در فرآیند واردات و ترخیص کالا، اسنادی وجود دارد که بدون آنها هیچ مرحلهای جلو نمیرود. یکی از مهمترین این اسناد، قبض انبار گمرک است؛ مدرکی که ورود رسمی کالا به انبار را ثبت میکند و تا زمان ترخیص، نقش کلیدی در شناسایی، نگهداری و پیگیری محموله دارد.
اگر با واردات کالا سر و کار دارید، شناخت دقیق این سند میتواند جلوی بسیاری از خطاها، تأخیرها و هزینههای اضافی را بگیرد. به همین دلیل، در این مطلب از پست بین المللی پی اس پی اکسپرس قصد داریم به بررسی قبض انبار گمرک، نحوه صدور و استعلام و نقشی که در فرآیندهای گمرکی ایفا میکند، بپردازیم.
قبض انبار چیست؟
قبض انبار گمرک، سندی رسمی است که پس از ورود کالا به انبارهای گمرک، توسط انباردار صادر میشود و نشان میدهد کالا با مشخصات معین، در تاریخی مشخص، تحویل گرفته شده است و در انبار نگهداری میشود.
این سند در واقع تأییدی بر وجود فیزیکی کالا در انبار گمرک است و تا زمان ترخیص، بهعنوان مدرک مالکیت موقت کالا شناخته میشود.
بر اساس قانون امور گمرکی، هر کالایی که به انبارهای گمرکی وارد میشود، بلافاصله در سیستم ثبت میگردد. سپس برای هر ردیف از کالا (هر نوع کالا)، قبض انباری مجزا صادر میشود و به صاحب کالا یا نماینده قانونی او تحویل داده میشود. این موضوع باعث میشود فرآیند کنترل، نگهداری و ترخیص کالا با دقت بیشتری انجام گردد.
در مجموع، قبض انبار یکی از اسناد کلیدی در فرآیند واردات و ترخیص کالا محسوب میشود که بدون آن، ادامه مراحل قانونی و دریافت کالا از گمرک امکانپذیر نخواهد بود.
مشخصات درجشده در قبض انبار گمرک
قبض انبار گمرکی شامل مجموعهای از اطلاعات ضروری است که برای ثبت دقیق ورود کالا به انبار، نگهداری اصولی و انجام مراحل ترخیص مورد استفاده قرار میگیرد. مهمترین موارد درجشده در این سند عبارتاند از:
- محل انبار: نشانی دقیق انباری که کالا در آن نگهداری میشود که ثبت آن در تمامی قبضها الزامی است.
- تاریخ صدور رسید: زمان تحویل کالا به انبار را نشان میدهد و در پیگیریهای قانونی و حسابرسی کاربرد دارد.
- شماره قبض یا ردیف ثبت: برای شناسایی و رهگیری کالا در انبار و استفاده در امور اداری و حقوقی درج میشود.
- نوع نگهداری کالا در انبار: نحوه ذخیرهسازی کالا مانند قرارگیری روی پالت یا در قفسه مشخص میشود.
- هزینههای انبارداری و رسیدگی: شامل هزینههای مرتبط با نگهداری و خدمات انجامشده برای کالا است که در محاسبات مالی اهمیت دارد.
- امضای انباردار یا نماینده: وجود این امضا به قبض اعتبار قانونی میدهد و صحت اطلاعات را مشخص میکند.
- مشخصات کالا: اطلاعاتی مانند نوع کالا، تعداد، وزن، نوع بستهبندی و علائم شناسایی روی کالا در این بخش ثبت میشود.
- اطلاعات حمل و ورود کالا: شامل شماره بارنامه، مرز ورود، نام شرکت حملکننده و تاریخ تحویل کالا به انبار است.
ثبت این اطلاعات باعث میشود وضعیت کالا در انبار بهصورت دقیق، مشخص باشد و فرآیندهای بعدی مثل حسابداری و ترخیص کالا با شفافیت بیشتری انجام شود.
روش های صدور قبض انبار گمرک
برای دریافت قبض انبار گمرک، بسته به شرایط گمرک و نحوه انجام فرآیندها، روشهای مختلفی وجود دارد که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند:
- ثبت و صدور توسط پرسنل گمرک: در این حالت، اطلاعات مربوط به کالا توسط کارشناسان گمرک در سیستم انبار ثبت میشود و پس از بررسی اسناد، قبض انبار صادر و به صورت چاپی در اختیار صاحب کالا قرار میگیرد. این روش معمولاً در گمرکهای پرتردد استفاده میشود.
