کابوتاژ کالا یا کران بری اصطلاحی است در حوزه حمل و نقل به معنای جابجایی کالا در مسیرهای داخلی یک کشور گفته می شود. ریشه این واژه به زبان فرانسوی به معنای “سفر در امتداد ساحل” است. مقررات کابوتاژ با هدف حمایت از اقتصاد داخلی و حفظ منافع ملی تدوین شدهاند و به منظور حفاظت از صنعت حمل و نقل داخلی در برابر رقابتهای بینالمللی اعمال میگردند. به عبارت دیگر، این قوانین محدودیتهایی را برای فعالیت شرکتهای حمل و نقل خارجی در مسیرهای داخلی یک کشور ایجاد میکنند تا از این طریق، ثبات و پایداری در بازار داخلی حفظ شود.
حالا در ادامه با پست بین المللی پی اس پی اکسپرس همراه باشید تا شما را با این اصطلاح به صورت کامل آشنا کنیم.
کابوتاژ کالا یا کران بری چیست؟
کابوتاژ یا کرانبری به معنای حمل و نقل کالا یا مسافر بین دو نقطه در داخل مرزهای یک کشور است. این اصطلاح معمولاً در حوزه حمل و نقل دریایی به کار میرود، اما امروزه در تمام مدهای حمل و نقل از جمله هوایی، ریلی و زمینی نیز کاربرد دارد. در واقع، کابوتاژ به هر نوع جابهجایی داخلی کالا از یک گمرک به گمرک دیگر اشاره دارد.
لازم به ذکر است، کابوتاژ هوایی به عملیات حمل و نقل هوایی درون مرزی اطلاق میشود که شامل جابهجایی مسافر، کالا و پست بین نقاط مختلف یک کشور است.
برگه کاپوتاژ چیست ؟
به طور کلی دو نوع کاپوتاژ داریم یکی کاپوتاژ ماشین و دگیری کاپوتاژ کالا است. در کاپوتاژ گمرک، برگه کاپوتاژ را میتوان به عنوان شناسنامهای برای کالا در نظر گرفت که هنگام جابهجایی کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در داخل کشور استفاده میشود. این برگه حاوی اطلاعات دقیقی درباره کالا است که به گمرک و سایر نهادهای مرتبط کمک میکند تا از سلامت و ایمنی محموله در طول مسیر اطمینان حاصل کنند.
اطلاعات موجود در برگه کاپوتاژ:
مشخصات کالا: نوع کالا، تعداد، نحوه بسته بندی، ارزش، وزن، حجم
مسیر حمل: مبدا، مقصد و مسیر طی شده توسط محموله
تاریخ حمل: تاریخ شروع و پایان عملیات حمل و نقل
اطلاعات گمرکی: نام گمرک مبدأ و مقصد
کابوتاژ برای چه کالاهایی مجاز است؟
به طور کلی، در صادرات کالا کابوتاژ برای کالاهایی که خروج آنها از کشور ممنوع نیست، مجاز است. به عبارت دیگر، کالاهایی که میتوانند آزادانه در داخل کشور جابجا شوند، قابل حمل با کابوتاژ هستند. اما چه کالاهایی میتوانند با این روش جابهجا شوند؟
کالاهای آزاد: کالاهایی که هیچ محدودیتی برای صادرات آنها وجود ندارد، به راحتی میتوانند با کابوتاژ جابهجا شوند.
کالاهای مشروط: برخی کالاها ممکن است با شرایط خاصی اجازه جابهجایی داشته باشند. مثلاً ممکن است به مجوز خاصی از گمرک نیاز باشد یا اینکه گمرک بخواهد کالا را تا مقصد همراهی کند. در این موارد، هزینههای اضافی مانند هزینه اسکورت بر عهده صاحبان کالا خواهد بود.
نکته: صاحبان کالا باید حتماً کالاهای خود را در مدت زمان تعیینشده به گمرک مقصد تحویل دهند و در صورت عدم رعایت این مهلت، جریمه خواهند شد.
دلایل قانونی و اقتصادی محدودیتهای کابوتاژ کالا
محدودیتهای کابوتاژ کالا عمدتاً به دلیل رقابت شدید بین شرکتهای حملونقل داخلی و خارجی اعمال میشود. به همین دلایل، شرکتهای حملونقل داخلی ممکن است تحت فشار قرار گیرند و بازار را از دست بدهند. برای حمایت از شرکتهای داخلی و حفظ تعادل در بازار، دولتها اغلب محدودیتهایی را برای کابوتاژ کالا اعمال میکنند. شرکتهای خارجی، به دلایل مختلفی از جمله:
- قیمتهای پایینتر: اغلب هزینههای کمتری را برای خدمات خود در نظر میگیرند.
- رقابتپذیری بیشتر: به دلیل مزایایی مانند هزینههای نیروی کار پایینتر، هزینههای وام کمتر و قیمت سوخت پایینتر، توان رقابت بالاتری دارند.
- هزینههای عملیاتی کمتر: به دلیل هزینههای پایینتر مواد و تعمیرات، هزینههای عملیاتی آنها کاهش مییابد.
قوانین و مقررات کالای کابوتاژ چیست؟
تشریفات گمرکی: صاحب کالا موظف است علاوه بر اظهارنامه، اسناد مالکیت کالا و مجوزهای لازم، تضمین بانکی (در صورت نیاز) را نیز به گمرک ارائه دهد.
مهلت حمل: کالا باید طبق زمانبندی مشخصشده توسط گمرک مبدأ به مقصد برسد و گواهی ورود آن نیز در مهلت تعیینشده ارائه شود.
پروانه کابوتاژ: در طول مدت حمل، پروانه کابوتاژ باید همراه کالا باشد و بستههای حاوی کالا نیز باید پلمپ شوند.
تمدید مهلت: در صورت نیاز به تمدید مهلت، باید قبل از پایان مدت اعتبار پروانه، درخواست کتبی به گمرک ارائه شود و گمرک مقصد نیز از این موضوع مطلع گردد.
تأخیر در حمل: در صورت تأخیر در رسیدن کالا به مقصد، صاحب کالا مشمول پرداخت جریمه خواهد شد. البته در موارد فورس ماژور، میتوان با ارائه مدارک لازم، درخواست تمدید مهلت داد.
بازرسی پلمب: در صورت مشاهده هرگونه دستکاری یا شکستگی در پلمب، محتویات بستهها با اطلاعات مندرج در پروانه کابوتاژ تطبیق داده میشود.
تفاوت در تعداد بستهها: در صورتی که تعداد بستههای دریافتی در گمرک مقصد با اطلاعات مندرج در پروانه متفاوت باشد، گمرک مقصد موظف است موضوع را به گمرک مبدأ اطلاع داده و پیگیریهای لازم را انجام دهد.
نکات مهم کابوتاژ کالا
برای انجام عملیات کابوتاژ و جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی، توجه به نکات زیر ضروری است:
تاییدیه گمرک: قبل از شروع عملیات کابوتاژ، باید از گمرک مجوز لازم را دریافت کنید. گمرک تنها در صورتی مجوز صادر میکند که اطمینان حاصل کند کالا قابلیت حمل به مقصد را دارد و هیچگونه محدودیتی برای جابهجایی آن وجود ندارد.
مدتزمان مشخص شده: برای هر عملیات کابوتاژ، گمرک یک بازه زمانی مشخص تعیین میکند که کالا باید در این مدت به مقصد برسد. این مدتزمان با توجه به عوامل مختلفی مانند مسافت، نوع وسیله نقلیه، شرایط جوی و مسیر تعیین میشود.
جریمه تأخیر: اگر کالا در زمان تعیین شده به مقصد نرسد، صاحب کالا مشمول پرداخت جریمه خواهد شد. بنابراین، برنامهریزی دقیق برای حملونقل کالا بسیار مهم است.
شرایط صادراتی خاص: برای کالاهایی که صادرات آنها مشروط به رعایت شرایط خاصی است، باید تمامی این شرایط به دقت رعایت شود تا اجازه کابوتاژ صادر گردد.
کالاهای ممنوع یا غیرمجاز: حمل کالاهای ممنوع یا غیرمجاز به صورت کابوتاژ ممنوع است. در موارد خاص و با اخذ مجوزهای لازم و سپردهگذاری ممکن است به صورت استثنائی اجازه حمل این نوع کالاها داده شود.
پروانه کابوتاژ: در طول مدت حملونقل، پروانه کابوتاژ باید همراه کالا باشد. همچنین، محموله باید از مسیرهای مجاز و تعیین شده توسط گمرک حمل شود.
تمدید زمان: در صورت بروز حوادث غیرمترقبه یا تأخیرهای غیرقابل پیشبینی، میتوانید قبل از پایان مدت زمان تعیین شده، درخواست تمدید مهلت را به گمرک ارائه دهید.
کلام آخر
در آخر کابوتاژ کالا، حمل و نقل بین المللی از طریق مسیرهای داخلی یک کشور است که اغلب برای کاهش هزینهها انجام میشود. این فرایند نیازمند مجوزهای خاص و پیچیدگیهای گمرکی است. شرکتهای حمل و نقل بین المللی با تجربه، کلیه مراحل پیچیده کابوتاژ را به صورت حرفهای انجام میدهند.
در این مقاله، تلاش کردیم تا شما با قوانین و مقررات کاپوتاژ و نکات مهم آن به صورت کامل آشنا کنیم. با این دانش، میتوانید با اطمینان بیشتری در بازار رقابتی امروز فعالیت کرده و از فرصتهای تجاری موجود بهرهمند شوید.
گفتنیست، شرکت پست بین المللی پی اس پی در حوزه حمل و نقل بین المللی، ترخیص کالا از گمرک و واردات و صادرات کالا فعالیت میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 02142281 تماس بگیرید.
سوالات متداول
چه عواملی بر هزینههای کابوتاژ تأثیرگذارند؟
هزینههای کابوتاژ تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله مسافت، نوع کالا، وزن و حجم محموله، نوع وسیله نقلیه، تعداد بارگیری و تخلیه، هزینههای گمرکی، عوارض و بیمه قرار میگیرد. همچنین نوسانات نرخ ارز و شرایط اقتصادی نیز میتوانند بر هزینههای نهایی تأثیرگذار باشند.
چه مدارکی برای انجام عملیات کابوتاژ مورد نیاز است؟
مدارک مورد نیاز برای انجام عملیات کابوتاژ بسته به نوع کالا، کشور مبدا و مقصد، و مقررات گمرکی هر کشور متفاوت است. اما به طور کلی، برخی از مدارک ضروری شامل اظهارنامه گمرکی، بارنامه، فاکتور، بیمه نامه، مجوزهای بهداشتی و قرنطینهای (در صورت نیاز) و پروانه حمل است.
آیا میتوان عملیات کابوتاژ را به صورت آنلاین پیگیری کرد؟
بسیاری از شرکتهای حمل و نقل بینالمللی، امکان پیگیری آنلاین محمولهها را برای مشتریان خود فراهم میکنند. با استفاده از سامانههای ردیابی آنلاین، میتوانید در هر زمان از موقعیت محموله خود مطلع شده و از روند انجام عملیات کابوتاژ آگاه شوید.


