نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات

شاید بارها نام ارز نیمایی برای واردات را شنیده باشید، اما دقیقاً می‌دانید نحوه خرید دلار نیمایی چیست و ارز واردات را باید چگونه تامین کرد؟ به صورت کلی چندین روش برای تامین ارز واردات کالا وجود دارد که ارز نیمایی یکی از رایج‌ترین روش‌ها است.

هرچند که این روش کمی زمان‌بر است و تامین ارز از سوی بانک مرکزی انجام می‌شود اما قیمت آن از ارز دولتی کمتر بوده و بسیاری از کالاهای صنعتی، تولیدی و مهم می‌توانند از آن استفاده کنند. البته در این بین براساس سهمیه‌بندی که دولت آن را تعیین کرده، کالاهای تولیدی معمولا زودتر ارز را دریافت می‌کنند. بر این اساس واردکنندگانی که قصد واردات کالاهای تجملی و غیرضروری را دارند، امکان دریافت این نوع ارز را ندارد.

باتوجه به این توضیحات در ادامه این مقاله مراحل دریافت ارز نیمایی از سامانه نیما را برایتان توضیح می‌دهیم و قوانین و جزئیات این موضوع را بررسی می‌کنیم.

ارز نیمایی چیست؟

نیمایی مخفف «نظام یکپارچه معاملات ارزی» است. این سامانه در سال 1397 و در پی اعمال تحریم‌های جدید و افزایش شدید نرخ ارز در کشور راه‌اندازی شد. هدف از تخصیص ارز نیمایی برای واردات و ایجاد سامانه نیما کنترل بازار ارز، جلوگیری از خروج بی‌رویه ارز از کشور و تسهیل در انجام معاملات ارزی برای فعالان اقتصادی بود.

در سال‌های گذشته نیز نوسانات شدید نرخ ارز و کمبود ارز در بازار مشکلات زیادی را برای واردکنندگان و تولیدکنندگان ایجاد کرده بود. با راه‌اندازی سامانه نیما، دولت تلاش کرد تا با ایجاد یک بازار متشکل و شفاف به ثبات نسبی در بازار ارز دست پیدا کند.

تفاوت ارز نیمایی با ارز دولتی چیست؟

ارز دولتی معمولاً برای کالاهای اساسی و ضروری مانند دارو و مواد غذایی استفاده می‌شود و نرخ آن به صورت دستوری توسط دولت تعیین می‌شود. اما ارز نیمایی برای واردات و کالاهای غیر ضروری استفاده می‌شود و نرخ آن بر اساس عرضه و تقاضا در سامانه نیما تعیین می‌شود.

گرفتن ارز نیمایی برای واردات چگونه است؟

واردکننده‌ای که می‌خواهد کالایی را وارد کشور کند، باید از طریق ورود به سامانه نیما ارز مورد نیاز خود را تهیه کند. این فرایند شامل ثبت درخواست، تامین وثیقه، خرید ارز از صرافی‌ها، پرداخت وجه و در نهایت ترخیص کالا از گمرک است. تمام این مراحل به صورت شفاف و تحت نظارت بانک مرکزی انجام می‌شود تا از سوء استفاده‌ها جلوگیری شود.

فقط در نظر داشته باشید که در طی فرایند دریافت ارز نیمایی برای واردات باید اطلاعاتی نظیر: مبلغ واردات (به صورت دقیق و به تفکیک ارز و ریال)، کشور مقصد، بانک مقصد، شماره حساب یا IBAN، مهلت پرداخت وجه را بدانید و آن را در سامانه ثبت کنید.

مراحل تخصیص ارز نیمایی برای واردات

دریافت ارز نیمایی برای واردات کالا فرآیندی چند مرحله‌ای است که نیازمند طی مراحل اداری و ارائه مدارک مشخص است. در ادامه به تشریح دقیق این مراحل می‌پردازیم:

مرحله اول: ثبت سفارش واردات در سامانه جامع تجارت

• ورود به سامانه: واردکننده ابتدا باید به سامانه جامع تجارت مراجعه کرده و نسبت به ثبت‌نام و ایجاد حساب کاربری اقدام نماید.
• ثبت اطلاعات کالا: پس از ورود به سامانه، اطلاعات کاملی از جمله نوع کالا، مقدار، کشور مبدا، ارزش کالا و سایر مشخصات مرتبط را به دقت در سامانه ثبت می‌نماید.