- سیستمهای مکانیزه و خودکار: برخی انبارهای گمرکی به تجهیزات پیشرفته مانند بارکدخوان مجهز هستند که اطلاعات کالا را بهصورت دقیق ثبت میکنند و قبض انبار به شکل خودکار صادر میشود. این روش باعث افزایش سرعت و کاهش خطا میشود.
- ثبت از طریق سامانههای آنلاین گمرک: در این روش، صاحب کالا یا نماینده او میتواند از طریق سامانههای الکترونیکی گمرک، اطلاعات را ثبت کنند و قبض انبار را بهصورت دیجیتال دریافت نمایند. این فرآیند بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام میشود.
- صدور سنتی و دستی: در برخی شرایط یا گمرکهای کوچک، قبض انبار بهصورت دستی (کاغذی) تنظیم میشود. این روش بیشتر در مواقع خاص کاربرد دارد و نسبت به سایر روشها زمانبرتر و مستعد خطای بیشتری است.
چگونه قبض انبار گمرک را به صورت الکترونیکی دریافت کنیم؟
دریافت قبض انبار گمرک، بهصورت الکترونیکی انجام میشود و شما با مراجعه به سامانه EPL میتوانید این کار را انجام دهید. به این صورت که از طریق بحش حساب کاربری وارد پروفایل خود شوید. سپس از قسمت پرینت قبض انبار، قبض انبار الکترونیکی را دریافت نمایید. لازم به ذکر است برای دریافت این قبض در این سامانه، باید اطلاعاتی از قبیل شماره بارنامه، شناسه ملی شرکت حملونقل، نام گمرک و شماره مانیفست را ثبت کنید.
توجه داشته باشید که ممکن است هنگام دریافت قبض انبار گمرک با مشکلاتی روبهرو شوید. یکی از رایجترین این مشکلات عدم ثبت شرکت یا فرد در سیستم است که در این صورت برای رفع مشکل باید به آیتی گمرک مراجعه کنید و مشخصات فرد موردنظر را ثبت نمایید.
در برخی موارد، خطای عدم دسترسی به چاپ قبض انبار بهدلیل نداشتن مجوز قانونی در سیستم گمرک رخ میدهد. برای رفع این مشکل، لازم است پیش از اقدام به چاپ، از صاحب ترخیصیه وکالت الکترونیکی بگیرید. این وکالت بهمنزله اعطای دسترسی رسمی در سامانه گمرک بوده و بدون آن، امکان پرینت قبض انبار وجود ندارد.
عدم بارگذاری بارنامه از دیگر مشکلاتی است که کاربران هنگام دریافت قبض انبار الکترونیکی با آن روبهرو میشوند که در این صورت مجدد شماره بارنامه و کد شرکت را بررسی و به کوچک یا بزرگبودن حروف توجه داشته باشید.
استعلام قبض انبار گمرک
همانطور که میدانید، در فرآیند ترخیص کالا، یکی از مراحل بسیار مهمی که میبایست طبق قوانین و مقررات گمرکی بر آن متعهد باشید، دریافت قبض انبار است. در واقع با این سند میتوانید اثبات کنید که کالای شما در انبار نگهداری میشود. جهت پیگیری قبض انبار گمرک، نیاز است به سامانه استعلام قبض انبار مراجعه نمایید و پس از ورود اطلاعات خواسته شده، میتوانید استعلامی از قبض خود دریافت کنید. اگر نیاز به مشاوره در این حوزه دارید، کارشناسان ما آماده پاسخگویی جهت اطلاعات قبض انبار گمرک هستند. نمونه قبض انبار در ترخیص کالا را در تصاویر زیر مشاهده میکنید.
انواع قبض انبار گمرکی
قبضهای انبار گمرکی به سه دسته قبض انبار اولیه، قبض انبار تفکیکی و قبض انبار قابلمعامله تقسیم میشوند، در این بخش با هر یک از انواع قبض انبار آشنا میشویم.
قبض انبار اولیه
قبض انبار اولیه هنگامی که کالا به انبار گمرک یا انبارهای خصوصی وارد میشود صادر خواهد شد. در صورت صدور این قبض لازم است انباردار مشخصات کالا را در اسناد خرید و حمل و نقل وارد نماید.
قبض انبار تفکیکی
زمانی که کالا بنا به دلایل نامشخصی اجازه ترخیص نداشته باشد این قبض صادر میشود. همچنین درصورتیکه کالای حمل شده توسط وسیله حمل متعلق به خریداران گوناگونی باشد به عبارتی گروپاژی باشد این نوع از قبض انبار صادر میشود.
قبض انبار قابل معامله
بر خلاف قبض انبار اولیه و تفکیکی که غیرقابلمعامله هستند، این قبض انبار در صورت رعایت قوانین و مقررات مربوطه قابلمعامله است. به عبارتی این نوع از قبض انبار را میتوان واگذار نمود.
قوانین مربوط به قبض انبار گمرکی
همانطور که پیشتر گفتیم، قبض انبار گمرکی، رسیدی است که هنگام ورود کالا به انبار گمرک صادر میشود. هر کشوری برای این قبض، قوانین مخصوص به خودش را دارد، ولی بهطور کلی، این مقررات شامل موارد زیر است:
- واجبات ثبت و اسناد: برای این که کالا اجازه ورود به انبار را داشته باشد و در پی آن قبض انبار صادر شود، نیاز به ارائه مدارکی است؛ مانند بارنامه، فاکتورهای تجاری، گواهی مبدأ و هر سندی که ثابت کند کالا چیست و از کجا آمده است؟
- قوانین مربوط به نحوه انتقال و نگهداری کالا در انبار: این قوانین نشان میدهد که چگونگی انتقال و نگهداری کالا در انبار چگونه است؛ بهعنوان مثال، کالا برچسب دارد یا نه، چگونه بستهبندی شده است، چگونه باید از آن مراقبت شود، چه مدت باید در انبار بماند و… .
- قوانین حسابداری و امانت: طبق این مقررات، مسئولیت انبارداران و مأموران گمرک در قبال سلامت و حفظ و نگهداری از کالا مشخص میشود. این وظایف شامل تشریفات امانتداری، رصد کالاها، برقراری نظام حسابداری، تشریفات امانتداری و سایر قوانین مشابه است.
- مراحل ترخیص کالا: قوانینی که مربوط به ترخیص کالا است. درواقع این قوانین نشان میدهد که برای خروج کالا از گمرک چه شرایطی باید داشت و چه مراحل قانونی را باید طی کرد؛ بهعنوان مثال، پرداخت مالیات و عوارض گمرکی، بررسی اسناد لازم جهت خروج و… .
از آنجایی که این قوانین در هر کشور با کشور دیگر متفاوت است، بهتر است قبل از کار با گمرک قوانین کشور موردنظر بهصورت دقیق مطالعه شود.
تفاوت قبض انبار گمرکی و حواله انبار
- قبض انبار گمرکی: سندی است که نشان میدهد کالاهای واردشده به کشور در انبار گمرک نگهداری میشود و در انتظار تحویل و ترخیص به صاحب کالا است. این سند توسط گمرک صادر میشود.
قبض گمرکی بیشتر در مراحل واردات کالا در گمرک کاربرد دارد و تاجران را مطمئن میکند که بارشان در گمرک موجود است.
- حواله انبار: حواله انبار، سندی کنترلی است که برای مدیریت انبار درون سازمان استفاده میشود. به زبان ساده: این سند نشان میدهد که کالا از یک انبار به انبار دیگر منتقل شده است؛ مثلا از انبار مرکزی به انبار فروش.
اطلاعات مهمی در این سند ثبت میشود؛ از جمله محل مبدأ و مقصد، تعداد و نوع کالاها و تاریخ انتقال.
حواله انبار به شرکتها کمک میکند که بتوانند به صورت دقیق، موجودی کالاهای خود را کنترل کنند و از اشتباهاتی مثل کم شدن کالا یا اشتباه در تشخیص نوع کالا و… جلوگیری کنند.
چرا صدور قبض انبار گمرکی اهمیت دارد؟
صدور قبض انبار گمرکی برای هر نوع انباری، چه عمومی و چه خصوصی حائز اهمیت است. دلایل اهمیت این موضوع شامل موارد زیر است:
- بحث پرداخت مالیات: از آنجایی که این قبض مشخص میکند که چه کالاهایی و با چه ارزشی در انبار وجود دارد، سازمان مالیاتی و گمرک راحتتر میتواند مالیات مربوط به کالاها را محاسبه و کنترل کند.
- پیشبینی سود و درآمد: قبض انبار گمرکی کالاها را بهطور دقیق ثبت میکند. از این رو مالک بهتر میتواند پیشبینی کند که در آینده چقدر کالا میتواند بفروشد و چه مقدار سود میکند.
- دید تجاری بهتر: همانطور که گفتیم، قبض انبار گمرکی اطلاعات دقیقی از کالاها ارائه میدهد. تاجر با اتکا به این اطلاعات میتواند راحتتر درمورد خرید و فروش کالا تصمیم بگیرد.
- انبارگردانی بهتر: وقتی همه کالاها ثبت شده باشند، کنترل موجودی و انبارگردانی آنها سادهتر است.
- کاهش هزینههای سازمانی: نظم و ترتیب کالا، احتمال اشتباه را کم میکند و به این ترتیب، پول کمتری صرف خرید اضافی و جبران اشتباهات میشود.
- ارتباط با حسابداری: با صدور قبش انبار، اطلاعات کالاها به سیستم حسابداری منتقل میشود. این موضوع کمک میکند تا تمامی موجودیها و صورتحسابها دقیق و درست ثبت شوند و خطایی در محاسبه هزینهها پیش نیاید.
- تشریفات گمرکی: با صدور قبض انبار، مراحل قانون و گمرکی سریعتر و راحتتر انجام میشود.
تفاوت قبض انبار دستی و قبض انبار الکترونیکی
قبض انبار دستی و الکترونیکی تفاوت چندانی از نظر مشخصات ثبت شده ندارند. مهمترین تفاوتی که قبض انبار دستی با نسخه الکترونیکی آن دارد در نحوه صدور است. قبض انبار دستی توسط انباردار صادر میشود درحالیکه برای دریافت قبض انبار الکترونیکی باید وارد سامانه جامع تجارت شوید و قبض انبار را دانلود و پرینت نمایید.
قبض انبار در قانون تجارت
قبض انبار گمرگ را باید یکی از مهم ترین اسناد بین المللی دانست که جایگاه خاصی هم در قانون تجارت دارد. حال ممکن است در ذهن برخی از افراد این سوال مطرح شود که قبض انبار در قانون تجارت چیست و تعریف قبض انبار عمومی چه می باشد که پاسخ آن به شرح زیر است:
در حقوق تجارت، قبض انبار شبیه به سفته است. به این معنی که تاجر، زمانی که قبض انبار را صادر میکند، خود را متعهد به پرداخت مبلغی به دارنده میداند. در صورتی که از پرداخت وجه به دارنده امتناع ورزد، دارنده میتواند کالاهای امانتی در انبار را از طریق اجرای اداره ثبت به فروش برساند تا طلب خود را وصول کند. به عبارت دیگر، کالاهایی که در انبار نگهداری میشوند، به عنوان یک وثیقه برای طلب دارنده قبض انبار در نظر گرفته میشود.
تفاوت ترخیصیه و قبض انبار چیست؟
ترخیصیه و قبض انبار دو سند مهم در فرآیند ترخیص کالا از گمرک هستند، اما هر کدام کارکرد و وظایف خاص خود را دارند.
ترخیصیه سندی است که توسط شرکت حمل و نقل بین المللی صادر می شود و به سازمان امور گمرکی اعلام می کند که صاحب کالا هزینه حمل و نقل را به این شرکت پرداخت کرده است.
قبض انبار سندی است که توسط انبارهای گمرکی صادر می شود و نشان می دهد که کالا در انبارهای گمرکی نگهداری می شود.
استعلام تعداد بارنامه با کد ملی
ابتدا وارد سایت smartcard.rmto.ir شوید. در پایین صفحه، بخشهای مختلفی از جمله “استعلام الکترونیک” را مشاهده خواهید کرد. سپس از میان آیتمها، گزینه “استعلام کارت هوشمند راننده” را انتخاب کنید. پس از ورود به صفحه جدید، کد ملی و شماره موبایل خود را وارد کرده و روی دکمه “جستجو” کلیک کنید.
کلام آخر
در این مطلب با یکی از دیگر اسناد و اصطلاحات مهم گمرکی یعنی قبض انبار گمرکی آشنا شدیم و با چگونگی دریافت قبض انبار بهصورت الکترونیکی و دستی آشنا شدیم. امیدواریم این مطلب پاسخگوی سؤالات شما عزیزان در این زمینه باشد. درصورتیکه سؤالی درباره این سند و نحوه دریافت آن دارید خوشحال میشویم از طریق نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
سؤالات متداول
سامانه صدور قبض انبار الکترونیکی کدام است؟
سامانه epl سامانهای است که از طریق آن میتوانید قبض انبار الکترونیکی را دریافت کنید.
برای دریافت قبض انبار الکترونیکی چه اطلاعاتی باید ثبت شود؟
شناسه ملی شرکت حملونقل، شماره بارنامه، شماره مانیفست، نام گمرک و غیره برخی از اطلاعاتی است که برای دریافت قبض انبار الکترونیکی باید ثبت شود.