برگ تشخیص مالیات از نحوه دریافت تا پرداخت و اعتراض

برگ تشخیص مالیات یکی از مهم‌ترین مفاهیمی است که شناخت آن برای تمامی مودیان مالیاتی (افراد حقیقی و حقوقی) ضروری است. این برگ که توسط سازمان امور مالیاتی صادر می‌شود، نشان می‌دهد که هر مودی چه میزان مالیات باید به حساب دولت پرداخت کند، در واقع این برگ نوعی صورت‌حساب نهایی مالیاتی است.

اما مدت زمان پرداخت برگ تشخیص مالیات چقدر است؟ اصلا چگونه این سند را دریافت و پرداخت کنیم؟ در این مقاله قصد داریم به طور دقیق مفهوم برگ تشخیص مالیات را بررسی کنیم و با انواع آن همچنین نحوه محاسبه، پرداخت و اعتراض به آن آشنا شویم. پس اگر می‌خواهید اطلاعات کاملی درباره این برگ به دست آورید این مطلب را تا انتها بخوانید.

برگ تشخیص مالیات چیست؟

برگ تشخیص مالیات یک گواهی رسمی است که سازمان امور مالیاتی پس از بررسی دقیق اظهارنامه مالیاتی مودی و بررسی اطلاعات مربوط به فعالیت اقتصادی او صادر می‌کند. این برگ در واقع همان صورت‌حساب نهایی مالیات است که نشان می‌دهد مودی بر اساس درآمد و نوع فعالیت اقتصادی که دارد چقدر باید به دولت مالیات پرداخت کند. در این برگ به صورت خلاصه محاسبات و دلایلی که منجر به تعیین صورت‌حساب نهایی مالیات شده‌اند، شرح داده شده است.

در واقع هر ساله اشخاص حقیقی و حقوقی به ترتیب تا 31 خرداد و 4 ماه پس از اتمام سال مالی خود باید اظهارنامه مالیاتی خود را ارائه دهند. پس از ارائه اظهارنامه مالیاتی، ممیزین مالیاتی شروع به رسیدگی اظهارنامه کرده و از طریق برگ تشخیص مالیات میزان مالیات نهایی را به مودی ابلاغ می‌کنند. مثلا اگر واردکننده کالا باشید در این برگ مبلغ دقیق مالیات بر واردات ذکر شده است.

مودی پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیات توسط ممیزین مالیاتی باید ظرف مدت زمان مشخصی مبلغ تعیین شده را پرداخت کنند یا درصورتی‌که نسبت به مبلغ مالیات تعیین شد در برگ اعتراض دارند، به این برگه اعتراض کنند.

انواع برگ تشخیص مالیات

برگ تشخیص مالیات با توجه به نوع فعالیت اقتصادی مودی و میزان درآمدی که دارید به سه دسته برگ تشخیص مالیات عملکرد، تکلیفی، و عملکرد حقوق تقسیم می‌شود. در نظر داشته باشید که ممکن است یک مودی هم‌زمان چند نوع برگ تشخیص مالیات دریافت کند.

برگ تشخیص مالیات عملکرد

اشخاص حقیقی و حقوقی که فعالیت اقتصادی دارند این نوع از برگ تشخیص مالیات را دریافت می‌کنند. محاسبه مالیات در برگ تشخیص مالیات عملکرد بر اساس سود یا زیانی است که مودی در طول سال مالی به دست آورده است؛ مبنای محاسبه سود، زیان، درآمد و مالیات در این نوع از برگ تشخیص بر اساس اطلاعاتی از قبیل نوع، محل و کد فعالیت که مودی در اظهارنامه مالیاتی خود ثبت کرده است صورت می‌گیرد. این سود می‌تواند از طریق روش‌های مختلفی مانند فروش کالا یا خدمات، سود سهام یا سود حاصل از سایر فعالیت‌های اقتصادی باشد.

فرمول محاسبه برگ تشخیص مالیات عملکرد عبارت است از:

مبلغ مالیات عملکرد برابر است با: نرخ مالیات* سود

نرخ مالیات عملکرد بر اساس نرخ‌های جدول تبصره ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم محاسبه می‌شود. معمولا نرخ مالیات عملکرد برای افراد حقیقی و حقوقی بسته به نوع فعالیت و میزان درآمد، بین 10 تا 40 درصد متغیر است.

برگ تشخیص مالیات تکلیفی

برای آن دسته از افرادی که موظف به کسر مالیات از درآمد دیگران و پرداخت آن به دولت هستند، این نوع برگ تشخیص مالیات صادر می‌شود. مثلا کارفرمایان که باید از حقوق کارمندان مالیات را کسر و به حساب دولت واریز کنند.

فرمول محاسبه برگ تشخیص مالیات تکلیفی عبارت است از:

مبلغ مالیات تکلیفی برابر است با: نرخ مالیات* مبلغ درآمد

نرخ مالیات در برگ تشخیص مالیات تکلیفی بر اساس نوع فعالیت و میزان درآمد که در قانون مالیات‌های مستقیم تعیین شده است، محاسبه می‌شود.

برگ تشخیص مالیات عملکرد حقوق

برای حقوق‌بگیران بخش دولتی و خصوصی این نوع از برگ تشخیص مالیات صادر می‌شود. محاسبه این برگ، بر اساس حقوق پایه و مزایای دریافت شده در طول یک سال مالی همچنین معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی صورت می‌گیرد.

فرمول محاسبه برگ تشخیص مالیات حقوق عبارت است از:

مبلغ مالیات حقوق برابر است با: نرخ مالیات* حقوق و مزایا

روش محاسبه نرخ مالیات در این برگ، نرخ‌هایی است که در جدول تبصره ماده 136 قانون مالیات‌های مستقیم و به صورت پلکانی است؛ معمولا این نرخ بین 10 تا 35 درصد است.

نحوه دریافت برگ تشخیص مالیات

افراد حقیقی و حقوقی می‌توانند به هر دو صورت حضوری و الکترونیکی یا همان آنلاین برگ تشخیص مالیات را دریافت کنند. اگر تصمیم دارید به صورت حضوری این برگ را دریافت کنید کافیست همراه با کارت ملی و سایر مدارک مرتبط با فعالیت اقتصادی به اداره کل امور مالیاتی یا یکی از شعب آن در شهر محل سکونتتان مراجعه کنید و تقاضا دریافت برگ تشخیص مالیات داشته باشید.

برای دریافت الکترونیکی برگ تشخیص مالیات کافیست به ترتیب مراحل زیر را پشت سر بگذرانید:

برای دریافت این برگ به صورت آنلاین در اولین مرحله باید وارد درگاه ملی مالیات به آدرس https://my.tax.gov.ir/  شوید.

در صفحه ورود، کد ملی یا شناسه ملی و یا شماره فیدا را وارد کرده و پس از آن کلمه عبور و تصویر امنیتی را وارد کنید. اگر در این سامانه ثبت‌نام نکرده‌اید ابتدا باید مراحل ثبت‌نام را  پشت سر بگذرانید.

در مرحله بعد، یک رمز یکبار مصرف 6 رقمی به شماره همراهی که در اطلاعات حساب کاربری ثبت کرده‌اید ارسال می‌شود که باید وارد کادر تعیین شده وارد کنید و بعد از آن روی دکمه ورود به سامانه بزنید.

پس از آن که وارد سامانه شدید، در منو سمت راست گزینه کارتابل ابلاغ الکترونیک را انتخاب کنید.

با انتخاب این گزینه وارد صفحه جدیدی می‌شوید که در آن لیست برگ تشخیص مالیات‌های ابلاغ شده به شما نمایش داده می‌شود.

برای نمایش هر برگ کافیست روی گزینه «نمایش ابلاغ» بزنید. حالا می‌توانید جزئیات بیشتر برگ تشخیص مالیات را مشاهده کنید و در صورت تمایل از آن پرینت بگیرید.

مهلت زمان پرداخت مبلغ برگ تشخیص مالیات

در نظر داشته باشید که برای پرداخت مبلغ برگ تشخیص مالیات شما فرصت محدودی دارید و درصورتی‌که در این مهلت تعیین شده نسبت به پرداخت این مبلغ اقدامی انجام نداده باشید و اعتراضی هم در رابطه با برگ تشخیص مالیاتی صادر شده ثبت نکرده باشید، مشمول جریمه‎های مالیاتی خواهید شد؛ بنابراین بسیار مهم است که در مهلت مقرر نسبت به پرداخت مبلغ برگ تشخیص مالیات اقدام کنید.

اما مهلت پرداخت برگ تشخیص مالیات چقدر است؟

مطابق مواد 238 و 239 قانون مالیات‌های مستقیم، کلیه افراد حقیقی و حقوقی که برگ تشخیص مالیات برای آنها صادر شده است، ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ باید نسبت به پرداخت اقدام نمایند. مبلغ ثبت شده در این برگ قطعی است و در صورتی که مودی نسبت به محاسبه آن اعتراضی دارد باید اعتراض خود را ثبت نماید.

نحوه پرداخت مبلغ برگ تشخیص مالیات

پرداخت برگ تشخیص مالیاتی به دو صورت حضوری و اینترنتی امکان‌پذیر است. در روش حضوری باید به اداره کل امور مالیاتی یا یکی از شعب آن در شهر محل سکونتتان مراجعه کنید. در این ادارات دستگاه‌های پوزی نصب شده است که از طریق آنها می‌توانید نسبت به پرداخت مبلغ این برگ اقدام کنید.

اما اگر تصمیم به پرداخت اینترنتی مبلغ برگ تشخیص مالیات دارید، کافیست وارد درگاه ملی مالیات به آدرس https://my.tax.gov.ir/  شوید.

پس از ورود به این سامانه در منو سمت راست گزینه پرداخت قبض‌های مالیات را انتخاب کنید.

در این صفحه می‌توانید قبض‌های مالیاتی صادر شده را مشاهده و با ورود به درگاه پرداخت بانک نسبت به پرداخت مبلغ برگ تشخیص مالیات اقدام کنید.

نکته: علاوه بر درگاه مالی مالیات می‌توانید از طریق سامانه پرداخت قبوض مالیاتی به آدرس http://payments.txt.gov.ir/ نسبت به پرداخت این مبلغ اقدام کنید.

سامانه اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی

ممکن است به مبلغ محاسبه شده در برگ تشخیص مالیات اعتراض داشته باشید و از نظر شما این مبلغ به درستی محاسبه نشده باشد. در این شرایط می‌توانید اعتراض خود را به برگ تشخیص مالیات ثبت کنید. در واقع قانون‌گذار در قانون مالیات‌های مستقیم برای جلوگیری از حقوق مودیان مالیاتی شرایطی را فراهم کرده است تا مودیان مالیاتی بتوانند اعتراض خود را به برگ تشخیص مالیاتی ثبت کنند.

سامانه اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی همان سامانه درگاه ملی خدمات مالیاتی به آدرس https://my.tax.gov.ir/ است.

مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی

اما چگونه اعتراض خود را به برگ تشخیص مالیاتی ثبت کنیم؟ اعتراض به مبلغ ثبت شده در این برگ مانند دریافت و پرداخت به دو صورت حضوری و اینترنتی صورت می‌گیرد. در روش حضوری باید به اداره کل امور مالیاتی یا یکی از شعب آن در شهر محل سکونت بروید و اعتراض خود را اعلام کنید.

ثبت اعتراض به صورت اینترنتی نیز، از طریق درگاه ملی خدمات، صورت می‌گیرد.

برای انجام این کار کافیست وارد این درگاه شوید و از طریق بخش درخواست‌ها گزینه ثبت اعتراضات و شکایات را انتخاب کنید.

در صفحه باز شده روی آیکون قلم بزنید و پرونده مالیاتی که قصد اعتراض به برگ تشخیص مالیات آن را دارید از ستون انتخاب پرونده انتخاب کنید.

حالا از میان گزینه‌ها، روی گزینه اعتراض به ممیز کل بزنید.

در آخرین مرحله باید در کادر مربوطه شماره برگ تشخیص مالیاتی که می‌خواهید به آن اعتراض کنید را وارد کرده و اطلاعات مربوط به سایر بخش‌ها را تکمیل می‌کنید.

در نظر داشته باشید که بر اساس قانون امور مالیات، جرایم مالیاتی به دو دسته جرایم قابل‌بخشش و جرایم غیرقابل‌بخشش تقسیم می‌شوند. ارسال نکردن اظهارنامه مالیاتی، در دسته جرایم غیرقابل‌بخشش قرار گرفته و جریمه مالیات بر عملکرد جز جرایم قابل‌بخشش است.

مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی

اما برای ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات چقدر فرصت داریم؟ مساله مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است برای ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات مهلت مشخصی دارید و اگر در این مهلت اعتراض خود را ثبت نکنید، فرصت ثبت اعتراض را به طور کامل از دست خواهید داد.

بر اساس ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم، مودیان تنها ظرف مدت زمان 30 روز پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیات فرصت دارند اعتراض خود را به این برگ ثبت کنند.

حتما بخوانید: حسابداری واردات کالا

صدور برگ تشخیص مالیاتی چقدر زمان می‌برد؟

در نظر داشته باشید پس از ثبت اظهارنامه مالیاتی یا به پایان رسیدن زمان ثبت‌نام اظهارنامه مالیاتی بلافاصله برگ تشخیص مالیاتی صادر نمی‌شود. در واقع ممیز مالیاتی برای صدور برگ تشخیص مالیات ابتدا باید اطلاعات ثبت شده در اظهارنامه مالیاتی را بررسی کنید و در شرایطی که اظهارنامه ثبت نشده باشد اطلاعات مالی مودی را بررسی و اظهارنامه برآوردی تهیه کند و پس از آن برگ تشخیص مالیات را صادر نماید.

البته ممیز مالیاتی باید در مدت زمانی مشخص نسبت به بررسی اظهارنامه و صدور برگ تشخیص مالیاتی اقدام کند. در صورتی تاخیر ممیز مالیاتی در صدور این برگ، طبق قانون مرتکب تخلف اداری شده و با ضمانت اجراهای مقرر در قانون روبه‌رو خواهد شد.

طبق ماده 156 قانون مالیات‌های مستقیم، ممیز مالیاتی باید نهایتا یک سال پس از به پایان رسیدن زمان ثبت اظهارنامه مالیاتی، به اظهارنامه رسیدگی و نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات اقدام کند و حداکثر سه ماه پس از به پایان رسیدن مدت زمان یک ساله، برگ تشخیص مالیات را به مودی ابلاغ کند.

ابلاغ برگ تشخیص مالیات به مودی توسط ممیز مالیاتی به دو روش صورت می‌گیرد. درصورتی‌که از طرف مودی روش الکترونیکی فعال نشده باشد، ممیز مطابق قانون مالیات‌های مستقیم وظیفه دارد به آدرسی که مودی در پنل کاربری خود ثبت کرده است، برای مودی یا یکی از بستگان یا خدمتکارانش ارسال کند.

اما در شرایطی که روش الکترونیکی فعال شده باشد، ابلاغ برگ تشخیص مالیات به مودی از طریق درگاه ملی خدمات مالیات صورت می‌گیرد.

برگ تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی

همان‌طور که اشاره شد برگ تشخیص مالیات بر هر دو گروه اشخاص حقیقی و حقوقی صادر می‌شود. مالیات بر درآمد یکی از انواع مالیات‌های است که افراد حقیقی باید نسبت به پرداخت آن اقدام کنند. این مالیات باتوجه‌به شریک داشتن یا نداشتن شخص حقیقی به دو دسته انفرادی و اشتراکی تقسیم می‌شود. درصورتی‌که درآمد شخص حقیقی که به صورت انفرادی فعالیت دارد مشمول مالیات باشد، پس از رسیدگی به اطلاعات مالی او توسط ممیز مالیاتی، برگ تشخیص مالیات صادر و به او ابلاغ می‌شود.

ابلاغ برگ تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی انفرادی از طریق درگاه ملی خدمات مالیاتی صورت می‌گیرد. درصورتی‌که شخص حقیقی بخواهد اعتراض خود را به این برگ ثبت کند باید از طریق همین سامانه اقدام کند.

کلام آخر

برگ تشخیص مالیات سندی است که ممیز مالیاتی پس از بررسی اظهارنامه مالیاتی مودی و برآورد اطلاعات مالی او در سال مالی صادر می‌کند. در این مطلب تلاش کردیم شما با این سند مهم و نحوه دریافت و پرداخت آن همچنین چگونگی اعتراض به این برگه آشنا کنیم. امیدواریم این مطلب به سوالات شما درباره این برگ پاسخ داده باشد. بااین‌حال اگر سوالی درباره این برگ دارید حتما از طریق بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول