کد فرودگاهی ایکائو چیست؟ فرق یاتا و ایکائو

پس از پایان جنگ جهانی دوم و با گسترش سریع صنعت هوانوردی، نیاز به یک چارچوب واحد و استاندارد جهانی برای مدیریت پروازها بیش از پیش احساس شد.

همین موضوع باعث شد کشورهای مختلف در قالب کنوانسیون شیکاگو سال 1944 به توافق برسند و نهادی بین‌المللی برای سامان‌دهی امور هوانوردی شکل بگیرد؛ نهادی که بعدها با نام سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (International Civil Aviation Organization) شناخته شد.

از آن زمان تاکنون، این سازمان نقش مرجع اصلی در تعیین استانداردهای پروازی، ایمنی و مدیریت حمل‌ونقل هوایی در سطح جهان را بر عهده دارد.

یکی از مهم‌ترین خروجی‌های این استانداردسازی، تعریف کدهای شناسایی برای فرودگاه‌هاست؛ کدهایی که هر فرودگاه را به‌صورت منحصربه‌فرد در سیستم‌های هوانوردی معرفی می‌کنند.

در این میان، کد فرودگاهی ایکائو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شناسه‌های عملیاتی در صنعت هواپیمایی شناخته می‌شود. اما دقیقاً کد ایکائو چیست و چه فرقی با کد یاتا دارد؟

در این مطلب از پست بین المللی پی اس پی اکسپرس به بررسی این موضوع می‌پردازیم.

کد ایکائو چیست؟ (icao)

کد ایکائو فرودگاهی که توسط سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری تعریف شده است، یک شناسه استاندارد جهانی برای شناسایی فرودگاه‌ها در سراسر دنیا محسوب می‌شود.

ICAO مخفف عبارت International Civil Aviation Organization است و در زبان فارسی به «سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری» ترجمه می‌شود.

این کد معمولاً از چهار حرف تشکیل شده که ساختار آن به‌صورت منطقه‌ای و کشوری طراحی شده است و به صورت زیر تعریف می‌شود:

•  حرف اول نشان‌دهنده قاره یا منطقه جغرافیایی است
• حرف دوم معرف کشور مربوطه است
• دو حرف پایانی نیز به خود فرودگاه اختصاص دارد

به‌عنوان مثال، در کد EGLL برای فرودگاه هیترو لندن، EG نشان‌دهنده اروپا و LL نشان‌دهنده خود فرودگاه هیترو است.

برای کشورهای بزرگ‌تر مانند ایالات متحده، ممکن است ساختار کمی متفاوت باشد. در این موارد، حرف اول معمولاً به کشور اشاره می‌کند و سه حرف بعدی به فرودگاه اختصاص می‌یابد.

کدهای ایکائو به ما کمک می‌کنند تا با نگاهی به یک کد چهار حرفی، اطلاعاتی کلی درباره موقعیت جغرافیایی یک فرودگاه به دست آوریم. به عنوان مثال، اگر بدانیم که کد ایکائو فرودگاه بین‌المللی دبی OMDB است، می‌توانیم حدس بزنیم که این فرودگاه در منطقه خاورمیانه (OM) و در کشور امارات متحده عربی قرار دارد.

همچنین در برخی کشورها به‌ویژه کشورهای بزرگ، ساختار کمی متفاوت است؛ به‌طوری‌که حرف اول نشان‌دهنده کشور است و سه حرف بعدی برای شناسایی فرودگاه استفاده می‌شود. تمام این استانداردها در سند رسمی ICAO 7910 ثبت و تعریف شده‌اند.

کدهای ایکائو بیشتر در حوزه‌های عملیاتی و نظارتی هوانوردی کاربرد دارند؛ از جمله:

•  مدیریت و کنترل ترافیک هوایی
•  شناسایی ایستگاه‌های هواشناسی هوانوردی
•  برنامه‌ریزی و ایمن‌سازی پروازها
•  هماهنگی بین مراکز کنترل پرواز در سطح بین‌المللی

کاربردهای کد فرودگاهی ایکائو

از کد فرودگاهی ایکائو در سیستم‌های فنی و عملیاتی هوانوردی استفاده می‌شود و در ارتباطات بین خلبانان و برج مراقبت و برنامه‌ریزی پروازها کاربرد دارد. درواقع خلبانان از کد ایکائو برای وارد کردن اطلاعات فرودگاه در سیستم‌های ناوبری هواپیما استفاده می‌کنند.

