به نظر شما ترخیصیه گمرک چیست و چه کاربردی در دنیای تجارت دارد؟ ترخیصیه یکی از اسناد بازرگانی مهم برای ترخیص کالا از گمرک است. از طریق این سند صاحب کالا یا نماینده آن میتواند کالا را از گمرک تحویل بگیرد و امور مربوط به تشریفات گمرکی را انجام دهد. در صورتی که با این سند آشنایی کافی ندارید با پی اس پی تا پایان مطلب همراه شوید تا با نحوه پیگیری و واگذاری این سند آشنا شوید.
برای اطلاع از خدمات پست بین المللی پی اس پی در حوزه ترخیص کالا از گمرک با شماره 02142281 تماس بگیرید.
ترخیصیه چیست؟
این سند که نام دیگر آن Delivery order است یکی از مهمترین اصطلاحات حمل و نقل بین المللی است که تجار و بازرگانان باید با آن آشنا باشند. سند ترخیصیه از مهمترین اسنادی است که در زمان ترخیص کالا از گمرک باید همراه خود داشته باشید.
به زبان ساده اگر بخواهیم ترخیصیه را شرح دهیم، به این صورت است:
پس از رسیدن کالا، شرکت حمل و نقل برای تحویل آن به گیرنده، سندی به نام ترخیصیه صادر میکند. صدور ترخیصیه به این معنا است که مسئولیت حمل کننده پایان یافته و مالکیت حقوقی کالا به گیرنده منتقل شده است تا مراحل ترخیص و دریافت کالا را انجام دهد.
برای صدور ترخیصیه، گیرنده باید سه نسخه اصلی بارنامه را که به درستی تایید شده است، به نماینده شرکت حمل در مقصد ارائه کند. همچنین نماینده شرکت حمل در مقصد باید تاییدیه تلکس آزادسازی بارنامه را از نماینده شرکت حمل در مبدا دریافت کند؛ تاییدیهای که ثابت میکند فرستنده کالا همه نسخههای اصلی بارنامه را تحویل داده و مالکیت کالا به گیرنده منتقل شده است. پس از فراهم شدن این موارد، ترخیصیه صادر میشود و گیرنده میتواند با استناد به آن، کالا را از گمرک و محل نگهداری تحویل بگیرد.
تفاوت ترخیصیه و بارنامه چیست؟
بارنامه سندی است که شرکت حملونقل صادر میکند و نشان میدهد کالا را از فرستنده تحویل گرفته است. این سند هم رسید کالا است، هم قرارداد حمل و هم مدرکی برای مالکیت کالا تا زمانی که به مقصد برسد. بارنامه مشخص میکند کالا چیست، از کجا راه افتاده و به کجا میرود و همچنین شرایط حمل چگونه است. ترخیصیه سندی است که گمرک صادر میکند و پس از انجام تشریفات گمرکی و پرداخت عوارض، اجازه میدهد کالا از گمرک خارج شود یا وارد بازار داخلی گردد.
اگر بخواهیم به طور خلاصه بگوییم، تفاوت ترخیصیه و بارنامه به شرح زیر خواهد بود:
- بارنامه را شرکت حمل صادر میکند؛ ترخیصیه را گمرک.
- بارنامه برای حمل کالا از مبدأ تا مقصد استفاده میشود؛ ترخیصیه برای ترخیص کالا از گمرک.
- بارنامه شامل اطلاعات کالا و شرایط حمل است؛ ترخیصیه شامل اطلاعات گمرکی و عوارض پرداختشده.
تفاوت ترخیصیه و قبض انبار چیست؟
قبض انبار و ترخیصیه دو سند مهم از اسناد بازرگانی هستند که هنگام ترخیص کالا از گمرک بایستی ارائه شوند. توجه داشته باشید که این دو سند توسط دو مرجع جداگانه و با اهدافی متفاوت صادر میشوند. بنابراین بسیار مهم است که با تفاوتهای میان قبض انبار و ترخیصیه آشنا باشید.
قبض انبار گمرکی سندی است که به موجب آن انباردار گواهی میکند که کالا در تاریخ مشخصی به انبار گمرک وارد شده است. این سند هنگام ورود کالا به انبار توسط انباردار صادر میشود. از طریق این سند صاحب کالا متوجه میشود که کالا او در انبارهای گمرک نگهداری میشود.
