صادرات مرغ یکی از فعالیتهای مهم در حوزه تجارت بینالمللی است که نیازمند رعایت قوانین و مقررات خاصی است. مرغ به عنوان یکی از محصولات غذایی پرطرفدار، در بسیاری از کشورها تقاضای بالایی دارد. با صدور بخشنامهای در ۴ تیرماه 1403 صادرات مرغ مازاد بدون محدودیت آزاد شد. با این حال، صادرات مرغ چالشهای خاص خود را دارد که باید به دقت بررسی شوند. در این مقاله، به بررسی مراحل صادرات مرغ، قوانین و مقررات، و نکات مهم در این زمینه میپردازیم.
مراحل صادرات مرغ از ایران
1) دریافت کارت بازرگانی
اولین گام برای صادرات مرغ، دریافت کارت بازرگانی از اتاق بازرگانی است. این کارت برای انجام هرگونه فعالیت تجاری بینالمللی ضروری است.
2) بررسی بازارهای هدف
شناسایی کشورهای هدف که تقاضای بالایی برای مرغ دارند، مانند کشورهای همسایه یا کشورهای آسیایی و اروپایی در این خصوص جالب است بدانید
رئیس هیئت مدیره اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی در سال 1403 بیان کرد که مشکلات بازارهای صادراتی مرغ همچنان ادامه دارد. عراق، افغانستان، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس متقاضی مرغ ایرانی هستند، اما رقابت با کشورهایی مثل برزیل و ترکیه که مرغ ارزانتر عرضه میکنند، چالشبرانگیز است.
3) بستهبندی و حمل و نقل
بستهبندی مرغ باید مطابق با استانداردهای بینالمللی باشد تا از فساد و آلودگی جلوگیری شود در مورد صادرات مرغ باید از بین انواع حمل و نقل حمل و نقل دریایی و از بین انواع کشتی های باربری کشتیهای یخچال دار توصیه میشود.به خاطر آن که کالای صادراتی شما با صنابع غذایی مرتبط است باید دقت کنید که تمام نکات بهداشتی مورد تایید کشور مقصد رعایت شود.
4) ترخیص کالا از گمرک
انجام تشریفات گمرکی و ارائه اسناد لازم مانند فاکتور، بارنامه و گواهی بهداشت.
5) انتقال وجه
دریافت وجه از خریدار از طریق روشهای پرداخت بینالمللی مانند اعتبار اسنادی یا حواله بانکی.
مجوزهای لازم صادرات مرغ
دریافت مجوز های مهم بهداشتی و صادرات از سازمانهای مربوطه مانند سازمان دامپزشکی کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت از مراحل مهم صادرات مرغ است که در ادامه به تفکیک مجوزهای مورد نیاز و مرجع صدور آنها اشاره میشود به جزئیات آن خواهیم پرداخت:
-
مجوز فنی
این مجوز به منظور اطمینان از رعایت استانداردهای فنی و بهداشتی در تولید و فرآوری مرغ صادر میشود و مرحله اولیه برای شروع روند صادرات به شمار میرود. صادرات کالا به ویژه محصولات غذایی، نیازمند رعایت دقیق ضوابط و استانداردهای کشور مقصد است تا روند ارسال بدون مشکل انجام شود.
-
وزارت جهاد کشاورزی
این مجوز به منظور اطمینان از رعایت استانداردهای فنی و بهداشتی در تولید و فرآوری مرغ صادر میشود و مرحله اولیه برای شروع روند صادرات به شمار میرود.
-
مجوز فنی (اعلام تاریخ اعتبار)
وزارت جهاد کشاورزی این مجوز علاوه بر اطمینان از رعایت استانداردها، شامل اعلام تاریخ اعتبار برای محصولات نیز میباشد که برای شفافیت و اعتمادسازی در بازار هدف ضروری است.
-
مجوز ارزی
وزارت جهاد کشاورزی این مجوز را به منظور تخصیص ارز لازم برای صادرات صادر میکند. این مجوز برای اطمینان از تأمین منابع ارزی جهت پرداخت هزینههای صادراتی اهمیت دارد.
-
مجوز فنی سازمان دامپزشکی
این مجوز به منظور تأیید سلامت محصولات مرغی صادر میشود و تضمین میکند که محصولات از نظر بهداشتی و ایمنی مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی هستند.
مدارک موردنیاز برای صادرات مرغ
بازرگانان برای آنکه بتوانند بدون مشکل مرغ را به کشورهای دیگر صادر کنند، باید اسناد و مدارک لازم را تهیه و در مراحل مختلف صادرات ارائه دهند. مدارک ضروری برای صادرات مرغ عبارتند از:
1) کارت بازرگانی
اولین مدرک مهم برای شروع صادرات، دریافت کارت بازرگانی است. بدون این کارت، اجازه صادرات یا واردات کالا را نخواهید داشت.
2) استاندارد و مجوزها
بسته به کشور مقصد، باید مجوزهای لازم را دریافت کنید. مجوزهای بهداشتی، جهاد کشاورزی و قرنطینه دامی از جمله مدارک موردنیاز برای صادرات مرغ هستند.
3) پکینگ لیست
در این سند، مشخصات کامل محموله صادراتی مرغ، از جمله تعداد، وزن و نوع بستهبندی ذکر میشود.
4) فاکتور
فاکتور یک سند تجاری است که در آن ارزش محموله صادراتی بین خریدار و فروشنده مشخص میشود.
5) تأییدیه وزن
این سند، وزن دقیق محموله مرغ صادراتی را تأیید میکند و معمولاً توسط یک مرجع معتبر مانند گمرک یا شرکت حملونقل صادر میشود. به یاد داشته باشید که حتما وقتی وسیله ی حمل و نقل خالیست آن را دقیق اندازه گیری کنید تا وزن اصلی کالا را بدانید.
6) اظهارنامه صادراتی
پس از ورود کالا به گمرک و دریافت مجوزهای لازم، این سند بر اساس ارزش محموله صادر میشود.
6) گواهی مبدأ
این گواهی توسط اتاق بازرگانی صادر شده و نشاندهنده کشور تولیدکننده مرغ صادراتی سبزاست.
7) بارنامه
سندی است که اطلاعات کاملی درباره محموله، مسیر حمل، شرایط حملونقل، تعداد و وزن کالای صادراتی ارائه میدهد و توسط شرکت حمل صادر میشود.
جدول حقوق ورودی برای اقلام مربوط به مرغ
| شماره تعرفه | نام کالا | حقوق ورودی |
| 01059410 | مرغ هیبرید تجاری | 55% |
| 02071490 | سایر قطعات مرغ | 55% |
| 01059420 | پولت مرغ تخمگذار | 55% |
| 02071330 | پای مرغ | 55% |
| 02071440 | پای مرغ | 55% |
| 19021100 | حاوی تخممرغ | 55% |
| 01051150 | مرغ و خروس – جوجه یکروزه گوشتی | 1% |
| 01051160 | مرغ و خروس – جوجه یکروزه تخمگذار | 1% |
| 01051190 | سایر جوجههای مرغ و خروس | 10% |
| 01051110 | مرغ و خروس – جوجه اجداد گوشتی یکروزه | 1% |
| 01051120 | مرغ و خروس – جوجه مادر گوشتی یکروزه | 1% |
| 01051140 | مرغ و خروس – جوجه مادر یکروزه تخمگذار | 1% |
| 01051130 | مرغ و خروس – جوجه اجداد تخمگذار یکروزه | 1% |
| 02071310 | قطعات مرغ شامل ران، سینه، کتف و بال | 55% |
| 02071420 | قطعات مرغ شامل ران، سینه، کتف و بال | 55% |
| 01063390 | سایر – شتر مرغها بجز شترمرغ بالغ مولد و شترمرغ استرالیایی | 10% |
| 01063920 | شامل قناری، مرغ عشق و فنچ – پرندگان زینتی | 4% |
| 04072110 | تخم خوراکی | 4% |
این جدول به وضوح حقوق ورودی انواع اقلام مرتبط با مرغ را ارائه میدهد و میتواند به تجار و صادرکنندگان در برنامهریزی مالی و تجاری کمک کند.
صادرات مرغ در آمار جهانی
به گفته رئیس اتحادیه مرغداران ایران: به اسناد منابع جهانی خارجی از آغاز سال 1403 (20 مارس)، ایران 18,300 تن گوشت مرغ به کشورهای دیگر صادر کرده است.
بر اساس گزارش، گوشت مرغ ایرانی در حال حاضر به عراق، ترکمنستان، عمان، قطر و افغانستان صادر میشود.
هر ماه حدود 3,000 تن گوشت مرغ به مقاصد خارجی صادر میشود. ایران در آخرین ماه سال گذشته ایرانی، ممنوعیت صادرات مرغ را به دلیل افزایش تولید نسبت به نیاز داخلی، لغو کرد.
ایران یکی از کشورهای تولید کننده مرغ در منطقه است و سالانه مقدار زیادی مرغ به کشورهای دیگر صادر میکند. این صادرات به اقتصاد کشور کمک میکند و برای تولیدکنندگان مرغ سودآور است.
بیشترین صادرات مرغ ایران
بیشترین صادرات مرغ ایران به کشورهای همسایه انجام میشود. این کشورها به دلیل نزدیکی جغرافیایی و روابط تجاری خوب، مقاصد مناسبی برای صادرات مرغ هستند. برخی از این کشورها عبارتند از:
-
عراق
عراق یکی از بزرگترین خریداران مرغ از ایران است. این کشور به دلیل جمعیت زیاد و نیاز خود به مواد غذایی، بازار خوبی برای صادرات مرغ ایران است.
-
افغانستان
افغانستان نیز به دلیل نیاز خود به مواد غذایی، یکی از مقاصد صادراتی مرغ ایران است.
-
پاکستان
پاکستان نیز به دلیل جمعیت زیاد خود، بازار خوبی برای صادرات مرغ ایران است.
-
کشورهای حاشیه خلیج فارس
کشورهایی مانند امارات متحده عربی، قطر، و عمان نیز از ایران مرغ وارد میکنند. این کشورها به دلیل سطح بالای درآمد و نیاز خود به محصولات با کیفیت، مقاصد مناسبی برای صادرات مرغ ایران هستند.
صادرات مرغ به این کشورها به صورت منظم انجام میشود و نقش مهمی در تأمین نیازهای غذایی آنها دارد.
علاوه بر کشورهای همسایه، ایران به کشورهای دیگری نیز مرغ صادر میکند. این کشورها معمولاً کشورهایی هستند که با ایران روابط تجاری خوبی دارند و به دنبال تأمین نیازهای خود از طریق واردات هستند.
صادرات مرغ ایران به این کشورها نشان میدهد که ایران یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان مهم مرغ در منطقه است. این صادرات به اقتصاد کشور کمک میکند و برای تولیدکنندگان مرغ سودآور است.
چالشهای صادرات مرغ ایران
با چالشهایی نیز روبرو بوده است. برخی از این چالشها عبارتند از:
-
نوسانات قیمت
قیمت مرغ در بازارهای جهانی نوسان دارد و این موضوع میتواند بر صادرات مرغ ایران تأثیر بگذارد.
-
رقابت
ایران در صادرات مرغ با کشورهایی مانند برزیل و تایلند رقابت میکند. این کشورها به دلیل تولید بالا و قیمت پایین، رقبای جدی برای ایران هستند.
-
مشکلات حمل و نقل
حمل و نقل مرغ به کشورهای دیگر میتواند با مشکلاتی مانند فساد و تأخیر روبرو باشد. این مشکلات میتوانند بر کیفیت و قیمت مرغ صادراتی تأثیر بگذارند.
نوع بستهبندی یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار در صادرات گوشت محسوب میشود. بستهبندی مناسب نهتنها بر حفظ کیفیت و ماندگاری محصول تأثیر دارد، بلکه در جلب رضایت مشتریان خارجی و افزایش میزان فروش نیز نقش کلیدی ایفا میکند. کشورهای مختلف استانداردها و ترجیحات متفاوتی برای بستهبندی محصولات گوشتی دارند، بنابراین توجه به نیاز بازار هدف امری ضروری است.
در صنعت صادرات گوشت مرغ، بستهبندیها به اشکال متنوعی انجام میشود. برخی از رایجترین انواع بستهبندی شامل مرغ کامل، ران کامل، سینه کامل و پای مرغ است. علاوه بر این، قطعهبندیهای خاص و بستهبندیهای وکیوم یا نیتروژنشده نیز برای افزایش مدت ماندگاری محصول و حفظ کیفیت آن مورد استفاده قرار میگیرد. در برخی بازارها، بستهبندیهای کوچک و آماده مصرف از محبوبیت بیشتری برخوردارند، درحالیکه در برخی دیگر، بستهبندیهای فلهای و عمده ترجیح داده میشود.
علاوه بر نوع بستهبندی، طراحی و برچسبگذاری نیز اهمیت بالایی دارد. اطلاعات درجشده روی بسته، از جمله تاریخ تولید و انقضا، ارزش تغذیهای، روش نگهداری و کشور مبدأ، نقش مهمی در جلب اعتماد مشتریان بینالمللی دارد. رعایت استانداردهای بهداشتی و استفاده از مواد اولیه باکیفیت در بستهبندی نیز از دیگر عوامل مهم در موفقیت صادرات گوشت به شمار میرود.
سخن آخر
تشویق تولیدکنندگان به ورود به بازارهای بینالمللی نهتنها باعث افزایش سودآوری آنان میشود، بلکه به متعادلسازی بازار داخلی نیز کمک خواهد کرد. برای موفقیت در این مسیر، بهبود کیفیت، استانداردسازی بستهبندی و ارائه قیمت رقابتی از ضروریات است. با یک برنامهریزی هدفمند و حمایت مستمر، صادرات مرغ میتواند به یکی از بخشهای کلیدی ارزآوری کشور تبدیل شود و جایگاه ایران را در بازار جهانی تثبیت کند.