که پیش از واردات و صادرات کالا، لیست کالاهای ممنوعه را بررسی کنید. برای اطلاع دقیق از کالاهای ممنوعه، بهتر است با شرکت‌های پست بین ‌المللی تماس بگیرید.

حال با توجه به اهمیت شناخت کالاهای ممنوعه در حمل و نقل بین ‌المللی در این مطلب قصد داریم به طور کامل به بررسی کالاهای ممنوعه گمرکی بپردازیم، با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.

کالای ممنوعه چیست؟

کالای ممنوعه گمرکی به کالاهایی گفته می‌شود که با قوانین اسلام و شئونات اسلامی و قوانین کشور و عرف جامعه مخالف باشد. کالاهایی همچون مشروبات الکلی، گوشت‌های حرام برخی از کالاهای ممنوعه هستند.

یکی از دیگر کالاهای ممنوع شده در گمرک کالاهایی است که باعث به خطر افتادن اقتصاد کشور می‌شود یا وضع بهداشتی کشور و وضعیت فرهنگی و امنیتی آن را به خطر می‌اندازد. کالاهایی همچون اسلحه از جمله کالاهایی است واردات آنها به کشور ممنوع بوده و واردات آنها تنها با موافقت وزارت خانه مربوطه مجاز است. از دیگر کالاهای ممنوعه می‌توان به مواد مخدر و روان گردان اشاره کرد. 

به صورت کلی، هرساله دولت لیستی از جدیدترین کالاهای ممنوعه را منتشر می‌کند که در قانون اساسی در گروه 27 قرار دارند. در این گروه 600 قلم کالا نام برده است که وزارت صمت با واردات آن‌ها به کشور مخالف است و تنها می‌توان از طریق مجوز وزارت امنیت این اقلام را وارد کرد. همچنین کلیه کالاهای این گروه مشمول ممنوعیت واردات موقت هستند.

خوب است برای کسب اطلاعات بیشتر با شرایط قاچاق کالا نیز آشنا باشید و قوانین مرتبط با آن را بدانید.

دسته‌بندی کالاهای ممنوعه گمرکی

ترخیص کالا از گمرک همیشه با رعایت قوانین همراه است. بعضی کالاها اجازه واردات یا صادرات ندارند و این‌ها در سه دسته کلی قرار می‌گیرند:

• کالاهای ممنوعه شرعی
• کالاهای ممنوعه قانونی
• کالاهای ممنوعه سیاسی یا بین‌المللی

هر دسته دلیل خاص خودش را برای ممنوعیت دارد که در ادامه به توضیح آن‌ها می‌پردازیم.

کالاهای ممنوعه از نظر شرعی

برخی کالاها طبق احکام اسلام ممنوع هستند. وارد کردن یا صادر کردن آن‌ها غیرقانونی است و پیگرد دارد. مهم‌ترین‌ها در سال ۱۴۰۴:

• مشروبات الکلی
• گوشت خوک و فرآورده‌های آن
• وسایل قمار و شرط‌بندی
• مواد مخدر و روان‌گردان

این کالاها تحت هیچ شرایطی مجاز نیستند.

کالاهای ممنوعه از نظر قانونی

کالاهایی که به دلایل حمایت از جامعه و تولید ملی ممنوع شده‌اند که شامل موارد زیر می‌شوند:

• خودروهای با حجم موتور بالا یا پرمصرف
• لوازم خانگی خارجی مشابه تولید داخل (مثل یخچال و ماشین لباس‌شویی)
• تجهیزات پزشکی بدون مجوز وزارت بهداشت
• داروهایی که مشابه داخلی دارند
• اسباب‌بازی‌های خطرناک یا نامناسب

ممنوعیت این کالاها معمولاً موقت و دوره‌ای است و هدفش کاهش وابستگی به واردات و حمایت از تولید داخلی است.

کالاهای ممنوعه سیاسی و بین‌المللی

این گروه شامل کالاهایی است که به دلایل امنیتی یا سیاسی واردات آن‌ها ممنوع است. نمونه‌ها:

• تجهیزات نظامی و دوگانه‌کاربردی (Dual-use)
• نرم‌افزارها یا سیستم‌هایی که تهدید امنیتی ایجاد می‌کنند

این کالاها یا از کشورهایی می‌آیند که تحریم شده‌اند، یا می‌توانند در صنایع حساس استفاده شوند.

لیست کالاهای ممنوعه گمرکی

در بحث صادرات و واردات کالا، جزئیات کالاهای ممنوع و مشروط همیشه مورد سوال و بحث بوده است. می‌توان گفت این لیست متغیر است و سازمان گمرک آن را همواره تغییر می‌دهد.

در ادامه به آخرین نسخه لیست کالاهای ممنوع اشاره خواهیم کرد.

1. اشیا قیمتی: واردات و صادرات کالاهایی از قبیل طلا، نقره، عتیقه‌جات، انواع سکه و سنگ‌های گران قیمت ممنوع است.
2. مواد خوراکی: واردات و صادرات هرگونه مواد خوراکی اعم از لبنیات، سبزیجات، مرکبات و…، ممنوع است.
3. انواع کبریت، فندک، هیزم و زغال چوب
4. صنایع نساجی: انواع پارچه از نوع پشمی، فاستونی، پنبه و الیاف مصنوعی و…
5. محصولات دارویی و بهداشتی و آرایشی: کرم دست و صورت، شوینده‌های صورت و…
6. کالاهای دارای باطری: تلفن همراه، لپ‌تاپ، پاوربانک و…
7. کالاهای دارای حافظه داخلی: چیپست‌های فلش مموری، انوع رم، هارد (اکسترنال)، پورت لن یا آی سی بلوتوث و gps
8. مواد منفجره: گازها و جامدات قابل اشتعال، جیوه و…
9. سلاح سرد و گرم: چاقو، زنجیر، پنجه بوکس، شوکرهای الکتریکی، تفنگ، مسلسل و…
10. نرم افزارهای فیلتر شکن و تجهیزات ماهواره
11. مکانیک و فلزشناسی: انواع تیرآهن، سیلندر گاز مایع و…
12. صنایع تجهیزات نظامی: گاز اشک‌آور، گازهای بیهوشی، شوکر، باتوم و…
13. کالاهای ساختمانی و معدنی: انواع سیمان، آجر رسی و…
14. کالاهای شیمیایی: شامپو سر، خمیردندان، انواع گریس، ضد‌یخ و…
15. کالاهای مخابراتی: بی‌سیم‌، ریموت‌ و کنترل‌های مخابراتی
16. مواد مخدر و روان گردان: واردات و صادرات هرگونه مواد مخدر ممنوع بوده و تنها با مجوز و موافقت وزارت بهداشت و درمان و اموزش پزشکی مجاز است.
17. دستگاه‌های فرستنده: از هر نوع که باشند همچنین واردات قطعات متعلق به آن، مگر با دریافت مجوز از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
18. دستگاه‌های مربوط به عکاسی و فیلمبرداری هوایی مگر با دریافت مجوز از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
19. کتاب و نوشت‌افزار
20. ادوات موسیقی
21. عطر، ادکلن و فراورده‌های معطر
22. تجهیزات پزشکی: گوشی پزشکی، آنژیوکت، جرمگیر دندان، سرنگ، دستکش جراحی، انواع عصا و…

(در مقاله دیگری به طور کامل به آموزش واردات تجهیزات پزشکی پرداخته‌ایم، برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه این مقاله را بخوانید)

برای اطلاع دقیق از قوانین صادرات و واردات کالاهای ممنوعه و لیست دقیق کالاها می‌توانید از کارشناسان پی اس پی اکسپرس کمک بگیرید.

راهنمای دسترسی به لیست به‌روز کالاهای ممنوعه گمرکی در سال ۱۴۰۴

برای اطلاع از آخرین تغییرات لیست کالاهای ممنوعه وارداتی، پیشنهاد می‌کنیم این چهار منبع را به‌طور منظم بررسی نمایید:

۱. مراجعه به سامانه گمرک
پایگاه اینترنتی گمرک ایران، نخستین مرجع رسمی است. بخش «مقررات صادرات و واردات» در این سایت به‌روزرسانی می‌شود.

۲. بررسی اخبار وزارت صنعت
گاهی اوقات تغییرات جدید ابتدا در سایت وزارت صنعت، معدن و تجارت منتشر می‌شود. این منبع برای درک جزئیات مقررات مفید است.

۳. مشورت با ترخیص‌کاران معتبر
تجربه عملی ترخیص‌کارانی که به‌طور روزانه با گمرک در ارتباط هستند، می‌تواند شکاف بین قانون مکتوب و اجرای آن را پر کند.

۴. مطالعه کتاب مقررات سال جاری
کتاب «مقررات صادرات و واردات سال ۱۴۰۴» به‌عنوان مرجع پایه توصیه می‌شود، اما توجه داشته باشید که ممکن است پس از چاپ آن، اصلاحاتی صورت گرفته باشد.

تعریف کالای مشروط

کالای مشروط، کالایی است که واردات یا صادرات ممنوع نبوده ولی با توجه به شرایط، برای واردات یا صادرات آنها به کسب مجوز از نهادهای دولتی نیازمند است و ممکن است در شرایط زمانی خاصی مجوز ورود و خروج داده نشود. 

به طور مثال ممکن است ورود و خروج کالاهایی از قبیل روغن، گوشت، مواد شوینده و غیره در شرایط زمانی خاصی ممنوع باشد و مجوزهای لازم از سوی سازمان حمایت از مصرف‌کننده و تولید‌کننده داده نشود.

انواع کالاهای مشروط

1. کالاهای مغناطیسی و مگنتی
2. انواع پودر
3. انواع مایعات

انواع تست در کالاهای مشروط

برای ترخیص کالاهای مشروط ذکر شده، به تست ریپورت و msds یا تست مگنتی نیاز است. درادامه به توضیح این اصطلاحات می‌پردازیم.

تست ریپورت: محصولاتی که توسط کارخانه تولید می‌شوند باید بر اساس استاندارد تعریف شده باشند، که تست ریپورت در حقیقت آنالیز فنی این محصولات است.

Msds: برگه اطلاعات ایمنی، برگه‌ای است که اطلاعات کامل خطرات مواد شیمیایی در آن ذکر می‌شود. این اطلاعات شامل اطلاعات بهداشتی مواد شیمیایی و دستورالعمل‌های اضطراری و ایمنی در هنگام حمل مواد است.

تست مگنتی: در این تست کالایی را که آهنربا دارد در میدان مغناطیسی قرار می‌دهند و اگر از حدی (10 درصد) رد شود امکان ترخیص آن کالا وجود نخواهد داشت.

تعریف کالای مجاز

کالاهای مجاز، کالاهایی هستند که صدور یا ورود آن‌ها با رعایت ضوابط و قوانین نیاز به کسب مجوز ندارد. به جز موارد گفته شده هرکالایی که در دسته‌های نام برده قرار نگیرد کالای مجاز به حساب می‌آید.

کلام آخر 

در این مطلب با یکی از مهم‌ترین موضوعات در واردات و صادرات کالا آشنا شدیم و لیست کالاهای ممنوعه گمرکی را بررسی نمودیم. به طور کلی قوانین و لیست کالاهای ممنوعه در کشورهای مختلف با توجه به قوانین و سیاست‌ها متفاوت است، بنابراین لازم است امور واردات و صادرات توسط افراد حرفه‌ای و متخصص صورت گیرد. 

با توجه به اینکه لیست کالاهای ممنوعه دائما در حال تغییر است توصیه می‌کنیم پیش از اقدام به واردات و صادرات از ممنوع نبودن کالا اطمینان حاصل نمایید، برای این کار می‌توانید با شرکت‌های فعال در این زمینه مانند پی اس پی اکسپرس کمک بگیرید.

پی اس پی اکسپرس یکی از بهترین شرکت‌های ارائه دهنده خدمات پست بین ‌المللی است که با داشتن سابقه طولانی در این زمینه و بهره‌مندی از متخصصان باتجربه بارهای وارداتی و صادراتی شما عزیزان را در کوتاه‌ترین زمان ممکن حمل و ارسال می‌نماید. 

این مجموعه علاوه بر خدمات پست بین ‌المللی، مجموعه‌ای از دیگر خدمات از قبیل ترخیص کالا از گمرک، واردات از چین، واردات از دبی، واردات از ترکیه، صادرات به سوریه، حواله ارزی، انبارداری و غیره ارائه می‌دهد. 

شما می‌توانید جهت هر گونه مشاوره در زمینه حمل و نقل بین ‌المللی هوایی و دیگر خدمات همچنین ثبت سفارش از طریق راه‌های ارتباطی زیر با کارشناسان ارتباط برقرار نمایید. 

1- اپلیکیشن پست بین ‌المللی PSP
2- وب سایت
3- تماس تلفنی با شماره ۴۲۲۸۱ـ۰۲۱

سوالات متداول