با این وجود، ترخیصیه همانطور که اشاره شد توسط شرکت حمل و نقل صادر شده و نشان میدهد که صاحب کالا کرایه حمل را تسویه کرده و میتواند مراحل ترخیص کالا از گمرک را آغاز کند.
در بحث ترخیص بار قبض شده نیز باید گفت، زمانیکه تایید میشود که بار توسط انباردار تایید شده و حالا پس از طی کردن مراحل قانونی و گمرکی، کالا از گمرک ترخیص میگردد.
سند ترخیصیه را چه کسی صادر میکند؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که شرکتهای حمل و نقل بین المللی وظیفه دارند پیش از آغاز مراحل ترخیص کالا، نسبت به صدور این سند اقدام نمایند. شرکتهای حمل و نقل، این سند را تنظیم کرده و از طریق آن به اطلاع گمرک میرسانند که صاحب کالا یا نماینده قانونی او میتوانند مراحل ترخیص کالا را انجام دهد.
اطلاعات مندرج در ترخیصیه
فکرش را بکنید که قصد ترخیص کالا از دبی را دارید. علاوه بر آنکه باید قوانین تجاری این کشور را بشناسید و برطبق آنها عمل کنید، باید با کاربرد سند ترخیصیه بیشتر آشنا باشید، نمونههای خارجی آن را دیده باشید و بدانید که در آن چه نوع اطلاعاتی ثبت میشود. به همین منظور در ادامه با برخی از مهمترین اطلاعات ثبت شده در این سند آشنا میشویم:
- مشخصات گیرنده
- شماره بارنامه تاریخ صدور
- تعداد و نوع بسته بندی
- شرح کالا
- وزن خالص
- نام مؤسسه حمل ونقل
- مشخصات وسیله حمل
- شماره فهرست کل بار
ترخیصیه چگونه گرفته میشود؟
ترخیصیه، سندی مهم است که بدون آن نمیتوانید کالا را از گمرک تحویل بگیرید؛ حتی اگر همه مراحل گمرکی را انجام داده باشید. نحوه گرفتن ترخیصیه ممکن است بسته به نوع حمل (دریایی، هوایی یا ترکیبی) فرق کند، اما مراحل اصلی معمولاً ثابت است. در ادامه به صورت کلی مراحل دریافت ترخیصیه را عنوان میکنیم.
- اخذ قبض انبار: وقتی کالا وارد کشور میشود، بندر یا فرودگاه، یک قبض انبار صادر میکند که مشخصات کالا روی آن نوشته شده است. این اولین قدم برای دریافت ترخیصیه است.
- تحویل اصل بارنامه و مدارک گیرنده: برای اینکه ثابت کنید صاحب کالا هستید، باید اصل بارنامه و کارت شناسایی یا معرفینامه را به شرکت حمل یا کشتیرانی تحویل بدهید.
- تسویه هزینهها: مثل هزینه حمل، انبارداری، یا دموراژ (هزینهای که بابت نگهداشتن کانتینر بیشتر از زمان مجاز باید پرداخت شود) و … . تا اینها پرداخت نشود، ترخیصیه صادر نمیگردد.
- صدور ترخیصیه: بعد از اینکه مدارک بررسی شد و همه هزینهها پرداخت گردید، شرکت حمل، ترخیصیه را صادر میکند. با این سند میتوانید کالا را از بندر یا فرودگاه تحویل بگیرید.
در حمل دریایی، شرکت کشتیرانی ترخیصیه میدهد؛ در حمل هوایی، شرکت هواپیمایی یا فورواردر این کار را انجام میدهد. اگر هم شیوه حمل ترکیبی باشد، باید بین چند شرکت هماهنگی انجام شود.
تشریفات گمرکی و نقش ترخیصیه در شروع فرآیند ترخیص
تشریفات گمرکی مجموعه اقداماتی است که برای خارج کردن کالا از گمرک باید انجام شود. این مراحل شامل بررسی اسناد، پرداخت عوارض، و تأیید تطبیق کالا با قوانین است. اولین سندی که برای ورود به این مراحل لازم است، ترخیصیه است؛ یعنی مجوزی که نشان میدهد کالا میتواند وارد روند ترخیص شود و گیرنده اجازه دارد مراحل قانونی را شروع کند.
البته باید بدانید با وجود این که مراحل ذکرشده در ظاهر ساده به نظر میرسند، اما قوانین گمرکی دائما تغییر میکنند و گاهی بسیار پیچیده میشوند. عدم آگاهی از جزئیات آنها میتواند روند ترخیص کالا را کند یا متوقف کند.
چگونه میتوان وضعیت ترخیصیه کالا را پیگیری کرد؟
امروزه سند ترخیصیه صادر شده توسط شرکتهای حمل و نقل در سامانه جامع مدیریت کالا و خدمات پس از ترخیص ثبت میشود. بدین ترتیب صاحبان کالا میتوانند در صورت همراه داشتن اطلاعات این سامانه وضعیت ثبت آن را پیگیری نمایند.
در این سند اطلاعات گوناگونی از قبیل کدملی شرکت حمل و نقل، شماره بارنامه، نام و کد ملی صاحب این سند، شماره بارنامه و غیره درج شده است.
پس از ورود به سامانه خدمات پس از ترخیص، در منوی موجود گزینه بررسی وضعیت ثبت ترخیصیه را انتخاب و بر روی آن کلیک نمایید. پس از کلیک بر روی این گزینه صفحهای باز میشود که در آن لازم است اطلاعاتی از قبیل کد شرکت حمل، شماره مانیفست و بارنامه را تکمیل کنید. پس از تکمیل اطلاعات میتوانید وضعیت آن را پیگیری کنید و از وضعیت ثبت یا عدم ثبت ترخیصیه مطلع شوید.
ترخیصیه الکترونیکی چیست؟
به صورت قانونی کلیه ترخیصیهها به شکل الکترونیکی صادر میشوند. همانطور که گفته شد شرکت حمل و نقل که مسئولیت انتقال بار را داشته است، پس از اتمام کار باید مشخصات صاحب کالا را در سامانه جامع امور گمرکی ثبت کند تا مالکیت بار را به او انتقال دهد و کپی واگذاری الکترونیکی به صاحب کالا بدهد. در این شرایط ترخیصیه الکترونیکی صادر گردیده که شامل هزینههای متنوعی است. سرانجام پس از صادر شدن ترخیصیه، صاحب کالا یا نماینده او (ترخیص کار) قادر است به سامانه الکترونیکی مراجعه کند و قبض انبار را بگیرد.
توجه داشته باشید که در این شیوه ترخیص، رسید ترخیصیه نیز الکترونیکی صادر میشود. این رسید شامل اطلاعاتی مانند کد ملی شرکت حمل، شماره بارنامه، شماره مانفیست، نام صاحب ترخیصیه، کد ملی صاحب ترخیصیه، نام کشتی، لیست کانتینرها، شماره کانتینر و شماره سفر میشود.
واگذاری ترخیصیه چیست؟
یکی از رایجترین سوالاتی که افراد در رابطه با این سند میپرسند، چگونگی واگذاری آن است. واگذاری این سند در صورتی امکانپذیر است که صاحب کالا بعد از آن که کالا وارد کشور شد، امتیاز آن را به شخص دیگری واگذار نماید. بنابراین به واگذاری امتیاز کالای وارداتی به شخصی دیگر، «واگذاری ترخیصیه» گفته میشود. پس از واگذاری این سند مالکیت کالا به فرد دیگری واگذار میشود. توجه داشته باشید که پس از واگذاری این سند لازم است سند به نام مالک جدید ثبت شود.
به طور کلی واگذاری این سند در شرایطی خاص امکانپذیر است که از جمله این شرایط را در ادامه عنوان میکنیم:
- در صورتی که در زمان اظهارکالا به گمرک، امتیاز کالا به شخص حقیقی یا حقوقی دیگری واگذار شود، لازم است این سند نیز به نام همان فرد تنظیم گردد.
- در صورتی که شرکت حمل و نقل قصد داشته باشد مراحل حمل کالای وارداتی را به شرکت دیگری واگذار نماید، شرکت حمل و نقل جدید بایستی سند را به نام صاحب کالا تنظیم و به وی ارائه دهد.
- قبض انبار و برگه ترخیصیه گمرکی هر دو باید به نام یک نفر باشد.
- در صورتی که این سند به درستی به نام صاحب کالا تنظیم نشود، هنگام پرینت قبض انبار گمرکی پیغام «صلاحیت لازم را برای اخذ پرینت قبض انبار الکترونیک را در سامانه احراز ننموده اید» را مشاهده خواهید کرد.
