اشتراک گذاری

اینکوترمز CIP چیست؟ صفر تا صد تعهدات خریدار و فروشنده

🕒 زمان مورد نیاز برای مطالعه: دقیقه
🕒 زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۳ دقیقه
اینکوترمز CIP مخفف عبارت Carriage and Insurance Paid To و به معنای «کرایه حمل و بیمه پرداخت‌شده تا مقصد تعیین‌شده» است. در این روش، فروشنده هزینه حمل‌ونقل و بیمه کالا را تا مقصد توافق‌شده پرداخت می‌کند، اما خطر آسیب‌دیدن یا از بین رفتن محموله، معمولا از زمان تحویل آن به حمل‌کننده در مبدأ به خریدار منتقل می‌شود.
این تفاوت میان پرداخت هزینه و انتقال ریسک، مهم‌ترین نکته‌ای است که خریداران باید قبل از انتخاب ترم CIP بدانند.
در ادامه، مفهوم اینکوترمز CIP، مسئولیت‌های هر طرف، شرایط بیمه، هزینه‌های گمرکی و تفاوت CIP با سایر قواعد اینکوترمز را بررسی می‌کنیم.
با پست بین المللی پی اس پی اکسپرس، همراه ما باشید.

اینکوترمز CIP چیست و چگونه عمل می‌کند؟

در قرارداد CIP، فروشنده موظف است کالا را در محل توافق‌شده به حمل‌کننده تحویل دهد و با هزینه خود، حمل آن را تا مقصد مشخص‌شده ترتیب دهد. همچنین باید بیمه باربری مطابق شرایط این قاعده تهیه کند.
در مقابل، خریدار باید کالا را در مقصد از حمل‌کننده دریافت کند و معمولا تشریفات گمرکی واردات، حقوق و عوارض ورودی و سایر هزینه‌های مرتبط با واردات را بپردازد.
برای درک بهتر CIP باید دو محل را از یکدیگر جدا کنیم:
۱. محل تحویل کالا به حمل‌کننده: نقطه‌ای که فروشنده کالا را تحویل می‌دهد و خطر خسارت از او به خریدار منتقل می‌شود.
۲. مقصد تعیین‌شده در قرارداد: محلی که فروشنده موظف است هزینه حمل و بیمه کالا را تا آن پرداخت کند.
این دو محل می‌توانند در دو کشور مختلف قرار داشته باشند. برای مثال، فروشنده محموله را در چین به شرکت حمل تحویل می‌دهد، اما هزینه حمل و بیمه آن را تا تهران پرداخت می‌کند.
خلاصه شرایط CIP در یک نگاه
موضوع شرایط در CIP
نام کامل Carriage and Insurance Paid To
معنی فارسی کرایه حمل و بیمه پرداخت‌شده تا مقصد
گروه اینکوترمز c
روش‌های قابل استفاده هوایی، دریایی، زمینی، ریلی و ترکیبی
پرداخت کرایه حمل اصلی فروشنده
تهیه و پرداخت بیمه فروشنده
انتقال خطر خسارت هنگام تحویل کالا به حمل‌کننده طبق قرارداد
تشریفات صادرات فروشنده
تشریفات واردات خریدار
پرداخت حقوق ورودی و مالیات واردات خریدار
تخلیه در مقصد طبق قرارداد حمل؛ در غیر این صورت معمولاً خریدار

بیشتر بدانید: برای آشنایی با سایر قواعد و نحوه کاربرد آن‌ها در تجارت بین‌المللی، پیشنهاد می‌کنیم مقاله «اینکوترمز چیست» را مطالعه کنید.

مسئولیت فروشنده و خریدار در اینکوترمز CIP

یکی از مهم‌ترین موضوعات هنگام انتخاب CIP، مشخص بودن تعهدات طرفین است. هرچند فروشنده هزینه حمل و بیمه تا مقصد را می‌پردازد، انجام تمام مراحل تجارت بین‌المللی بر عهده او نیست.

مسئولیت‌های فروشنده در CIP

در ادامه به مسئولیت‌های فروشنده در این مدل از اینکوترمز اشاره می‌کنیم:
  • آماده‌سازی و بسته‌بندی کالا
فروشنده باید کالا را مطابق قرارداد فروش آماده کند و بسته‌بندی و علامت‌گذاری لازم برای حمل را انجام دهد. همچنین باید بررسی‌های لازم برای تحویل کالا، مانند کنترل تعداد، وزن و مشخصات محموله را انجام دهد.
  • تحویل کالا به حمل‌کننده
فروشنده موظف است کالا را در زمان و محل توافق‌شده به حمل‌کننده طرف قرارداد تحویل دهد. اگر حمل‌ونقل با چند شرکت انجام شود، تعیین نقطه دقیق تحویل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
  • پرداخت هزینه حمل تا مقصد
انتخاب و انعقاد قرارداد حمل و پرداخت کرایه تا محل تعیین‌شده در قرارداد فروش بر عهده فروشنده است.
  • تهیه بیمه باربری
فروشنده باید بیمه‌ای مطابق الزامات CIP تهیه کند و سند بیمه را در اختیار خریدار قرار دهد تا خریدار یا شخص دارای نفع بیمه‌ای بتواند در صورت وقوع خسارت مشمول پوشش، از بیمه‌گر مطالبه خسارت کند.
  • انجام تشریفات صادرات
دریافت مجوزهای صادراتی موردنیاز، تنظیم اسناد لازم و انجام تشریفات گمرکی صادرات، در موارد مقتضی، بر عهده فروشنده است.

مسئولیت‌های خریدار در CIP

مسئولیت‌های خریدار در اینکوترمز CIP عبارتند از:
  • پرداخت قیمت کالا
خریدار باید مبلغ معامله را مطابق شرایط قرارداد فروش به فروشنده پرداخت کند.
  • پذیرش ریسک پس از تحویل به حمل‌کننده
پس از تحویل صحیح کالا به حمل‌کننده در نقطه مقرر، خطر از بین رفتن یا آسیب‌دیدن محموله به خریدار منتقل می‌شود؛ حتی اگر کالا هنوز به کشور مقصد نرسیده باشد.
  • انجام تشریفات واردات و ترخیص
خریدار معمولا مسئول دریافت مجوزهای وارداتی، ثبت و اظهار کالا، انجام تشریفات گمرکی مقصد و پرداخت حقوق ورودی و مالیات‌های واردات است.
  • دریافت و تخلیه کالا
خریدار باید کالا را در مقصد تعیین‌شده دریافت کند. هزینه تخلیه نیز در صورتی بر عهده اوست که طبق قرارداد حمل قبلا به عهده فروشنده قرار نگرفته باشد.
مسئولیت های فروشنده و خریدار در اینکوترمز cip

بیمه در اینکوترمز CIP شامل چه مواردی است؟

بیمه یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های CIP با بسیاری از قواعد دیگر اینکوترمز است.
طبق اینکوترمز ۲۰۲۰، فروشنده باید بیمه‌ای با سطح پوشش Institute Cargo Clauses (A) یا شرایط مشابه تهیه کند؛ مگر اینکه طرفین درباره پوشش متفاوتی توافق کرده باشند.
این پوشش معمولا گسترده‌تر از پوشش Clause C است که به‌صورت پیش‌فرض در قاعده CIF استفاده می‌شود.

حداقل مبلغ بیمه CIP چقدر است؟

مبلغ بیمه باید حداقل معادل ۱۱۰ درصد قیمت قرارداد فروش کالا باشد.
برای مثال، اگر قیمت قراردادی یک محموله ۲۰ هزار دلار باشد، حداقل مبلغ بیمه موردنیاز طبق قاعده CIP برابر با ۲۲ هزار دلار خواهد بود.
این عدد سقف مبلغ بیمه‌شده است و به این معنی نیست که در صورت وقوع هر خسارت، بیمه‌گر الزاماً ۲۲ هزار دلار پرداخت می‌کند. مبلغ خسارت قابل پرداخت به شرایط بیمه‌نامه، میزان خسارت واقعی و استثنائات پوشش بستگی دارد.

آیا بیمه CIP تمام خسارت‌ها را پوشش می‌دهد؟

خیر. با وجود گستردگی پوشش Clause A، تمام اتفاقات و خسارت‌ها لزوما تحت پوشش نیستند.
برای مثال، خسارت‌های ناشی از بسته‌بندی نامناسب، عیب ذاتی کالا یا برخی تأخیرها ممکن است طبق شرایط بیمه‌نامه مستثنا باشند. خطرات جنگ و اعتصاب نیز معمولا به پوشش‌های جداگانه نیاز دارند.
بنابراین، خریدار باید قبل از حمل موارد زیر را بررسی کند:
  • نام بیمه‌گر و امکان مطالبه خسارت از آن
  • محدوده جغرافیایی و زمانی پوشش بیمه
  • ارزش بیمه‌شده و ارز بیمه‌نامه
  • استثنائات، فرانشیز و شرایط پرداخت خسارت
  • نیاز احتمالی به پوشش تکمیلی برای کالای حساس یا گران‌قیمت
نکته برای واردکنندگان ایرانی: قبل از انتخاب CIP، علاوه بر دریافت بیمه‌نامه، باید بررسی شود که بیمه‌گر در مسیر موردنظر و با توجه به محدودیت‌های بانکی و بیمه‌ای احتمالی، امکان رسیدگی و پرداخت خسارت را دارد یا خیر.

چرا تعیین محل تحویل در CIP مهم است؟

در اینکوترمز CIP باید بین محل تحویل کالا به شرکت حمل‌ونقل و مقصدی که فروشنده هزینه حمل و بیمه را تا آن پرداخت می‌کند، تفاوت قائل شد؛ برای مثال، وقتی در قرارداد، عبارت «CIP Tehran» نوشته می‌شود، یعنی فروشنده موظف است هزینه حمل و بیمه کالا را تا تهران پرداخت کند، اما این موضوع به معنای آن نیست که خطر آسیب‌دیدن کالا نیز تا رسیدن به تهران بر عهده فروشنده است.

در شرایط CIP، خطر خسارت معمولا از زمانی به خریدار منتقل می‌شود که فروشنده کالا را به شرکت حمل‌ونقل تحویل می‌دهد. بنابراین، بهتر است خریدار و فروشنده محل دقیق این تحویل را در قرارداد مشخص کنند. این موضوع به‌خصوص زمانی اهمیت دارد که چند شرکت حمل‌ونقل در مسیر حضور داشته باشند؛ چراکه در حالت معمول، خطر خسارت با تحویل کالا به اولین حمل‌کننده منتقل می‌شود.

مثال:

فرض کنید شرکتی ایرانی تعدادی قطعه الکترونیکی از فروشنده‌ای در شهر شنژن چین خریداری کرده است. طرفین توافق می‌کنند که کالا به‌صورت هوایی به فرودگاه امام خمینی تهران ارسال شود و شرایط معامله به این صورت باشد:

«CIP Imam Khomeini International Airport, Tehran, Iran – Incoterms® 2020»

همچنین در قرارداد مشخص می‌کنند که فروشنده باید کالا را در یک انبار معین در شنژن به شرکت حمل‌ونقل تحویل دهد.

در این شرایط، روند معامله به این صورت خواهد بود:

  1. فروشنده چینی کالا را آماده و بسته‌بندی می‌کند و تشریفات گمرکی صادرات را انجام می‌دهد.
  2.  فروشنده محموله را در انبار توافق‌شده در شنژن به شرکت حمل‌ونقل تحویل می‌دهد. از همین لحظه، خطر آسیب‌دیدن یا از بین رفتن کالا معمولا به خریدار ایرانی منتقل می‌شود.
  3. با وجود انتقال خطر خسارت به خریدار، فروشنده همچنان موظف است هزینه حمل هوایی و بیمه کالا را تا فرودگاه امام خمینی پرداخت کند.
  4.  پس از رسیدن محموله به تهران، خریدار ایرانی مسئول انجام تشریفات واردات، ترخیص کالا و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی خواهد بود.

حالا فرض کنید محموله در مسیر چین به تهران آسیب ببیند. از آنجایی که خطر خسارت هنگام تحویل کالا به شرکت حمل‌ونقل، به خریدار منتقل شده است، خریدار باید برای جبران خسارت تحت پوشش، از بیمه‌ای استفاده کند که فروشنده برای محموله تهیه کرده است.

بنابراین، در CIP پرداخت هزینه حمل و بیمه تا مقصد بر عهده فروشنده است، اما خطر خسارت کالا معمولا از زمان تحویل به حمل‌کننده بر عهده خریدار قرار می‌گیرد.

همچنین هزینه‌هایی مانند تخلیه کالا، انبارداری و خدمات فرودگاهی ممکن است بسته به قرارداد حمل و توافق طرفین، بر عهده خریدار یا فروشنده باشند. به همین دلیل، بهتر است مسئولیت پرداخت این هزینه‌ها نیز پیش از ارسال کالا مشخص شود.

نحوه عملکرد اینکوترمز CIP

در قرارداد CIP چه هزینه‌هایی ممکن است بر عهده خریدار باشد؟

یکی از اشتباهات رایج این است که خریدار تصور می‌کند چون کرایه حمل و بیمه تا مقصد پرداخت شده است، دیگر هزینه‌ای در مقصد ندارد.
درحالی‌که ممکن است هزینه‌های زیر همچنان بر عهده خریدار باشند:
نوع هزینه توضیح
حقوق و عوارض گمرکی واردات براساس تعرفه، ارزش گمرکی و مقررات کشور مقصد
مالیات‌های وارداتی طبق قوانین کشور مقصد
هزینه خدمات ترخیص در صورت استفاده از خدمات ترخیص‌کار
انبارداری مقصد در صورت توقف کالا و براساس شرایط مربوط
تخلیه محموله اگر در قرارداد حمل بر عهده فروشنده نباشد

 

حمل پس از مقصد تعیین‌شده اگر مقصد قرارداد، محل تحویل نهایی خریدار نباشد
هزینه‌های ناشی از تأخیر خریدار در صورت تحقق شرایط قراردادی مربوط
به همین دلیل، قبل از پذیرش قیمت CIP باید مشخص شود فروشنده دقیقا کرایه حمل را تا چه نقطه‌ای پرداخت می‌کند و هزینه‌های باقی‌مانده از آن نقطه به بعد کدام‌اند.

تفاوت CIP و CPT چیست؟

دو اصطلاح CIP و CPT از نظر تحویل کالا، انتقال ریسک، پرداخت کرایه حمل و تشریفات گمرکی شباهت زیادی دارند.
تفاوت اصلی آن‌ها الزام فروشنده به تهیه بیمه است.
در اینکوترمز CPT، فروشنده موظف است کرایه حمل تا مقصد تعیین‌شده را پرداخت کند، اما طبق خود قاعده الزام ندارد برای خریدار بیمه باربری تهیه کند.
در مقابل، در CIP تهیه بیمه با سطح پوشش مقرر، بخشی از تعهدات فروشنده است.
معیار CIP CPT
پرداخت کرایه حمل تا مقصد فروشنده فروشنده
تهیه بیمه توسط فروشنده الزامی الزامی نیست
انتقال ریسک هنگام تحویل به حمل‌کننده هنگام تحویل به حمل‌کننده
روش حمل همه روش‌ها همه روش‌ها
ترخیص واردات خریدار خریدار
اگر خریدار ترجیح می‌دهد فروشنده علاوه بر حمل، تهیه بیمه را نیز انجام دهد، CIP می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد. البته شرایط واقعی بیمه‌نامه باید بررسی شود.

تفاوت CIP و CIF چیست؟

اینکوترمز CIP و CIF هر دو فروشنده را ملزم به پرداخت هزینه حمل و تهیه بیمه کالا تا مقصد تعیین‌شده می‌کنند، اما تفاوت اصلی آن‌ها در روش حمل و زمان انتقال ریسک است. CIP برای تمام روش‌های حمل‌ونقل، از جمله هوایی، دریایی، زمینی و ترکیبی کاربرد دارد و خطر آسیب‌دیدن کالا معمولا هنگام تحویل آن به حمل‌کننده در مبدأ به خریدار منتقل می‌شود. در مقابل، اینکوترمز CIF فقط برای حمل دریایی و آبراه‌های داخلی استفاده می‌شود و ریسک کالا زمانی به خریدار منتقل می‌شود که محموله در بندر مبدأ روی کشتی قرار بگیرد.
تفاوت دیگر این دو اصطلاح در میزان پوشش بیمه است. طبق اینکوترمز ۲۰۲۰، فروشنده در روش CIP باید بیمه‌ای با پوشش گسترده‌تر تهیه کند، اما در روش CIF حداقل پوشش بیمه موردنیاز محدودتر است؛ مگر اینکه طرفین توافق متفاوتی داشته باشند. در هر دو روش، تشریفات گمرکی واردات و پرداخت حقوق و عوارض ورودی معمولاً بر عهده خریدار است. برای مثال، در حمل هوایی کالا از چین به ایران می‌توان از CIP استفاده کرد، اما CIF مخصوص حمل دریایی است.

اینکوترمز CIP برای چه کالاها و روش‌های حملی مناسب است؟

CIP به یک روش حمل خاص محدود نمی‌شود. بنابراین، با توجه به نوع کالا و توافق طرفین می‌توان از آن در شرایط مختلف استفاده کرد:
  • حمل هوایی: برای محموله‌هایی که از طریق فرودگاه ارسال می‌شوند؛ مانند بعضی از قطعات الکترونیکی و تجهیزات صنعتی.
  • حمل زمینی و ریلی: برای محموله‌هایی که از مسیرهای جاده‌ای یا راه‌آهن بین کشورها جابه‌جا می‌شوند.
  • حمل دریایی کانتینری: برای محموله‌هایی که در کانتینر حمل می‌شوند و ممکن است چند مرحله حمل یا جابه‌جایی داشته باشند.
  • حمل ترکیبی: زمانی که محموله ابتدا با کامیون، سپس با کشتی یا هواپیما و در ادامه با وسیله دیگری منتقل می‌شود.
انتخاب CIP زمانی مناسب‌تر است که فروشنده امکان هماهنگی حمل و خرید بیمه قابل‌قبول را داشته باشد و خریدار نیز از نقطه انتقال ریسک و هزینه‌های واردات آگاه باشد.

مزایا و محدودیت‌های اینکوترمز CIP

بعضی از مزایای اینکوترمز CIP عبارتند از:

  • هماهنگی حمل توسط فروشنده: خریدار مجبور نیست شخصاً قرارداد حمل اصلی را منعقد کند.
  • وجود بیمه باربری: فروشنده باید پوشش بیمه‌ای مقرر در قرارداد و اینکوترمز را فراهم کند.
  • قابلیت استفاده برای حمل چندوجهی: امکان استفاده از CIP در مسیرهایی وجود دارد که چند روش حمل با یکدیگر ترکیب می‌شوند.
  • شفافیت در تقسیم مسئولیت‌ها: اگر قرارداد به‌درستی تنظیم شود، هزینه‌ها و ریسک‌های اصلی معامله مشخص خواهند بود.
محدودیت‌ها و ریسک‌های CIP نیز شامل موارد زیر است:
  • انتقال زودهنگام ریسک: خریدار ممکن است مدت‌ها پیش از رسیدن کالا به مقصد، خطر خسارت محموله را بر عهده گرفته باشد.
  • کنترل کمتر خریدار بر انتخاب حمل‌کننده: چون فروشنده قرارداد حمل را منعقد می‌کند، خریدار لزوماً شرکت حمل یا مسیر را انتخاب نمی‌کند.
  • وابستگی به اعتبار و شرایط بیمه: وجود بیمه‌نامه به‌تنهایی تضمین‌کننده جبران تمام خسارت‌ها نیست.
  • احتمال ابهام در هزینه‌های مقصد: اگر نقطه دقیق مقصد و هزینه‌های تخلیه یا خدمات جانبی مشخص نشده باشند، امکان اختلاف مالی وجود دارد.

نکات مهم هنگام تنظیم قرارداد CIP

قبل از نهایی کردن خرید یا فروش کالا با شرایط CIP، بهتر است موارد زیر در قرارداد مشخص شوند:
  1.  مقصد دقیق: نام کشور یا شهر کافی نیست؛ در صورت امکان، پایانه، فرودگاه، انبار یا نقطه موردنظر مشخص شود.
  2. محل تحویل به حمل‌کننده: تعیین شود ریسک دقیقاً در چه محلی منتقل خواهد شد.
  3. نسخه اینکوترمز: عبارت Incoterms® 2020 در قرارداد درج شود.
  4. شرایط بیمه: سطح پوشش، مبلغ بیمه، بیمه‌گر، محدوده پوشش و امکان مطالبه خسارت مشخص شود.
  5. هزینه‌های مقصد: مسئول پرداخت هزینه‌های تخلیه، خدمات پایانه، انبارداری و حمل بعدی روشن باشد.
  6. اسناد حمل: نوع بارنامه، زمان ارائه مدارک و اطلاعات موردنیاز خریدار مشخص شود.
  7. مجوزهای واردات: خریدار پیش از خرید، مجاز بودن واردات کالا و امکان ترخیص آن را بررسی کند.
  8.  شرایط خاص کالا: برای کالاهای شکستنی، حساس به رطوبت یا دارای الزامات حمل خاص، درباره بسته‌بندی و بیمه توافق دقیق‌تری انجام شود.

خدمات حمل و ترخیص کالا با PSP Express

در معاملاتی که براساس اینکوترمز CIP انجام می‌شوند، تعیین دقیق محل تحویل کالا، بررسی شرایط بیمه و مشخص‌کردن هزینه‌های حمل و ترخیص اهمیت زیادی دارد؛ برای مثال، اگر کالایی را با شرایط CIP از چین خریداری کرده باشید، فروشنده هزینه حمل و بیمه را تا مقصد تعیین‌شده پرداخت می‌کند، اما انجام تشریفات گمرکی واردات و ترخیص کالا در ایران معمولاً بر عهده شما خواهد بود.

شرکت پست بین‌المللی پی اس پی اکسپرس (PSP Express) با ارائه خدمات حمل‌ و نقل بین‌ المللی به روش‌های هوایی، دریایی، زمینی و ریلی و همچنین خدمات تخصصی ترخیص کالا، به واردکنندگان و صادرکنندگان در مدیریت مراحل حمل و تشریفات گمرکی کمک می‌کند. بنابراین، چه قصد داشته باشید شرایط مناسب حمل را قبل از عقد قرارداد بررسی کنید و چه محموله‌ای با شرایط CIP خریداری کرده باشید و برای ترخیص آن در ایران به خدمات نیاز داشته باشید، می‌توانید از خدمات و مشاوره کارشناسان پی اس پی اکسپرس استفاده کنید.

برای استعلام هزینه حمل، دریافت مشاوره درباره شرایط ارسال و خدمات ترخیص کالا، فقط کافی است با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول

CIP مخفف چیست؟

CIP مخفف Carriage and Insurance Paid To است و به معنای کرایه حمل و بیمه پرداخت‌شده تا مقصد تعیین‌شده است.

در اینکوترمز CIP هزینه حمل با چه کسی است؟

فروشنده باید قرارداد حمل را منعقد کند و هزینه حمل کالا تا مقصد تعیین‌شده در قرارداد را بپردازد.

در CIP هزینه بیمه بر عهده خریدار است یا فروشنده؟

تهیه و پرداخت بیمه مقرر در CIP بر عهده فروشنده است. طبق اینکوترمز ۲۰۲۰، پوشش پیش‌فرض باید مطابق Institute Cargo Clauses (A) یا معادل آن باشد، مگر اینکه طرفین خلاف آن توافق کنند.

در CIP ریسک کالا چه زمانی به خریدار منتقل می‌شود؟

معمولا زمانی که فروشنده کالا را در محل مقرر به حمل‌کننده طرف قرارداد تحویل می‌دهد. اگر چند حمل‌کننده وجود داشته باشند، در حالت معمول تحویل به نخستین حمل‌کننده ملاک است.

آیا CIP برای حمل هوایی هم استفاده می‌شود؟

بله. CIP برای تمام روش‌های حمل، از جمله هوایی، دریایی، زمینی، ریلی و ترکیبی قابل استفاده است.

نظرات کاربران

اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها