واردات شکر به ایران در سالهای اخیر دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. کاهش 47 درصدی وزن و 36 درصدی ارزش واردات شکر در یازده ماهه سال 1402 نسبت به سال قبل، گواهی بر این مدعاست. این کاهش چشمگیر عمدتاً به دلیل حمایتهای دولت از تولید داخلی و افزایش تولید شکر در داخل کشور بوده است.
با این حال، برزیل همچنان یکی از تأمینکنندگان مهم شکر به ایران است. دلایل این امر را میتوان در تولید بالای شکر با قیمت رقابتی در این کشور، کیفیت بالای محصول و تنوع محصولات تولیدی جستجو کرد.
در ادامه این مقاله، به بررسی دقیقتر عوامل مؤثر بر واردات شکر برزیلی به ایران، مقایسه کیفیت شکر برزیلی با سایر کشورها، مراحل واردات کالا و همچنین چالشها و فرصتهای پیش روی این تجارت خواهیم پرداخت.
باید بدانید که پی اس پی اکسپرس خدماتی درخصوص واردات شکر برزیلی ارائه نمیدهد.
شکر برزیلی چه ویژگیهایی دارد؟
شکر برزیلی، به عنوان یکی از مرغوبترین انواع شکر در جهان، فرآیندی پیچیده و دقیق را پشت سر میگذارد تا به این شکل خالص و سفید تبدیل میشود. به صورت کلی شکر برزیلی، قبل از اینکه به دست مصرفکننده برسد، سه مرحله تصفیه را پشت سر میگذارد:
- در اولین مرحله، ناخالصیهای بزرگ مثل خاک و بقایای گیاهان از شکر خام جدا میشوند.
- ذرات ریزتر و ناخالصیهای معلق با استفاده از دستگاههای مخصوص جدا میشوند.
- از مواد شیمیایی خاص استفاده میشود تا هرگونه رنگ یا طعم ناخواسته از شکر گرفته شود.
معمولا نیز واردکنندگان برای واردات شکر برزیلی، شکر گرید A را انتخاب میکنند. این مدل بالاترین استاندارد کیفی را داراست و از نظر خلوص، رنگ و اندازه دانهها بسیار یکنواختتر است. این کیفیت بالا نیز ار فرآیند تصفیه دقیقتر و طولانیتر به دست آمده است. به همین دلیل، شکر گرید A در صنایع غذایی و قنادی بسیار محبوب است.
از سوی دیگر، برزیل با داشتن شرایط آب و هوایی مناسب و زمینهای کشاورزی وسیع، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان شکر در جهان است. این کشور سالانه میلیونها تن شکر تولید میکند و به بسیاری از کشورهای دنیا صادر میکند. همانطور که گفته شد به خاطر خلوص بالای شکر برزیلی، این محصول در انواع غذاها، شیرینیها، شکلات و نوشیدنیها استفاده میشود و به همین خاطر طرفداران زیادی در بازارهای جهانی دارد. ایران نیز یکی از مشتریان اصلی برزیل است و نیاز داخلی خود را از کشورهای برزیل و هندوستان تامین میکند.
مراحل واردات شکر برزیلی
واردات شکر برزیلی به ایران مانند هر فرایند وارداتی دیگری، شامل مراحل متعدد و پیچیدهای است که به دانش و تجربه کافی در حوزه تجارت بینالملل نیاز دارد. در ادامه، مراحل کلی این فرایند به طور خلاصه شرح داده میشود:
تحقیق و برنامهریزی
بررسی دقیق بازار شکر ایران یکی از مهمترین قدمهای شروع واردات شکر برزیلی است. اینکه رقبا، قیمتها و نیازهای مشتریان را بررسی کنید و به اطلاعاتی جامع دست پیدا کنید.
یافتن تامین کننده معتبر
جستجو و انتخاب یک تامینکننده معتبر شکر برزیلی بسیار اهمیت دارد. اینکه بتوانید یک قرارداد تجاری دقیق و معتبر با این تامین کننده بندید و خیالتان راحت باشد که محموله شکر وارداتی کیفیت و قیمت خوبی دارد.
تهیه مدارک واردات و محاسبه هزینهها
بدون کارت بازرگانی امکان صادرات و واردات هیچ کالایی وجود ندارد. پس حتما برای دریافت آن اقدام کنید. پس از آن اگر شرکتی دارید، حتما آن را ثبت کنید، ثبت سفارش کالا را در سامانه جامع تجارت انجام دهید تا مجوز واردات کالا برایتان ثبت شود و در این بین حتما هزینههای اولیه کار مانند سفر به برزیل یا ارتباط با واسطهها و خرید شکر و … را نیز برآورد کنید.
انعقاد قرارداد با تامینکننده
تهیه و تنظیم قرارداد خرید با تامینکننده برزیلی، شامل مشخصات محصول، قیمت، شرایط پرداخت، زمان تحویل و سایر بندهای مهم میشود. همچنین با فروشنده خارجی درباره روش پرداخت ارزی صحبت کنید و شیوه حمل و نقل بین المللی (حمل هوایی، دریایی، زمینی) را نیز انتخاب کنید.
حمل و نقل بین المللی
پیش از آنکه بار را به ایران ارسال کنید، باید حتما از بستهبندی مناسب آن اطمینان حاصل کنید تا در فرایند بارگیری، حمل و ترخیص دچار مشکلات گوناگون نشود و همچنین برطبق استانداردهای بین المللی باشد.
علاوهبراین، به خاطر مسافت طولانی ایران و برزیل تنها راه واردات شکر برزیلی از طریق حمل و نقل دریایی است. باید بار در بنادر برزیل بارگیری شود و به سمت بنادر جنوبی ارسال ارسال گردد. حمل دریایی نیز معمولا قیمت مناسبی نسبت به سایر روشها دارد اما ممکن است چهل روز تا دو ماه طول بکشد تا بار به مقصد برسد.
ترخیص کالا از گمرک
پس از رسیدن کالا به بندر باید محموله تخلیه شود و پروسه ترخیص از گمرک آغاز گردد. در این مرحله باید حقوق و عوارض گمرکی پرداخت شود، اسناد گمرکی تهیه و ارائه گردد، بازرسی بار توسط بازرسان گمرک صورت بگیرد تا از تطابق کالا با مشخصات مندرج در قرارداد و استانداردهای ایران اطمینان حاصل کنند.
درنهایت پس از دریافت ترخیصیه و اجازه خروج، کالا به دست صاحب خود میرسد. البته گاهی نیز براساس شرایط نیاز است تا مدتی کوتاه بار در انبارهای گمرک بماند.
نکات تکمیلی واردات شکر برزیلی
- نوسانات نرخ ارز میتواند بر هزینههای واردات شکر برزیلی تأثیرگذار باشد.
- تعرفههای گمرکی اعمال شده بر واردات شکر میتواند بر قیمت تمام شده محصول تأثیرگذار باشد.
- اطمینان از تطابق کیفیت شکر وارداتی با استانداردهای ایران و نیازهای مشتریان
- وجود موانع بوروکراتیک و پیچیدگیهای اداری میتواند فرایند واردات را طولانی و دشوار کند.
- رقابت با تولیدکنندگان داخلی شکر در بازار ایران میتواند بر قیمت و سهم بازار تأثیرگذار باشد.
آمار واردات شکر برزیلی به ایران
در حال حاضر برزیل همچنان به عنوان بزرگترین تولیدکننده شکر در جهان شناخته میشود و هند نیز در رتبه بعدی قرار دارد. بر اساس گزارشها، هند در فصل کشت 2021-2020 حدود 32.5 میلیون تن شکر تولید کرده است.
البته دو کشور برزیل و هند به عنوان تأمینکنندگان اصلی شکر خام ایران نیز شناخته میشوند و واردات قند و شکر از این کشورها انجام میشود. برای مثال در سال 1401، شاهد افزایش چشمگیر واردات شکر خام به کشور بودیم؛ به طوری که این میزان نسبت به سال قبل دو برابر شده است. بنابر اعلام مدیرکل بنادر و دریانوردی خوزستان، در نیمه اول سال 1401، حدود 700 هزار تن شکر خام از طریق بندر امام خمینی وارد کشور شده است.
استانداردها و مجوزهای واردات شکر برزیلی
اگر سری به وبسایتهای فروش شکر برزیلی زده باشید، فروشندگان درباره مشخصات کالای خود اعلام کردهاند که این شکر دارای استاندارد ICUMSA 45 است. اما این استاندارد بین المللی به چه معناست و چرا باید واردکنندگان با آن آشنا باشند؟
ICUMSA 45 یک استاندارد جهانی برای سنجش خلوص و رنگ شکر است. هرچه عدد ICUMSA کمتر باشد، شکر سفیدتر و خالصتر است. بنابراین، شکر ICUMSA 45 نشاندهنده یک شکر سفید تصفیه شده با کیفیت بالا است. از مهمترین ویژگیهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خلوص بالا: این نوع شکر دارای خلوص بسیار بالایی است و ناخالصیهای بسیار کمی در آن وجود دارد.
- رنگ سفید درخشان: شکر ICUMSA 45 دارای رنگ سفید درخشان و یکدستی است.
- طعم خالص و شیرین: طعم این شکر خالص و شیرین است و هیچ طعم اضافی یا تلخی ندارد.
- گرانولهای یکنواخت: کریستالهای شکر ICUMSA 45 اندازه یکنواختی دارند و به راحتی در مایعات حل میشوند.
- کاربردهای گسترده: این نوع شکر در صنایع غذایی مختلف از جمله تولید نوشابه، شیرینیپزی، کنسروسازی و صنایع دارویی کاربرد دارد.
مقایسه شکر ICUMSA 45 با سایر انواع شکر
| نوع شکر | ICUMSA | رنگ | کاربرد |
| شکر سفید تصفیه شده | 45 یا کمتر | سفید درخشان | صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی |
| شکر قهوهای | بالاتر از 45 | قهوهای روشن تا تیره | شیرینیپزی، پخت و پز |
| شکر خام | بسیار بالاتر از 45 | قهوهای تیره | تولید الکل، تولید شکر سفید |
از دیگر مجوزهایی که خوب است شکر وارداتی دارا باشد، استانداردها و مجوزهای HACCP، ISO، KOSHER و QS هستند که برای اطمینان از ایمنی، کیفیت و رعایت اصول بهداشتی در تولید و فرآوری محصولات غذایی به ویژه در صنایع غذایی استفاده میشوند. هر یک از این مجوزها به جنبههای خاصی از تولید و فرآوری محصولات غذایی میپردازند.
پس به صورت کلی میتوان گفت، هنگامی که شما شکر برزیلی با مجوزهای HACCP، ISO، KOSHER و یا QS را خریداری میکنید، به این معنی است که:
- شکر در محیطی بهداشتی و ایمن تولید شده است.
- تمامی مراحل تولید تحت کنترل و نظارت بوده است.
- شکر از نظر میکروبی، شیمیایی و فیزیکی سالم و ایمن است.
- محصول مطابق با استانداردهای بینالمللی تولید شده است.
از دیگر استانداردهای بین المللی برای واردات شکر برزیلی میتوان به درجه بریکس (Brix) اشاره کرد. این مجوز به درصد وزنی قندهای محلول در یک محلول اشاره دارد. به عبارت سادهتر، هرچه درجه بریکس یک محلول بالاتر باشد، مقدار قند محلول در آن بیشتر است. این شاخص به عنوان یک معیار مهم برای تعیین کیفیت و خلوص محصولات غذایی، به ویژه محصولاتی مانند آبمیوهها، شربتها و البته شکر استفاده میشود.
در مورد شکر وارداتی، درجه بریکس نشان میدهد که چه مقدار از وزن کل شکر، از قند تشکیل شده است. به طور معمول، شکر با کیفیت بالا و خلوص بیشتر، درجه بریکس بالاتری دارد و معمولا در صنایع غذایی و قنادیها استفاده میشود.
اما شکر با درجه بریکس پایین ممکن است حاوی ناخالصیهای بیشتری باشد یا فرآوری کاملتری نداشته باشد. این نوع شکر معمولاً برای مصارف صنعتی یا تولید محصولاتی با کیفیت پایینتر استفاده میشود.
پس تولیدکنندگان از درجه بریکس برای کنترل کیفیت محصول خود استفاده میکنند. با اندازهگیری دقیق درجه بریکس، میتوان از یکنواختی کیفیت محصول در تمام مراحل تولید اطمینان حاصل کرد. همچنین به عنوان یکی از عوامل تعیینکننده قیمت شکر محسوب میشود. معمولاً شکر با درجه بریکس بالاتر، قیمت بالاتری نیز دارد.
درنهایت آنکه درجه بریکس ایده آل برای شکر وارداتی بسته به نوع کاربرد آن متفاوت است. به عنوان مثال، برای تولید شکر سفید تصفیه شده، درجه بریکس بسیار بالا (نزدیک به 100) مطلوب است. اما برای برخی از محصولات خاص، مانند شکر قهوهای، ممکن است درجه بریکس پایینتری مورد نیاز باشد.
در انتهای این قسمت سایر مجوزهای عمومی و اصلی برای واردات شکر برزیلی را به شما معرفی میکنیم:
- مجوز واردات توسط وزارت صمت صادر میشود و نشاندهنده اجازه رسمی برای واردات کالای مورد نظر است.
- گواهی بهداشت برای مواد غذایی از سازمان غذا و دارو دریافت میشود. این گواهی نشاندهنده سلامت و کیفیت محصول وارداتی است.
- در برخی موارد، ممکن است نیاز به اخذ مجوز قرنطینه از سازمان حفظ نباتات نیز باشد. این مجوز به خصوص برای کالاهای کشاورزی و محصولات غذایی که ممکن است حامل آفات و بیماریها باشند، ضروری است.
- برای تامین ارز مورد نیاز برای واردات، باید مجوز ارزی از بانک مرکزی اخذ شود.
اسناد و مدارک واردات شکر برزیلی
برای واردات شکر برزیلی باید هر واردکنندهای برخی از مدارک خاص را دارا باشد که بدون آنها نمیتوان به صورت قانونی به واردات و ترخیص از گمرک پرداخت. در ادامه به معرفی برخی از آنها میپردازیم:
- کارت بازرگانی
- قرارداد خرید
- فاکتور تجاری
- پکینگ لیست یا فهرست عدل بندی
- گواهی مبدا
- بارنامه براساس شیوه حمل بار
- بیمهنامه
- اظهارنامه گمرکی
- ترخیصیه
- قبض انبار
کد تعرفه گمرکی واردت شکر برزیلی
برای واردات شکر برزیلی باید حتما کد تعرفه گمرکی یا HS Code آن را بدانید. شکر در ردیف 1701 قرار دارد اما جزئیات آن به شرح زیر است:
- 1701: قند و شکر نیشکر یا چغندر و ساکارز؛ خالص از لحاظ شیمیایی، به حالت جامد
- 17011200: از چغندر
- 17011300: از نیشکر
- 17011400: از سایر نیشکرها
- 17019100: به آن مواد خوشبو کننده یا رنگکننده اضافه شده
- 17019900: سایر
هزینه های واردات شکر برزیلی
دنیای تجارت بین المللی جزئیات و پیچیدگیهای خاص خود را دارد. بهعلاوه قوانین واردات و صادرات کالا و قوانین گمرکی در ایران سالانه تغییر میکند و تعرفههای گمرکی و تخصیص ارز دولتی نیز همین شرایط را دارد.
به همین خاطر هزینههای ریز و درشتی در کل فرایند واردات وجود دارد که باید پیش از شروع کار خود آنها را بسنجید و برایشان برنامهریزی داشته باشید. به صورت کلی هزینههای خرید و واردات شکر برزیلی شامل موارد زیر میشود:
هزینه خرید کالا: این هزینه اصلیترین بخش هزینههای واردات است و شامل قیمت خرید شکر از تأمینکننده برزیلی به همراه هزینههای حمل و نقل داخلی در برزیل میشود.
هزینه حمل و نقل بینالمللی: این هزینه شامل هزینه بارگیری، حمل بار دریایی، تخلیه و بیمه کالا در طول مسیر است.
هزینه گمرکی: شامل حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده (VAT) و سایر عوارض گمرکی است که بر اساس تعرفه گمرکی تعیین میشود.
هزینههای بانکی: شامل هزینههای انتقال وجه، هزینههای گشایش اعتبار اسنادی و سایر هزینههای بانکی مرتبط با پرداخت است.
هزینههای تخلیه و بارگیری: هزینههای مربوط به تخلیه کالا از کشتی و بارگیری آن در انبارهای داخلی.
هزینههای انبارداری: هزینه نگهداری کالا در انبار تا زمان فروش یا مصرف.
هزینههای اخذ مجوزها: هزینههای مربوط به اخذ مجوزهای لازم از سازمانهای مختلف مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان غذا و دارو و سازمان استاندارد.
هزینههای آزمایش و آنالیز: هزینههای مربوط به آزمایش کیفیت و آنالیز شکر برای اطمینان از تطابق آن با استانداردهای مورد نظر.
هزینههای بیمه: بیمه حمل و نقل بار که درجات و انواع گوناگونی برای حفاظت از محموله وجود دارد.
هزینههای مالی: هزینههای ناشی از نوسانات نرخ ارز، تورم و تحریمهای بین المللی.
بستهبندی شکر وارداتی چگونه است؟
بستهبندی شکر وارداتی یک فرآیند حیاتی است که نه تنها از محصول در طول حملونقل محافظت میکند، بلکه بر کیفیت، ماندگاری و هزینههای نهایی نیز تأثیرگذار است. انتخاب نوع بستهبندی مناسب به عوامل متعددی از جمله نوع شکر، مقدار، مسافت حمل، شرایط آب و هوایی و مقررات بهداشتی کشور مقصد بستگی دارد.
معمولا نیز شکر وارداتی در بستهبندیهای زیر عرضه میشود:
کیسههای بزرگ (Bulk Bags): این نوع بستهبندی برای حمل حجم بالای شکر به صورت فله استفاده میشود. کیسههای بزرگ معمولاً از جنس پلیپروپیلن بافته شده هستند و برای محافظت در برابر رطوبت و آلودگی طراحی شدهاند.
کیسههای کوچک: شکر در کیسههای کوچکتر با وزنهای مختلف مانند 1 کیلوگرم، 5 کیلوگرم یا 25 کیلوگرم بستهبندی میشود. این نوع بستهبندی برای مصرف خانگی و مصارف کوچکتر مناسب است.
بستهبندیهای کارتن: شکر در کارتنهای مقوایی بستهبندی میشود که درون آنها کیسههای کوچکتر قرار میگیرند. این نوع بستهبندی برای حمل و نقل آسانتر و چیدمان بهتر در انبارها مناسب است.
بستهبندیهای پلاستیکی: برخی از انواع شکر در بستهبندیهای پلاستیکی شفاف یا مات بستهبندی میشوند. این نوع بستهبندی برای محافظت از شکر در برابر رطوبت و نور مناسب است.
باید بدانید که عوامل مختلفی بر انتخاب نوع بستهبندی اثر میگذارند که شامل مواردی نظیر: نوع و مقدار شکر، مسافت میان کشور مبدا و مقصد، شرایط آب و هوایی، مقررات بهداشتی و … است.
فقط فراموش نکنید که با مشورت با کارشناسان این حوزه حتما الزامات بستهبندی شکر وارداتی را رعایت کنید. برای مثال حتما باید برچسبگذاری مناسب انجام دهید و بر روی بستهبندی باید اطلاعاتی مانند نوع شکر، وزن، تاریخ تولید، تاریخ انقضا، کشور مبدا و سایر اطلاعات ضروری درج شود. همچنین بستهبندی باید با استانداردهای بهداشتی بینالمللی و مقررات کشور مقصد مطابقت داشته باشد.
واردات دریایی شکر برزیلی
حمل و نقل شکر برزیلی به ایران، یک فرآیند پیچیده و چند مرحلهای است که از مبدا تولید در مزارع نیشکر برزیل آغاز شده و تا رسیدن به انبارهای مصرفکننده در ایران ادامه مییابد. در این فرآیند، شکر پس از برداشت و فرآوری، در بستهبندیهای مناسب قرار گرفته و به بندرهای بزرگ برزیل منتقل میشود. سپس، با استفاده از کشتیهای باری بزرگ، این محصول از طریق اقیانوس اطلس به سمت بنادر ایران حرکت میکند. بنادر مهمی همچون بندر امام خمینی و بندر شهید رجایی، مقصد اصلی واردات شکر به ایران هستند.
پس از رسیدن کشتی به بندر مقصد، شکر با استفاده از تجهیزات تخصصی از کشتی تخلیه شده و به انبارهای گمرکی منتقل میشود.
باید بدانید انتخاب نوع کشتی برای حمل شکر به عوامل مختلفی همچون حجم محموله، نوع بستهبندی شکر (فله یا کیسهای)، مسافت حمل و هزینههای حمل و نقل بستگی دارد. کشتیهایی که برای حمل شکر استفاده میشوند، معمولاً دارای ویژگیهای زیر هستند:
کشتیهای فلهبر: این کشتیها برای حمل شکر به صورت فله استفاده میشوند. آنها دارای عرشههای بزرگ و مخازن مخصوص برای نگهداری شکر هستند.
کشتیهای کانتینری: شکر را میتوان در کانتینرهای استاندارد نیز حمل کرد. این روش برای حمل حجمهای کمتر و همچنین برای ترکیب با سایر کالاها مناسب است.
همچنین مسیر دریایی حمل شکر از برزیل به ایران معمولاً از طریق اقیانوس اطلس صورت میگیرد. مدت زمان این سفر به عوامل مختلفی از جمله فاصله بین بنادر مبدا و مقصد، سرعت کشتی و شرایط آب و هوایی بستگی دارد. به طور معمول، این سفر چندین هفته طول میکشد.
درنهایت پیشنهاد میکنیم که حتما با یک شرکت حمل و نقل بین المللی معتبر همکاری کنید و از متخصصان این حوزه کمک بگیرید.
کلام پایانی
واردات شکر برزیلی یکی از تجارتهای پرسود در ایران محسوب میشود. باوجود آنکه کارخانههای تولید شکر در داخل کشور فعال هستند اما به خاطر نیاز بالای بازار داخلی، باید به واردات شکر پرداخت. همانطور که گفته شد، معمولا نیز کشورهای برزیل و هند شرکای تجاری ایران در این زمینه هستند.
درنهایت پیشنهاد میکنیم حتما با کمک متخصصان این حوزه، براساس قوانین گمرکی و تجاری ایران و برزیل عمل کنید تا به مشکلی برنخورید.
گفتنیست، شرکت پست بین المللی پی اس پی هرچند در حوزه واردات شکر برزیلی فعالیت نمیکند، اما در حوزه حمل و نقل بین المللی، ترخیص کالا از گمرک و … خدمات ارائه میدهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر با شماره 02142281 تماس بگیرید.
سوالات متداول
چه استانداردهایی برای واردات شکر به ایران وجود دارد؟
خلوص شکر: شکر وارداتی باید دارای خلوص مشخصی باشد و از ناخالصیهای مضر عاری باشد.
اندازه دانههای شکر: اندازه دانههای شکر باید مطابق با استانداردهای تعیین شده باشد.
بستهبندی: بستهبندی شکر باید بهداشتی و مقاوم باشد تا از آلودگی آن در طول حمل و نقل جلوگیری شود.
برچسبگذاری: روی بستهبندی شکر باید اطلاعات کاملی از جمله نام محصول، کشور مبدا، تاریخ تولید و انقضا، و ترکیبات آن درج شود.