ترخیص درصدی کالا و ۹۰ درصدی؛ بررسی تفاوت‌ها، مزایا و نکات مهم

وقتی کالای شما به گمرک می‌رسد، هر روز تأخیر یعنی افزایش هزینه، ریسک فاسدشدن یا حتی از دست رفتن فرصت فروش. دقیقاً در همین نقطه است که ترخیص درصدی کالا به‌عنوان راهکاری عملی وارد می‌شود؛ روشی که به شما اجازه می‌دهد بدون معطل شدن برای تکمیل تمام مراحل ترخیص، بخشی از محموله‌تان را زودتر وارد بازار کنید.

در میان انواع این روش، ترخیص ۹۰ درصدی به‌عنوان سریع‌ترین و کاربردی‌ترین حالت شناخته می‌شود؛ جایی که بخش عمده کالا خیلی زود آزاد می‌شود و فقط درصد کمی به‌عنوان ضمانت باقی می‌ماند. این مدل ترخیص، بیشتر زمانی به کار می‌آید که سرعت تأمین اهمیت حیاتی دارد؛ از کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید گرفته تا اقلام فاسدشدنی که هر ساعت تأخیر می‌تواند ضرر جدی ایجاد کند.

به‌طور کلی، استفاده درست از ترخیص درصدی نه‌تنها زمان خواب کالا در گمرک را کاهش می‌دهد، بلکه به واردکننده کمک می‌کند نقدینگی خود را سریع‌تر به جریان بیندازد و بازار را از دست ندهد.

در ادامه، به‌صورت دقیق و کاربردی بررسی می‌کنیم ترخیص درصدی کالا دقیقاً چگونه انجام می‌شود، چه شرایطی دارد و ترخیص ۹۰ درصدی در چه مواقعی بهترین انتخاب است.

مراحل ترخیص درصدی کالا

یکی از مراحل مهم فرایند واردات کالا، ترخیص کالا از گمرک است. در این قسمت از مطلب به فرآیند چند مرحله‌ای ترخیص درصدی کالاها اشاره می‌کنیم:

 درخواست به گمرک

شروع فرآیند ترخیص درصدی با ارائه درخواست کتبی به گمرک همراه است. در این درخواست، واردکننده باید دلایل موجهی برای ترخیص درصدی کالا را ارائه دهد.

ارائه ضمانت‌نامه معتبر

ارائه ضمانت‌نامه معتبر، گام مهم بعدی در فرآیند ترخیص درصدی است. این ضمانت‌نامه باید به اندازه‌ی ارزش کالای باقی‌مانده در گمرک باشد.

انجام دادن تشریفات گمرکی

انجام تشریفات گمرکی اولیه، گام مهمی در فرآیند ترخیص درصدی است. گمرک پس از اطمینان از رعایت تمامی قوانین و مقررات، مجوز لازم برای ترخیص بخش مشخصی از کالا را صادر می‌کند.

ترخیص بخشی از کالا

پس از اخذ مجوز از گمرک، بخشی از کالای وارداتی که در درخواست مشخص شده است، از انبار گمرکی خارج و تحویل واردکننده می‌گردد.

با تأکید بر شرط پرداخت کامل عوارض

برای ترخیص کامل محموله باقیمانده، واردکننده موظف است تمام حقوق و عوارض گمرکی را پرداخت نماید. پس از پرداخت کامل می‌تواند نسبت به ترخیص کالا اقدام کند.

تفاوت ترخیص درصدی و قطعی کالا چیست؟

ترخیص کالا از گمرک به دو روش کلی انجام می‌شود که هر کدام ویژگی‌های متفاوتی دارند:

تفاوت در زمان پرداخت هزینه های گمرک

در ترخیص درصدی، فقط بخشی از کالا آزاد می‌شود و واردکننده می‌تواند بعداً بقیه عوارض را پرداخت کند. ولی در ترخیص قطعی، کل کالا آزاد می‌شود و واردکننده باید همه عوارض را یکجا پرداخت کند.

محدودیت در دسترسی به کالای وارد شده

در این روش، واردکننده می‌تواند بخشی از کالای وارداتی را زودتر از گمرک خارج کند و به بازار عرضه کند. این کار به او کمک می‌کند تا با فروش آن بخش، پول لازم برای پرداخت هزینه‌های باقیمانده و ترخیص کامل کالا را به دست آورد. در این روش ترخیص قطعی واردکننده باید تمام هزینه‌های گمرکی را یکجا پرداخت کند و سپس می‌تواند به کل کالای وارداتی دسترسی پیدا کند و آن را بدون هیچ محدودیتی به بازار عرضه کند.

مزایای ترخیص درصدی کالا

ترخیص درصدی، روشی است که به واردکنندگان اجازه می‌دهد تا بخشی از کالای وارداتی خود را قبل از پرداخت کامل عوارض گمرکی آزادسازی کنند. این روش مزایای متعددی دارد که در زیر به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره شده است:

تأمین نقدینگی سریع

یکی از مهم‌ترین مزایای ترخیص درصدی، تامین نقدینگی سریع برای واردکننده است. با فروش بخشی از کالا، واردکننده می‌تواند هزینه‌های جاری خود را تامین کرده و برای پرداخت باقی مانده عوارض آماده شود.

کاهش هزینه‌های انبارداری

با ترخیص بخشی از کالا، هزینه‌های انبارداری کاهش می‌یابد، زیرا کالا در مدت زمان کمتری در انبار گمرک باقی می‌ماند.

افزایش سرعت گردش کالا

ترخیص درصدی به افزایش سرعت گردش کالا در بازار کمک می‌کند و از این طریق می‌تواند به کاهش قیمت‌ها و افزایش رقابت کمک کند.

کاهش ریسک ناشی از نوسانات بازار

در برخی موارد، نوسانات بازار ممکن است بر قیمت کالاها تاثیر بگذارد. ترخیص درصدی به واردکننده این امکان را می‌دهد تا با فروش بخشی از کالا در زمان مناسب، از زیان‌های احتمالی ناشی از کاهش قیمت‌ها جلوگیری کند.

انعطاف‌پذیری بیشتر در برنامه‌ریزی

ترخیص درصدی به واردکننده این امکان را می‌دهد تا برنامه‌ریزی‌های خود را با توجه به شرایط بازار و نیاز مشتریان تنظیم کند.

ترخیص ۹۰ درصدی کالا چیست؟

ترخیص ۹۰ درصدی کالا یکی از روش‌های تسهیل در فرآیند گمرکی است که به واردکننده اجازه می‌دهد بخش عمده‌ای از محموله خود را پیش از تکمیل کامل تشریفات نهایی از گمرک خارج کند.

در این روش، ۹۰ درصد کالا پس از ارائه مدارک اصلی مانند اظهارنامه گمرکی، بارنامه، قبض انبار و ثبت سفارش، قابل ترخیص و ورود به چرخه مصرف یا تولید است. این سیاست معمولاً برای جلوگیری از توقف طولانی کالا در انبارهای گمرکی و کاهش هزینه‌های خواب سرمایه طراحی شده است.

در مقابل، ۱۰ درصد باقی‌مانده کالا به‌عنوان تضمین نزد گمرک باقی می‌ماند تا اطمینان حاصل شود واردکننده تعهدات مالی، حقوق و عوارض قانونی خود را به‌طور کامل انجام می‌دهد.

برای استفاده از این روش، معمولاً ارائه ضمانت‌نامه بانکی یا وثیقه معتبر الزامی است. این شیوه به‌خصوص برای کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید، اهمیت زیادی دارد؛ چراکه باعث می‌شود واردکننده بدون معطلی کل فرآیند، بخش اصلی کالا را سریع وارد بازار یا خط تولید کند و از ایجاد اختلال در زنجیره تأمین جلوگیری شود.

شرایط استفاده از ترخیص ۹۰ درصدی

برای استفاده از این تسهیلات، واردکنندگان باید:

ضمانت‌های مالی ارائه دهند؛ این ضمانت‌ها می‌تواند به صورت وثیقه مالی یا ضمانت‌نامه بانکی باشد.

سایر شرایط قانونی را رعایت کنند؛ هر کشوری قوانین و مقررات خاص خود را برای ترخیص ۹۰ درصدی دارد که باید به دقت رعایت شود.

مراحل ترخیص ۹۰ درصدی

ارائه درخواست و مدارک: واردکننده درخواست خود را به همراه مدارک مورد نیاز به گمرک ارائه می‌کند.

تأیید درخواست: گمرک درخواست را بررسی کرده و در صورت تایید، مجوز ترخیص ۹۰ درصد کالا را صادر می‌کند.

ترخیص ۹۰ درصد کالا: واردکننده می‌تواند ۹۰ درصد از کالای خود را از گمرک ترخیص کند.

پرداخت باقی‌مانده عوارض: واردکننده موظف است در مدت زمان مشخص شده، باقی‌مانده عوارض گمرکی را پرداخت کند و ۱۰ درصد باقیمانده کالا را ترخیص نماید.

ضمانت برگشت: در صورتی که واردکننده تعهدات مالی خود را انجام ندهد، گمرک می‌تواند با استفاده از ضمانت ارائه شده، مبلغ بدهی را دریافت کند.

چه کالاهایی شامل ترخیص 90 درصدی می‌شوند؟

کالاهایی که امکان استفاده از ترخیص ۹۰ درصدی را دارند، به‌صورت ثابت و یک‌دست تعریف نشده‌اند و هر سال بر اساس سیاست‌های تجاری کشور، با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت، گمرک ایران و وزارت جهاد کشاورزی به‌روزرسانی می‌شوند.

هدف از این دسته‌بندی، اولویت‌بندی کالاهایی است که ورود سریع آن‌ها به بازار یا خط تولید، برای اقتصاد کشور ضروری است و توقف آن‌ها در گمرک می‌تواند اختلال ایجاد کند.

به‌طور کلی، این کالاها در چند گروه اصلی قرار می‌گیرند: کالاهای اساسی و ضروری مانند برنج، روغن، شکر، دارو و اقلام بهداشتی؛ مواد اولیه مورد نیاز تولید از جمله مواد دارویی، قطعات صنعتی و مواد شیمیایی؛ کالاهای فاسدشدنی مانند میوه، ماهی و لبنیات؛ ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی و خطوط تولید؛ تجهیزات پروژه‌های ملی و زیرساختی و در نهایت کالاهای حساس مانند داروهای خاص و تجهیزات پزشکی تخصصی که تأخیر در ترخیص آن‌ها می‌تواند تبعات جدی داشته باشد.

این دسته‌بندی باعث می‌شود کالاهای حیاتی با سرعت بیشتری وارد چرخه مصرف شوند و فرآیند تأمین در کشور دچار وقفه نشود.

مقایسه انواع روش های ترخیص کالا در گمرک

در جدول زیر، به‌طور خلاصه به مقایسه تفاوت بین ترخیص کامل، ترخیص درصدی و ترخیص 90 درصدی پرداخته‌ایم:

کلام آخر

با توجه به اهمیت روزافزون تجارت الکترونیک و نیاز به تسریع در فرآیندهای گمرکی، می‌توان انتظار داشت که نقش ترخیص درصدی کالا در آینده بیش از پیش پررنگ شود. به همین دلیل، مطالعه و بررسی مستمر تغییرات قوانین و مقررات مرتبط با این موضوع، برای فعالان حوزه تجارت خارجی ضروری است. در این مطلب تلاش کردیم شما را با ترخیص درصدی کالا به صورت کامل آشنا کنیم.

اگر به دنبال یک راه آسان و مطمئن برای ترخیص کالاهای خود از گمرک هستید، شرکت پی اس پی با بهره‌گیری از کارشناسان حرفه‌ای و مجوزهای لازم، کلیه امور مربوط به ترخیص کالا را در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با بالاترین کیفیت انجام می‌دهد.

چه قصد ترخیص کالا از گمرکات ایران و چه از گمرکات کشورهای مانند چین، ترکیه، امارات و سوریه را داشته باشید، PSP در کنار شماست. پیشنهاد می‌کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول