بار ترافیکی چیست و چه قوانینی دارد؟

بار ترافیکی در ایران و سراسر دنیا به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم در صنعت حمل و نقل زمینی، تأثیرات قابل‌توجهی بر قوانین و مقررات و هزینه‌های حمل و نقل دارند. سؤالی که در این قسمت با آن روبه‌رو می‌شوید بار ترافیکی چیست ؟ قوانین حمل بار ترافیکی چه مواردی است؟ بار ترافیکی محموله‌ای است که ابعاد آن خارج از محدوده استاندارد حمل و نقل بوده و به دلیل ابعاد غیرمعمول، نیازمند استفاده از خودروهای سنگین و تجهیزات خاص مانند تریلر کفی، کمرشکن و کمپرسی است.

ازاین‌جهت، حمل بارهای سنگین و حجیم نیازمند رعایت قوانین خاص و سخت‌گیرانه‌ای است. در ادامه با پست بین المللی پی اس پی همراه باشید تا شما را با مفاهیم بار ترافیکی و قوانین حمل و نقل این نوع بارها آشنا کنیم.

بار ترافیکی چیست؟

بار ترافیکی به محموله‌ای گفته می‌شود که ابعاد آن (طول، عرض یا ارتفاع) از استانداردهای تعریف شده برای حمل‌ و‌ نقل بالاتر رفته باشد. صرف‌نظر از نوع خودروی حمل‌کننده، هر گاه ابعاد بار از ظرفیت استاندارد خودرو تجاوز کند، به آن بار ترافیکی گفته می‌شود و حمل آن مستلزم اخذ مجوزهای خاص و رعایت مقررات ویژه است.

طبق قوانین راهنمایی‌ و رانندگی، ابعاد و وزن مجاز برای حمل بار توسط کامیون‌ها یا همان ابعاد بار ترافیکی حداکثر عرض ۲.۶ متر، ارتفاع حداکثر ۴.۵ متر، وزن کل حداکثر ۴۰ تن و طول حداکثر ۱۰ متر برای کامیون‌های دو محور باشد. همچنین، عرض بار ۱۲ متر برای کامیون‌های با یدک و ۱۶.۵ متر برای تریلی ۴ محور مورداستفاده است.  هرگونه تجاوز از این محدودیت‌ها، تخلف محسوب شده و حمل بار ترافیکی مستلزم اخذ مجوزهای خاص است.

همچنین، برای حمل‌ و نقل ایمن و قانونی بارهای ترافیکی، انتخاب شرکت باربری مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است.

سرویس حمل هوایی بار سنگین چگونه است؟

انواع بار ترافیکی

محموله‌های ترافیکی بر اساس ویژگی‌های فیزیکی خود به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند که در ادامه به بررسی هر یک از این موارد می‌پردازیم.

بار ترافیکی ابعادی

• محموله‌های با طول فراتر از حد مجاز: شامل لوله‌های طویل، جرثقیل‌ها و مقاطع طویل فولادی نظیر تیرآهن‌ها
• محموله‌های با عرض بیش از حد مجاز: شامل ماشین‌آلات کشاورزی، تجهیزات برودتی و سایر ماشین‌آلات با عرض غیراستاندارد
• محموله‌های با ارتفاع بیش از حد مجاز: شامل ماشین‌آلات راه‌سازی مانند بیل‌های مکانیکی و بالابرهای متحرک

بار ترافیکی وزنی

• محموله‌های سنگین و حجیم:  این نوع محموله‌ها نه‌تنها از نظر وزن، بلکه اغلب از نظر ابعاد نیز از حد مجاز فراتر رفته و نیازمند تجهیزات و مجوزهای خاصی برای حمل و نقل هستند.

قوانین حمل بار ترافیکی

همان‌طور که گفته شد، برای حمل محموله ترافیکی قوانین زیاد و مهمی وجود دارد.  در این قسمت به این قوانین اشاره می‌کنیم:

راهکارهای کاربردی برای حمل کالاهای سنگین

چگونه بار ترافیکی را محاسبه می کنند؟

محاسبه دقیق بار ترافیکی، کلیدی برای تعیین نوع خودرو، مسیر حمل و هزینه‌های مرتبط با آن است. برای انجام این محاسبه، لازم است ابعاد (طول، عرض و ارتفاع) و وزن بار را با استانداردهای تعریف شده مقایسه کنیم. روش‌های مختلفی برای این محاسبه وجود دارد که انتخاب هر یک به نوع بار و مقررات حاکم بر مسیر حمل بستگی دارد.

محاسبه بار ترافیکی بر مبنای حجم و اهمیت هندسه اشیا

محاسبه دقیق بار ترافیکی برای حمل‌ونقل کالاها، به‌ویژه برای اشیایی با هندسه مشخصی مانند مکعب، مستطیل یا استوانه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این روش، ابعاد دقیق کالا با ابعاد مجاز وسیله نقلیه حمل‌کننده مقایسه می‌شود. چنانچه ابعاد کالا از محدوده مجاز تجاوز نماید، میزان تجاوز به‌عنوان بار ترافیکی محاسبه می‌گردد. به‌عنوان‌مثال، اگر عرض یک کالا 3 متر و عرض مجاز خودرو 2.  متر باشد، مقدار تجاوز 0.4 متر خواهد بود.

در خصوص محاسبه هزینه ارسال کالا به کشوری مانند ترکیه، عوامل متعددی از جمله نوع بار ترافیکی، وزن کالا، مسیر حمل، نوع وسیله نقلیه و همچنین درون‌شهری یا برون‌شهری بودن مقصد، مؤثر خواهند بود. برای محاسبه دقیق بار ترافیکی در چنین مواردی، لازم است حجم کالا به روش استاندارد CBM محاسبه گردد. CBM مخفف مترمکعب بوده و با ضرب طول، عرض و ارتفاع کالا به متر به دست می‌آید.

محاسبه اضافه‌وزن بارهای سنگین و نامنظم

محاسبه اضافه‌وزن بارهای نامنظم (شکل هندسی) مثل شن و ماسه با مقایسه وزن واقعی بار با وزن مجاز خودرو انجام می‌شود. اگر وزن بار بیشتر از حد مجاز باشد، به آن اضافه‌وزن می‌گویند. مثلاً اگر کامیونی که مجاز به حمل 40 تن بار است، 50 تن بار حمل کند، 10 تن اضافه بار محسوب می‌شود. اضافه بار علاوه بر جریمه، باعث آسیب به جاده‌ها و افزایش خطر تصادفات می‌شود.

شرایط اسکورت بار ترافیکی فوق سنگین چیست؟

برای حمل بارهای ترافیکی فوق سنگین، خودروهای اسکورت الزامی است. اگر وزن بار بیش از ۵۰ تن یا طول آن بیشتر از ۲۰ متر باشد، یک خودرو و برای بارهای سنگین‌تر از ۶۲ تن یا طویل‌تر از ۲۲ متر، دو خودرو برای اسکورت نیاز است. برای اسکورت محمولات ترافیکی، معمولاً از خودروهای سواری یا وانت استفاده می‌شود.

استفاده از سایر انواع خودروها مانند ون، مجاز نیست. در حالت کلی، یک خودروی اسکورت در جلوی ماشین حمل بار قرار می‌گیرد. اما در مواردی که دو خودروی اسکورت تخصیص داده می‌شود، یکی در فاصله ۱۵۰ متری جلوی بار و دیگری در فاصله ۱۰۰ متری پشت آن حرکت خواهد کرد. تمامی خودروهای اسکورت موظف به‌همراه‌داشتن علائم هشداردهنده نظیر تابلو و چراغ‌های مخصوص هستند.

نکات ضروری بار ترافیکی

بارهای ترافیکی با ارتفاع بیش از ۴ متر می‌بایست به چراغ‌های چشمک‌زن مجهز باشند تا از جهات مختلف قابل‌رؤیت باشند.

خودروهای حامل بارهای فوق سنگین علاوه بر چراغ‌های چشمک‌زن زنون، به تجهیزات ایمنی دیگری مانند مثلث‌های شبرنگ، گوه، جعبه کمک‌های اولیه و کپسول آتش‌نشانی نیاز دارند.

چراغ‌های خودروهای حامل بار باید به سیستم برق اضطراری مجهز باشند تا در صورت قطع برق، روشنایی آن‌ها تضمین شود.

محل پارک خودروهای حامل بار ترافیکی باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که از ایمنی کامل اطمینان حاصل شود. استفاده از گوه برای ثابت نگه‌داشتن خودرو در هنگام پارک الزامی است.

در صورت توقف اجباری در حین مسیر، راننده موظف است در فاصله ۷۰ متری از خودرو، در قسمت جلو و عقب، مثلث‌های شبرنگ قرار دهد.

کلام آخر

در نهایت باید گفت حمل بارهای ترافیکی به دلیل ابعاد و وزن زیاد، اهمیت ویژه‌ای دارد و باید با رعایت دقیق قوانین انجام شود. عدم رعایت این قوانین می‌تواند به خودرو، راننده، سایر وسایل نقلیه و حتی زیرساخت‌های جاده‌ای آسیب برساند؛ بنابراین، قبل از حمل هر نوع بار ترافیکی، لازم است با قوانین مربوطه به طور کامل آشنا شوید.

در این مقاله شما را با قوانین مربوطه در زمینه بار ترافیکی به‌صورت کامل آشنا کردیم. گفتنی است شرکت پست بین المللی پی اس پی در حمل و نقل بین المللی و ترخیص کالا از گمرک فعالیت می‌کند و در کشورهای امارات، چین، ترکیه و سوریه دفتر نمایندگی دارد و می‌تواند صفر تا صد واردات و حمل و ترخیص انواع بارهای تجاری و بسته‌های پستی شما را انجام دهد. کافی‌ است با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سؤالات متداول