دقت کنید در بررسی نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات، باید بدانید که چه اطلاعاتی را لازم است در مراحل مختلف در سامانه وارد کنید. به جز اطلاعات شخصی که هنگام ثبت نام وارد می‌کنید، اطلاعات دیگری هم مورد نیاز است:

• تعیین مبلغ واردات و تعیین خالص یا ناخالص بودن حواله
• ثبت مبلغ به ریال و ارز گواهی
• ثبت اطلاعات کشور مقصد و درج شماره حساب یا IBAN
• درج اطلاعات بانک مقصد و کد سوئیفت آن
• مشخص کردن مهلت پرداخت وجه و تاریخ اعتبار درخواست

مرحله دوم: تأییدیه ثبت سفارش

• بررسی و تأیید: پس از ثبت سفارش، اطلاعات وارد شده توسط سامانه و مراجع ذی‌ربط بررسی و تأیید می‌گردد.
• تأییدیه‌های مورد نیاز: بسته به نوع کالا، ممکن است نیاز به تأییدیه‌هایی از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت بهداشت یا وزارت جهاد کشاورزی باشد.

مرحله سوم: مراجعه به بانک عامل

• انتخاب بانک: واردکننده بانکی را که با آن همکاری دارد یا به آن اعتماد بیشتری دارد، انتخاب می‌کند.
• درخواست تامین ارز: با مراجعه به بانک عامل، درخواست تامین ارز نیمایی برای واردات کالا را ارائه می‌دهد.
• ارائه مدارک: واردکننده باید کلیه مدارک مورد نیاز از جمله ثبت سفارش، کارت بازرگانی، پروفرما اینویس و سایر مدارک مرتبط را به بانک ارائه نماید.

مرحله چهارم: صدور گواهی ثبت آماری

• درخواست از بانک مرکزی: بانک عامل، درخواست صدور گواهی ثبت آماری را به بانک مرکزی ارسال می‌نماید.
• تایید بانک مرکزی: پس از بررسی درخواست، بانک مرکزی گواهی ثبت آماری را صادر می‌نماید که نشان‌دهنده تاییدیه اولیه برای تامین ارز است.

مرحله پنجم: تامین وثیقه

• وثیقه معتبر: واردکننده موظف است وثیقه‌ای معتبر مانند ملک، سهام یا ضمانتنامه بانکی به بانک ارائه نماید.
• هدف از وثیقه: هدف از اخذ وثیقه، تضمین بازگشت ارز به چرخه اقتصادی کشور است.

مرحله ششم: ثبت درخواست خرید ارز در سامانه نیما

• ورود به سامانه نیما: واردکننده با استفاده از اطلاعات خود وارد سامانه نیما می‌شود.
• ثبت درخواست خرید: درخواست خرید ارز با توجه به اطلاعات ثبت شده در سامانه جامع تجارت و گواهی ثبت آماری در سامانه نیما ثبت می‌گردد.

مرحله هفتم: انتخاب پیشنهاد فروش

• پیشنهادات صرافی‌ها: صرافی‌های مجاز، پیشنهادات فروش ارز خود را با نرخ‌های مختلف در سامانه نیما ارائه می‌دهند.
• انتخاب بهترین پیشنهاد: واردکننده با توجه به نرخ و شرایط پیشنهادی، بهترین گزینه را انتخاب می‌نماید.

مرحله هشتم: واریز وجه ریالی

• واریز به حساب صرافی: واردکننده، معادل ریالی ارز خریداری شده را به حساب صرافی منتخب واریز می‌نماید.

مرحله نهم: انتقال ارز به فروشنده خارجی

• واریز ارز توسط صرافی: صرافی، ارز خریداری شده را به حساب فروشنده خارجی در خارج از کشور واریز می‌نماید.

مرحله دهم: ارائه اسناد حمل

• اسناد حمل: پس از ارسال کالا، واردکننده اسناد حمل مانند بارنامه را به بانک عامل ارائه می‌نماید.

مرحله یازدهم: ثبت اسناد حمل در بانک

• ثبت اطلاعات: بانک اطلاعات مربوط به اسناد حمل را در سیستم خود ثبت می‌نماید.

مرحله دوازدهم: ثبت مدارک تامین ارز

• ثبت کامل اطلاعات: تمامی مدارک مربوط به تامین ارز از جمله گواهی ثبت آماری، اسناد حمل و سایر مدارک مرتبط در سیستم بانک ثبت می‌گردد.

مرحله سیزدهم: ترخیص کالا

• مجوز ترخیص: با تکمیل مراحل فوق و تایید بانک، واردکننده مجوز ترخیص کالا از گمرک را دریافت می‌نماید.
• ترخیص کالا: واردکننده با ارائه مجوز ترخیص و سایر مدارک مورد نیاز، اقدام به ترخیص کالا از گمرک می‌نماید.

مرحله چهاردهم: رفع تعهدات ارزی

• بازگشت ارز: پس از فروش کالا در بازار داخلی، واردکننده موظف است ارز حاصل از فروش را به چرخه اقتصادی کشور بازگرداند.
• رفع وثیقه: با بازگشت ارز و رفع تعهدات ارزی، وثیقه ارائه شده به بانک آزاد می‌گردد.

مدارک لازم برای دریافت ارز نیمایی

برای اینکه بتوانید از ارز نیمایی برای واردات کالا استفاده کنید، به مجموعه مدارک زیر نیاز دارید. هرچند که بسته به نوع کالا و شرایط خاص هر معامله، ممکن است مدارک دیگری نیز درخواست شود.

• کارت بازرگانی معتبر
• آگهی تاسیس و اساسنامه شرکت
• کارت ملی اعضای هیئت مدیره
• کد اقتصادی شرکت
• ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
• پروفرما اینویس (پیش فاکتور)
• گواهی ثبت آماری (صادر شده توسط بانک مرکزی)
• قبض انبار (بعد از ورود کالا به گمرک)گواهی مبدا (کشور تولیدکننده کالا)
• فرم مبارزه با پولشویی
• مجوزهای لازم برای کالا (در صورت نیاز، مانند مجوزهای بهداشتی یا استاندارد)

با ارز نیمایی چه کالاهایی را می‌توان وارد کرد؟

همانطور که گفته شد سامانه نیما به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تامین ارز در ایران، به شرکت‌ها و بازرگانان این امکان را می‌دهد تا ارز مورد نیاز خود برای واردات کالا را تهیه کنند. اما چه کالاهایی مشمول ارز نیمایی برای واردات می‌شوند؟

تقریباً تمام کالاهای مصرفی به جز کالاهای لوکس و غیرضروری و کالاهای اساسی (که ارز دولتی دریافت می‌کنند) می‌توانند شامل ارز نیمایی شوند. با این حال، لیست دقیق این کالاها به طور مرتب به‌روزرسانی می‌شود و بهتر است قبل از هر اقدامی، لیست رسمی کالاهای مشمول را از مراجع ذی‌ربط مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت استعلام بگیرید.

گروه‌های اصلی کالاهای مشمول ارز نیمایی برای واردات عبارتند از:

• کالاهای اساسی با ارز حاصل از فروش نفت: شامل کالاهایی مانند گندم، برنج، روغن و… می‌شود.
• مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای: مواد اولیه مورد نیاز صنایع مختلف مانند پتروشیمی، صنایع فلزی، قطعات و تجهیزات صنعتی، صنایع غذایی و دارویی.
• کالاهای مصرفی: شامل طیف گسترده‌ای از کالاها از جمله لوازم الکترونیکی، خودرو، لوازم خانگی، پوشاک، کالاهای ورزشی.

ارز نیمایی به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

بانک‌‌های و صرافی‌های مجاز با نقش واسطه، واردکنندگان (متقاضیان ارز) و صادرکنندگان (عرضه کننده ارز) که مجوزهای لازم همچون کارت بازرگانی را داشته باشند، می‌توانند از سامانه نیما استفاده کنند. همچنین سیاست گذار ناظر که معمولا همان بانک مرکزی است نیز می‌تواند وارد این سامانه شود.

نرخ ارز نیمایی برای واردات چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت ارز نیمایی برای واردات بر اساس عرضه و تقاضا در سامانه نیما تعیین می‌شود و نرخ ارز نیمایی مانند سایر ارزها، ممکن است نوساناتی داشته باشد. همچنین کنترل نرخ ارز نیمایی بر عهده بانک مرکزی و با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام می‌گیرد.

کلام پایانی

استفاده از ارز نیمایی برای واردات کالاها، نیازمند آشنایی با قوانین و مقررات مربوطه همچون رفع تعهد ارزی واردات و همچنین مشاوره با کارشناسان بازرگانی و بانکی است. باتوجه به آنکه روش‌های تامین ارز متنوع است و از طرق مختلف مانند: ارز نیمایی، ارز از محل صادرات خود یا ارز از محل صادرات دیگران صورت می‌گیرد، واردکنندگان باید حتما بدانند که جزء کدام دسته هستند. برای دانستن این موضوع نیز تجار می‌توانند از طریق سامانه مقررات تجاری و کد تعرفه گمرکی کالای خود متوجه این موضوع شوند.

گفتنی‌ست، شرکت پست بین المللی پی اس پی اکسپرس در حوزه صادرات و واردات کالا، حمل و نقل بین المللی و ترخیص کالا از گمرک فعالیت می‌کند و در کشورهای امارات، چین، ترکیه و سوریه دفتر نمایندگی دارد و می‌تواند صفر تا صد واردات و حمل و ترخیص انواع بارهای تجاری و بسته‌های پستی را انجام دهد. کافیست با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول