با توجه به گسترش صنعت گردشگری و افزایش تعاملات بین المللی، خودروهای گذر موقت برای جابهجایی مسافران و گردشگران انتخاب مناسبی است. این خودروها نه تنها نقش مهمی در اقتصاد کشورها ایفا میکنند، بلکه بر جنبههای اجتماعی و فرهنگی نیز تأثیرگذار هستند.
خودرو گذر موقت، به خودروهایی خارجی گفته میشود که با اخذ مجوزهای لازم گمرکی و نصب پلاک مخصوص، به صورت موقت اجازه ورود و تردد در محدوده جغرافیایی یک کشور را دارند. البته توجه کنید، مدت اعتبار پلاک گذر موقت معمولاً محدود بوده و به صورت ماهانه یا چند ماهه تعیین میگردد. در ادامه با مجله پست بین المللی پی اس پی همراه باشید تا شما را با نحوه دریافت، مدارک مورد نیاز و هزینه اخذ پلاک گذر موقت آشنا کنیم.
انواع پلاک گذر موقت
پلاکهای گذر موقت با توجه به کشور مبدا خودرو و بر اساس مقررات گمرکی، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. تفاوت اصلی این دستهها در مدت زمان مجاز برای تردد خودرو در خاک کشور است.
- خودرو ایرانیان مقیم خارج از کشور
- خودرو مسافران غیر مقیم ایران
- خودرو سرمایهگذاران خارجی
- خودرو ساکنان مناطق آزاد
نحوه دریافت پلاک خودرو گذر موقت
پلاکگذاری خودروهای گذر موقت در ایران توسط پلیس راهور و با هدف تسهیل تردد موقت وسایل نقلیه خارجی انجام میشود. متقاضیان جهت اخذ پلاک گذر موقت میبایست به یکی از مراکز تعویض پلاک مراجعه نموده و مدارک زیر را به صورت کامل و دقیق ارائه نمایند:
-
مدارک شناسایی فرد
- گذرنامه معتبر با مدت اعتبار کافی (شرایط گرفتن گذرنامه در سال 1404)
- گواهینامه بین المللی
-
مدارک مربوط به خودرو
- معرفینامه گمرک
- مجوز عبور از کشور مبدا
- دفترچه کارنه دوپاساژ
- مدارک شناسایی خودرو شامل کارت خودرو یا سند مالکیت
نکته: در صورتی که متقاضی گردشگر خارجی باشد، ارائه مدرکی مبنی بر اقامت حداقل ۹۰ روزه در کشور مبدأ و دارا بودن پاسپورت اول غیر ایرانی الزامی است.
-
مراحل صدور پلاک خودرو
پس از ارائه مدارک، کارشناسان پلیس راهور نسبت به بررسی اصالت و صحت مدارک اقدام نموده و در صورت تایید، اقدام به صدور پلاک گذر موقت مینمایند.
-
مدارک مورد نیاز برای تمدید پلاک
- صورت وضعیت پرداخت شده خلافی خودرو
- صورتجلسه فک پلاک
- اصل و کپی بیمهنامه شخص ثالث
- نسخه اصلی نامه گمرک تهران
- دفتر واردات دارای مهر برجسته
مهلت تردد خودرو گذر موقت
پلاکهای گذر موقت خودروهای خارجی وارداتی به ایران، با توجه به کشور مبدا و مقررات گمرکی، به چهار دسته اصلی تقسیمبندی میشوند. هر یک از این دستهها، مدت اعتبار مشخصی داشته و شرایط خاص خود را دارا هستند.
پلاک گذر موقت یک ماهه: این نوع پلاک معمولاً برای خودروهایی صادر میشود که از مناطق آزاد تجاری کشور وارد شدهاند.
پلاک گذر موقت یک ماهه (غیرقابل تمدید): خودروهای وارداتی از امارات متحده عربی مشمول این نوع پلاک بوده و امکان تمدید مدت اعتبار آن وجود ندارد.
پلاک گذر موقت دو ماهه (غیرقابل تمدید): خودروهایی که از کشورهای حاشیه خلیج فارس (به استثنای امارات) یا افغانستان وارد کشور میشوند، به این نوع پلاک مجهز میشوند.
پلاک گذر موقت سه ماهه (قابل تمدید): خودروهای وارداتی از سایر کشورها (به استثنای حاشیه خلیج فارس و افغانستان) مشمول این نوع پلاک بوده و امکان تمدید مدت اعتبار آن به مدت سه ماه دیگر وجود دارد. بدین ترتیب، حداکثر مدت مجاز برای تردد خودروهای مشمول این دسته، شش ماه است.
هزینه گرفتن پلاک گذر موقت چقدر است؟
هزینههای مربوط به اخذ پلاک گذر موقت برای خودروهای وارداتی به ایران، به طور کلی به دو بخش اصلی تقسیم میشود:
هزینه ضمانت: این مبلغ به عنوان تضمین بازگشت خودرو از کشور و عدم فروش یا انتقال مالکیت آن در داخل کشور، توسط گمرک دریافت میشود. میزان این وجه، با توجه به ارزش خودرو و کشور مبدا آن متغیر بوده و به صورت سپردهای نزد گمرک نگهداری میشود. پس از خروج خودرو از کشور و ارائه مدارک لازم، وجه ضمانت به صورت کامل به صاحب خودرو بازمیگردد.
هزینه پلاکگذاری: هزینه صدور پلاک و انجام تشریفات مربوطه
حق تمبر: مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض قانونی
نکته: ممکن است هزینههای دیگری نیز بر اساس قوانین و مقررات جاری به این هزینهها اضافه شود.
شرایط خرید و فروش خودرو گذر موقت چیست؟
بر اساس ماده 50 و 70 قانون گمرک جمهوری اسلامی ایران، خودروهای دارای پلاک گذر موقت به منظور تردد موقت در کشور مجوز دریافت میکنند و امکان پلاکگذاری دائمی برای آنها پیشبینی نشده است. همچنین، هرگونه خرید و فروش، معامله یا نقل و انتقال مالکیت این دسته از خودروها، به صراحت در قوانین ممنوع است و به عنوان قاچاق محسوب میشوند. توجه کنید، این موضوع توسط مقامات ذیربط از جمله پلیس راهور ناجا نیز تأیید شده است.
دلایل ممنوعیت خودروهای گذر موقت
دلایل قانونی و عملیاتی متعددی برای ممنوعیت خرید و فروش خودروهای گذر موقت وجود دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عدم تعلق خدمات دولتی: خودروهای دارای پلاک گذر موقت به دلیل ماهیت موقت ورود به کشور، از برخی خدمات دولتی مانند کارت سوخت، کارت خودرو و سایر خدمات مرتبط با خودروهای با پلاک دائمی محروم هستند. در صورت خرید و فروش این خودروها، امکان ارائه این خدمات به مالک جدید وجود نداشته و مشکلات قانونی متعددی را به دنبال خواهد داشت.
تعهدات گمرکی: خودروهای گذر موقت مشمول تعهدات گمرکی خاصی بوده و تغییر مالکیت آنها میتواند موجب بروز اختلافات و مشکلات در اجرای این تعهدات گردد.
محدودیتهای تردد: تردد خودروهای گذر موقت در کشور با محدودیتهای زمانی و مکانی مشخصی همراه است و تغییر مالکیت میتواند موجب نقض این محدودیتها و بروز تخلفات قانونی گردد.
لیست خودروهای گذر موقت در ایران
یکی از مهمترین مسائلی که در خصوص ورود خودرو به کشور به صورت موقت مطرح میشود، تعیین نوع خودروهای مجاز برای تردد با پلاک گذر موقت است. بر اساس قوانین و مقررات گمرکی جمهوری اسلامی ایران، تنها خودروهای سواری امکان ورود موقت به کشور را دارند.
با وجود این که به طور کلی خودروهای سواری مجاز به ورود موقت هستند، اما محدودیتهایی نیز در این زمینه اعمال میشود. برخی از خودروهای لوکس، اسپرت و تشریفاتی مانند: پورشه، هامر، مازراتی، بوگاتی و خودروهایی با مشخصات مشابه، به دلیل ارزش بالا و ویژگیهای خاص خود، از تمامی مقررات ورود موقت مستثنی هستند.
لیست برخی از خودروهای مجاز برای ورود موقت:
- خودروهای سواری با برندهای معتبر جهانی مانند BMW، Mercedes-Benz، Toyota، Lexus
- سایر خودروهای سواری که با توجه به قوانین و مقررات جاری، مجوز ورود موقت برای آنها صادر میشود.
روش های واردات خودرو گذر موقت
در ابتدا باید بگوییم واردات خودرو گذرموقت نیازمند مجوز کارنه دوپاساژ (Carnet de Passages Douane) است، این کارنه سندی گمرکی است که به دارندگان آن اجازه میدهد تا خودروهای خارجی را به صورت موقت و بدون پرداخت عوارض گمرکی وارد کشور نمایند. این سند در واقع نوعی ضمانت بینالمللی است که توسط اتحادیه بینالمللی توریسم در سوئیس تدوین شده و در بسیاری از کشورهای جهان مورد استفاده قرار میگیرد. شهروندان ایرانی برای دریافت این مجوز می توانند به این لینک مراجعه کنند.
کاربرد کارنه دو پاساژ
- ورود موقت خودرو: با استفاده از کارنه دوپاساژ، افراد میتوانند خودروهای خود را به صورت موقت و بدون نیاز به انجام تشریفات کامل گمرکی وارد کشور کنند.
- استفاه از طرحهای واردات خودرو: در برخی موارد، کارنه دوپاساژ برای استفاده از طرحهای خاص واردات خودرو (مانند طرحهای واردات خودرو برای اهداف خاص) نیز مورد نیاز هستند.
الزامات استفاده از کارنه دو پاساژ
- کشورهای الزامی: استفاده از مجوز کارنه دوپاساژ در برخی کشورها مانند ایران، هند، استرالیا، نپال و ژاپن الزامی است.
- کشورهای غیرالزامی: در بسیاری از کشورهای اروپایی، آمریکایی، آسیایی و آفریقایی، استفاده از کارنه دو پاساژ الزامی نیست.
هزینههای کارنه دو پاساژ
- هزینه ضمانت: هزینه اصلی کارنه دو پاساژ به صورت ضمانت نزد گمرک کشور مقصد سپردهگذاری میشود.
- هزینههای جانبی: علاوه بر هزینه ضمانت، ممکن است هزینههای جانبی دیگری مانند هزینه صدور کارنه، هزینه ترجمه و … نیز به این هزینهها اضافه شود.
- محاسبه هزینه: هزینه ضمانت بر اساس ارزش خودرو و نرخ مالیات کشور مقصد محاسبه میشود.
مدت اعتبار
کارنه دو پاساژ معمولاً دارای یک سال اعتبار است و پس از اتمام مدت اعتبار، برای ادامه تردد خودرو در کشور مقصد، باید نسبت به تمدید یا صدور کارنه جدید اقدام نمود.
استفاده از خودرو گذر موقت چه قوانینی دارد؟
موضوع خودروهای گذر موقت و مقررات حاکم بر آنها در ایران، علیرغم اهمیت و فراوانی، تاکنون به صورت یک قانون جامع و مستقل تصویب نشده است. به همین دلیل، برای کسب اطلاعات دقیق در این زمینه، لازم است به مجموعهای از قوانین و مقررات اشاره کنیم:
قانون امور گمرکی و آییننامههای اجرایی: ماده 78 قانون امور گمرکی مصوب 1390 و مواد 142 تا 144 آییننامه اجرایی آن، به عنوان مهمترین منابع قانونی در این زمینه محسوب میشوند.
بخشنامهها و دستورالعملهای سازمان گمرک: بخشنامههای متعددی از جمله بخشنامه شماره ۱۶۱/۹۱۷۷۶ مورخ ۱۳۹۴/۰۵/۱۹، جزئیات بیشتر و بهروزتری را در خصوص خودروهای گذر موقت ارائه مینمایند.
ممنوعیت نقل و انتقال: خرید، فروش، اجاره و هرگونه نقل و انتقال مالکیت خودروهای گذر موقت ممنوع بوده و تخلف از این مقرره، قاچاق محسوب میشود.
محدودیت زمانی: مدت زمان مجاز برای تردد خودروهای گذر موقت در کشور محدود بوده و پس از انقضای مدت تعیین شده، خودرو باید از کشور خارج گردد.
جرایم و مجازاتها: عدم رعایت قوانین و مقررات مربوط به خودروهای گذر موقت، عواقب قانونی از جمله: توقیف خودرو، جریمههای مالی و پیگرد قضایی را در پی خواهد داشت.
تفاوت خودرو پلاک موقت با خودرو منطقه آزاد چیست؟
با توجه به قوانین و مقررات حاکم بر خودروهای گذر موقت و خودروهای مناطق آزاد، شناخت تفاوتهای حقوقی و قانونی این دو نوع خودرو از اهمیت ویژهای برخوردار است. در ادامه به این موارد می پردازیم:
محدوده جغرافیایی تردد:
- خودروهای گذر موقت: مجاز به تردد در تمامی معابر و مسیرهای جادهای کشور هستند.
- خودروهای مناطق آزاد: صرفاً در محدوده جغرافیایی مناطق آزاد مجاز به تردد هستند.
مالکیت و انتقال:
- خودروهای گذر موقت: مالک و ضامن خودرو تنها مجاز به استفاده از آن بوده و امکان اجاره یا کرایه آن وجود ندارد.
- خودروهای مناطق آزاد: قابلیت خرید و فروش و انتقال به افراد دیگر را دارا میباشند.
مدارک و پرداخت عوارض:
- خودروهای گذر موقت: نیازمند اخذ مجوز و پلاک موقت از گمرک بوده و پرداخت عوارض گمرکی و سایر عوارض مرتبط الزامی است.
- خودروهای مناطق آزاد: نیازمند مجوز و پلاک مخصوص مناطق آزاد بوده و از پرداخت عوارض گمرکی معاف میباشند.
محدودیت زمانی تردد:
- خودروهای گذر موقت: دارای محدودیت زمانی مشخص برای تردد در کشور بوده و پس از اتمام مهلت تعیین شده، باید از کشور خارج شوند.
- خودروهای مناطق آزاد: محدودیت زمانی خاصی برای تردد در محدوده مناطق آزاد ندارند.
قوانین تردد خودرو با پلاک گذر موقت و ملی
سرهنگ علی محمدی، رئیس مرکز شمارهگذاری و تعویض پلاک پلیس راهور، طی اعلامیهای رسمی به پرسشهای متداول در خصوص وضعیت خودروهای گذر موقت و خودروهای مناطق آزاد پاسخ دادند.
تبدیل پلاک مناطق آزاد به پلاک ملی: تاکنون هیچ ابلاغیه رسمی مبنی بر امکان تبدیل پلاک خودروهای مناطق آزاد به پلاک ملی به پلیس راهور ابلاغ نشده است.
تبدیل پلاک گذر موقت به پلاک ملی: پلاک گذر موقت به هیچ عنوان قابل تبدیل به پلاک ملی نبوده و این امکان وجود ندارد.
اجاره خودروهای گذر موقت: اجاره خودروهای دارای پلاک گذر موقت مطابق قوانین جاری ممنوع بوده و تخلف محسوب میشود.
کلام آخر
در نهایت، خودروهای گذر موقت مناسب برای مسافران و گردشگرانی است که قصد دارند، با خودروی شخصی خود در ایران تردد کنند. با توجه به رشد صنعت گردشگری در ایران، انتظار میرود که استفاده از خودرو گذر موقت در آینده افزایش یابد. به همین دلیل، تدوین قوانین و مقررات شفاف و ساده میتواند به جذب گردشگران بیشتر کمک کند.
سوالات متداول
آیا میتوان خودرو گذر موقت را به شخص دیگری انتقال داد؟
خیر، خودرو گذر موقت به نام فرد مشخصی ثبت میشود و انتقال آن به شخص دیگری مجاز نیست. این خودرو صرفاً برای استفاده شخصی فرد متقاضی است.
آیا میتوان خودرو گذر موقت را در ایران فروخت؟
فروش خودرو گذر موقت در داخل کشور به دلیل ماهیت موقت آن ممنوع است. این خودروها باید پس از پایان مدت مجاز، از کشور خارج شوند.
آیا میتوان با خودرو گذر موقت در مسابقات اتومبیلرانی شرکت کرد؟
شرکت در مسابقات اتومبیلرانی با خودروهای گذر موقت معمولاً مجاز نیست، زیرا این خودروها برای استفاده شخصی و روزمره طراحی شدهاند.
آیا میتوان با خودرو گذر موقت در تمام نقاط ایران تردد کرد؟
بله، به طور کلی خودروهای گذر موقت مجاز به تردد در تمام نقاط ایران هستند، مگر اینکه محدودیت خاصی برای مناطق خاصی اعمال شده باشد.



