رفع تعهد ارزی؛ هر آنچه باید درباره قوانین، مراحل و مهلت‌ بدانید

رفع تعهد ارزی یکی از مهم‌ترین الزامات قانونی برای فعالان حوزه واردات و صادرات است. هر شخص یا شرکتی که ارز دولتی یا ارز حاصل از صادرات در اختیار دارد، باید مطابق مقررات بانک مرکزی ثابت کند این ارز در مسیر تعیین‌شده مصرف شده یا به چرخه اقتصادی کشور بازگشته است.

به همین دلیل، آشنایی با قوانین، مراحل و مهلت‌های رفع تعهد ارزی برای جلوگیری از جریمه‌ها، محدودیت‌های بانکی و مشکلات تجاری اهمیت زیادی دارد.

در این مطلب ابتدا بررسی می‌کنیم رفع تعهد ارزی چیست و چه تفاوتی در واردات و صادرات دارد. سپس به مهلت رفع تعهد ارزی، روش‌های بازگرداندن ارز حاصل از صادرات، مراحل انجام این فرآیند و مهم‌ترین نکاتی که بازرگانان باید بدانند، می‌پردازیم.

همچنین، باتوجه‌به اهمیت بالایی که خدمات رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان در فرایند صادرات و به‌دست‌آوردن سود تجارتی دارد، در این مقاله قصد داریم به بررسی مفهوم و اهمیت رفع تعهدات ارزی پرداخته و به سوال “رفع تعهد ارزی چیست؟” پاسخ دهیم. در ادامه با پست سریع بین المللی همراه باشید.

درصورتی‌که در مسیر واردات یا صادرات کالا نیاز به استفاده از خدمات حمل و ترخیص بین‌المللی دارید، همین حالا با شماره 02142281 تماس بگیرید و مشاوره رایگان دریافت کنید.

رفع تعهد ارزی چیست؟

رفع تعهد ارزی فرآیندی است که طی آن شخص یا شرکتی که از ارز تخصیص‌یافته برای تجارت استفاده کرده یا از محل صادرات ارز به دست آورده است، باید به بانک مرکزی و سایر مراجع ذی‌ربط ثابت کند این ارز مطابق قوانین و برای هدف تعیین‌شده مصرف شده است.

به بیان ساده، اگر فردی برای واردات کالا ارز دریافت کند یا از صادرات کالا ارز به دست آورد، باید مدارکی ارائه دهد که نشان دهد این ارز به‌درستی استفاده شده و تعهدات قانونی او انجام شده است. هدف از این فرآیند، مدیریت منابع ارزی کشور، جلوگیری از سوءاستفاده از ارز و اطمینان از بازگشت ارز حاصل از فعالیت‌های تجاری به چرخه اقتصادی است.

عدم رفع تعهد ارزی می‌تواند پیامدهایی مانند جریمه، محدودیت در دریافت خدمات بانکی، محرومیت از دریافت ارز و حتی ایجاد محدودیت در انجام فعالیت‌های تجاری را به دنبال داشته باشد.

رفع تعهد ارزی در واردات

رفع تعهد ارزی در واردات کالا به معنی ایفای تعهدات واردکننده در قبال بازگشت ارز حاصل از واردات به چرخه اقتصاد کشور است. مراحل رفع تعهد ارزی در واردات به شرح زیر است:

ارائه پروانه گمرکی ورود کالا: اولین قدم برای رفع تعهد ارزی ارائه پروانه گمرکی ورود کالا به بانک یا سامانه نیما است.

انتخاب روش رفع تعهد: واردکننده باید یکی از روش‌های زیر را برای رفع تعهد ارزی خود انتخاب کند:

• فروش ارز در سامانه نیما: واردکننده می‌تواند ارز حاصل از صادرات خود را در سامانه نیما به متقاضیان ارز بفروشد.
• واردات در مقابل صادرات: واردکننده می‌تواند به‌جای بازگشت ارز حاصل از صادرات، اقدام به واردات کالا یا خدمات موردنیاز خود کند.
• واگذاری ارز به دیگران: واردکننده می‌تواند تعهد ارزی خود را به سایر واردکنندگان که نیاز به ارز دارند، واگذار کند.

تبدیل ارز به ریال: واردکننده می‌تواند ارز حاصل از صادرات خود را به ریال تبدیل و در داخل کشور از آن استفاده کند.

استفاده از ارز برای مصارف مجاز: واردکننده می‌تواند از ارز حاصل از صادرات خود برای مصارف مجاز مانند پرداخت تسهیلات ارزی، سرمایه‌گذاری خارجی و… استفاده کند.

ارائه اسناد و مدارک: واردکننده باید اسناد و مدارک مربوط به تعهد ارزی خود را به بانک یا سامانه نیما ارائه دهد.

بررسی و تأیید: بانک یا سامانه نیما پس از بررسی اسناد و مدارک، در صورت تأیید، رفع تعهد ارزی را انجام می‌دهد.

رفع تعهد ارزی در صادرات

در صادرات، رفع تعهد ارزی به این معناست که صادرکننده، ارز حاصل از فروش کالا یا خدمات در خارج از کشور را مطابق مقررات به چرخه اقتصادی کشور بازگرداند.

به عبارت دیگر، پس از صادرات، صادرکننده موظف است ارز به‌دست‌آمده را از روش‌های مورد تأیید بانک مرکزی، مانند عرضه در بازار ارز یا استفاده از سایر شیوه‌های مجاز، به کشور بازگرداند و مدارک لازم را ارائه کند. این کار نشان می‌دهد درآمد ارزی حاصل از صادرات وارد اقتصاد کشور شده و تعهد ارزی صادرکننده انجام شده است.

اگر صادرکننده در مهلت تعیین‌شده، ارز حاصل از صادرات را بازنگرداند یا نتواند رفع تعهد ارزی خود را انجام دهد، ممکن است با محدودیت‌هایی مانند تعلیق کارت بازرگانی، محرومیت از برخی خدمات بانکی، جریمه یا سایر اقدامات قانونی مواجه شود.

چگونه ارز حاصل از صادرات را دریافت کنیم؟

برای دریافت ارز حاصل از صادرات به سه روش امکان‌پذیر است که در این قسمت از مطلب به این سه روش می‌پردازیم:

• روش اول: فروختن ارز حاصل از صادرات یا به‌اصطلاح کوتاژ صادراتی  به افرادی که می‌خواهند جنسی  از خارج کشور به ایران وارد کنند. شما شماره Cottage صادراتی که دریافت کردید به‌عنوان یک وارد کنند در داخل سازمان جامع تجارت بفروشید.
• روش دوم: در مقابل صادراتی که می‌کنید واردات هم انجام دهید و از کوتاژ صادراتی برای  واردات کالا خود استفاده کنید.
• روش سوم: کوتاژ صادراتی که دارید را به یک صراف بفروشید. برای این کار به سامانه جامع تجارت بروید در این سایت تعداد زیادی صراف است که درخواست خرید Cottage صادراتی و ارز صادراتی شما را قبول می‌کنند. در این قسمت شما درخواست آن‌ها را قبول کنید و ارز حاصل از صادرات رو به‌صورت ریالی دریافت کنید.

مهلت رفع تعهد ارزی

بر اساس آیین‌نامه اجرایی رفع تعهدات ارزی که در تبصره ۶ بند خ ماده ۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز تکرار شده است، مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات تا چهار ماه پس از صدور پروانه گمرکی تعیین شده است. همچنین، مهلت رفع تعهد ارزی برای واردات چهار ماه از تاریخ صدور پروانه گمرکی است.  در صورت عدم ایفای تعهد ارزی در موعد مقرر، واردکننده با جریمه و محدودیت‌های مختلفی از جمله ممنوعیت واردات، عدم امکان استفاده از تسهیلات و… مواجه خواهد شد.

در این میان، به‌منظور رعایت این آیین‌نامه تغییرات در مهلت رفع تعهد ارزی بر اساس جدول تنظیمی صادره از سازمان صنعت، معدن و تجارت و با تأیید کارگروه مربوطه و به‌تناسب با عوامل زیر به عمل می‌آید:

•  نوع کالا
• مقصد کالا
• رتبه و اعتبار صادرکننده/ زمان دریافت ارز بر اساس الگوی فروش صادرکننده خریدار خارجی / رتبه اعتباری صادرکننده

مراحل رفع تعهد ارزی چگونه است؟

رفع تعهد ارزی به معنی بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور است. در این راستا، دولت قوانین و مقرراتی را تصویب کرده است تا واردکنندگان بتوانند تعهدات ارزی خود را به‌درستی رفع کنند و از مزایای مالیاتی و سایر تسهیلات مرتبط با رفع تعهد ارزی بهره‌مند شوند. در ادامه به مراحل این فرایند به‌صورت کامل می‌پردازیم:

• مرحله اول: ابتدا برای رفع تعهدات ارزی باید مرورگر دستگاه خود را باز کنید و آدرس سامانه جامع تجارت با نشانی ntsw.ir را وارد نمایید. سپس بعد از ورود به سامانه در بالا سمت چپ‌روی دکمه ورود کلیک نمایید.
• مرحله دوم: جهت ورود به سامانه، لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید و سپس بر روی گزینه «ورود» کلیک نمایید.
• مرحله سوم: در مرحله فعلی شما باید به منوی عملیات ارزی وارد شده و سپس در زیر منوی مدیریت عملیات ارزی بر روی گزینه «فروش ارز» کلیک کنید.
• مرحله چهارم: در صفحه جدیدی که برای شما باز می‌شود، بر روی دکمه «ایجاد ارز جدید» کلیک نمایید.
• مرحله پنجم: در این مرحله مشخصات ارز جدیدی که قصد فروش آن را دارید در جعبه‌های مربوطه وارد کنید و سپس دکمه «ثبت» را انتخاب کنید.
• مرحله ششم: از طریق بخش «ارزها» و از ردیف مربوط به معامله خود در جدول پایین صفحه، قادر به پیگیری فروش ارز متعلق به خود خواهید بود.
• مرحله هفتم: درصورتی‌که پیشنهادی برای شما ثبت شده باشد، می‌توانید اطلاعات مربوط به مبلغ ارزی که قصد فروش آن را دارید، نام بانک، شماره شبا، شماره‌حساب و نام صاحب حساب را وارد کنید. سپس با کلیک بر روی دکمه «انتخاب» پیشنهاد را قبول کنید.

کلام آخر

در این مطلب، تلاش کرده‌ایم به سؤال«رفع تعهد ارزی» پاسخ دهیم و با نحوه رفع تعهد ارزی واردات و صادرات آشنا شدیم. علاوه بر این، مراحل و مهلت رفع تعهد ارزی در واردات و صادرات را به‌صورت کامل بیان کردیم.

همچنین، شرکت پی اس پی اکسپرس در زمینه ترخیص کالا از گمرک و صادرات و واردات کالاها تجربه و تخصص دارد و می‌تواند در تمامی امور به‌خوبی به شما کمک کند. می‌توانید با تماس به شماره‌ 02142281 با مشاوران ما در تماس باشید و سؤالات خود را از آنها بپرسید. اگر سؤال یا تجربه‌ای در این زمینه دارید در بخش نظرات برای ما بنویسید.

سوالات متداول