چگونه در سامانه epl ترخیصیه را واگذار نماییم؟
واگذاری ترخیصیه در سامانه epl گمرک ساده بوده و تنها باید مراحلی را که در این بخش به آن میپردازیم طی کنید.
- در اولین مرحله لازم است وارد سامانه epl گمرکی شوید و پس از ورود، از منو سمت راست روی گزینه واگذاری این سند کلیک نمایید.
- حالا لازم است در صفحه باز شده اطلاعاتی از قبیل کدملی شرکت حمل و نقل، شماره مانیفیست، شماره بارنامه و کد ملی صاحب جدید را وارد کنید.
- پس از تکمیل این اطلاعات، پیغام «آیا مایل به انتقال این سند از صاحب کنونی به شماره ملی … به نام … به صاحب جدید به شماره ملی … نام … هستید؟» نمایش داده میشود که در صورت اطمینان از صحت اطلاعات، بر روی گزینه « کاملا اطمینان دارم این دستور باید اجرا شود» کلیک نمایید. در صورت ثبت اشتباه اطلاعات گزینه « شاید اشتباه کردهام» را انتخاب کنید.
- در این مرحله پیغامی مبنی بر موفقیتآمیز بودن واگذاری این سند مشاهده میکنید. بعد از مشاهده این پیغام صاحب جدید کالا میتواند برای دریافت قبص انبار الکترونیکی و اظهار کالا اقدام کند.
کلام آخر
در این مطلب با ترخیصیه به عنوان یکی از اسناد مهم بازرگانی آشنا شدیم و نحوه واگذاری و پیگیری این سند مهم را یاد گرفتیم. به طور کلی ترخیص کالا از گمرک امری تخصصی و پیچیده بوده و لازم است توسط افراد حرفهای و با تجربه صورت گیرد.
اگر آشنایی کافی با مراحل ترخیص کالا از گمرک ندارید، میتوانید از شرکتهای ارائه دهنده خدمات ترخیص از گمرک کمک بگیرید و مراحل ترخیص را به ترخیصکاران این شرکتها واگذار کنید.
پی اس پی اکسپرس یکی از بهترین شرکتهای ارائه دهنده خدمات ترخیص کالا از گمرک است که با داشتن سابقه طولانی در این زمینه و بهرهمندی از متخصصان باتجربه بارهای وارداتی شما را در کوتاهترین زمان ممکن از گمرک ترخیص میکند. برای مثال پی اس پی قادر است برای محمولههایی که به شیوه حمل و نقل هوایی جابهجا میشوند، ترخیص از فرودگاه امام خمینی را به صورت یک روزه انجام دهد.
علاوه بر این این مجموعه علاوه بر خدمات ترخیص کالا، در حوزه پست بین المللی، صادرات و واردات کالا، حمل و نقل بین المللی (هوایی، دریایی، زمینی) و به صورت تخصصی ترخیص کالا از چین ، دبی و ترکیه را انجام میدهد.
شما میتوانید جهت هر گونه مشاوره در زمینه ترخیص کالا و دیگر خدمات همچنین ثبت سفارش از طریق راههای ارتباطی زیر با کارشناسان ارتباط برقرار نمایید.
- اپلیکیشن PSP Express
- وب سایت
- تماس تلفنی با شماره ۴۲۲۸۱ـ۰۲۱
سوالات متداول
سند ترخیصیه چیست؟
ترخیصیه یکی از مهمترین اسناد تجارت بین المللی است که در روند ترخیص کالا از گمرک به کار میآید. به موجب این کار نیز شرکت حملکننده با تحویل قبض انبار کالای وارده به صاحب کالا، بلامانع بودن تحویل کالا را از نظر خود به گیرنده مندرج در ترخیصیه به گمرک اعلام میکند.
ترخیصیه و قبض انبار چه تفاوتی دارند؟
قبض انبار حوالهای است که انبارهای عمومی آن را صادر میکنند. این انبارها مسئول نگهداری کالاهای واردشده از صاحب کالا هستند و تحت نظر سازمان امور گمرکی ایران فعالیت میکنند. اما در ترخیصیه شرکت حمل و نقل بین المللی به سازمان امور گمرکی کشور اعلام میکند که صاحب کالا هزینه حمل بار را به شرکت پرداخت کرده است.
ترخیصیه به انگلیسی چه میشود؟
به این سند در زبان انگلیسی Delivery order میگویند.