علاوه‌براین، در اسناد پروازی مانند طرح پرواز (Flight Plan) از کد فرودگاهی ایکائو برای مشخص کردن مبدا و مقصد پرواز استفاده می‌شود. همچنین می‌توان هر فرودگاهی را در سراسر جهان به صورت دقیق شناسایی کرد و خلبانان و کنترل ترافیک هوایی از کد ایکائو برای ارتباط با یکدیگر و برنامه‌ریزی مسیر پرواز استفاده می‌کنند.

کد یاتا چیست؟ (IATA Code)

در سفرهای هوایی معمولاً تمرکز اصلی روی مقصد، زمان پرواز و رزرو بلیت است، اما پشت این فرآیند ساده، سیستم استاندارد جهانی وجود دارد که همه چیز را منظم و قابل شناسایی می‌کند.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سیستم، کد یاتا فروگاه‌ها است؛ شناسه‌ای سه‌حرفی که نقش اساسی در صنعت هوانوردی دارد.

درواقع، کد یاتا برای شناسایی سریع و ساده فرودگاه‌ها طراحی شده‌اند. هر فرودگاه در جهان یک کد سه‌حرفی منحصر‌به‌فرد خود را دارد که در بخش‌های مختلف صنعت هواپیمایی استفاده می‌شود، از جمله:

•  درج روی بلیت‌های هواپیما
• سیستم‌های رزرو و خرید آنلاین پرواز
•  نمایش اطلاعات در تابلوهای پرواز فرودگاه‌ها
•  استفاده در نقشه‌ها و اپلیکیشن‌های گردشگری

این کدها باعث می‌شوند ارتباطات در صنعت هوانوردی سریع‌تر، دقیق‌تر و بدون خطا انجام شود.

وجود کدهای استاندارد یاتا باعث ساده‌سازی فرآیندهای پیچیده هوایی می‌شود؛ از برنامه‌ریزی پروازها گرفته تا مدیریت ترافیک هوایی و تحلیل داده‌های گردشگری، همه از این شناسه‌های سه‌حرفی برای افزایش دقت و هماهنگی استفاده می‌کنند.

در واقع، همین کدهای کوتاه نقش مهمی در نظم‌دهی به یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های حمل‌ونقل جهان دارند.

فرق یاتا و ایکائو در چیست؟

دو شناسه کد یاتا و کد ایکائو، اگرچه هر دو برای مدیریت فرودگاه‌ها استفاده می‌شوند، اما در سطح استفاده و نوع کاربری تفاوت‌های مهمی دارند.

کد یاتا در استانداردسازی اطلاعات ایرلاین‌ها، جدول‌های پروازی، سیستم‌های رزرو بلیت و حتی قوانین قیمت‌گذاری نقش مهمی ایفا می‌کند و به مسافران کمک می‌کند تجربه‌ای ساده‌تر و امن‌تر از سفر هوایی داشته باشند؛ به همین دلیل، کد یاتا برای عموم مردم آشناتر و پرکاربردتر است.

در مقابل، کد ایکائو بیشتر در سطح تخصصی و عملیاتی استفاده می‌شود. این کد در میان خلبانان، کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی و متخصصان هوانوردی رایج است و برای کارهایی مانند برنامه‌ریزی پرواز، شناسایی ایستگاه‌های هواشناسی و مدیریت کنترل پرواز به کار می‌رود. همچنین ساختار این کد بر اساس موقعیت جغرافیایی فرودگاه‌ها شکل گرفته است و هر بخش از آن اطلاعاتی درباره منطقه، کشور و خود فرودگاه ارائه می‌دهد؛ به همین دلیل با نگاه به کد می‌توان موقعیت کلی فرودگاه را نیز تشخیص داد.

از نظر پوشش نیز تفاوت مهمی بین این دو وجود دارد؛ تقریباً همه فرودگاه‌های جهان دارای کد ایکائو هستند، اما برخی فرودگاه‌های کوچک ممکن است کد یاتا نداشته باشند.

در مجموع، می‌توان گفت کد یاتا برای استفاده‌های تجاری و مسافربری طراحی شده است، در حالی که کد ایکائو بیشتر برای نیازهای فنی و عملیاتی صنعت هوانوردی به کار می‌رود.

کد ایکائو فرودگاه‌های ایران در یک نگاه

کلام آخر

در این مقاله به بررسی کد فرودگاهی ایکائو پرداختیم و درمورد چیستی و کارکردهای آن صحبت کردیم. اگر می‌خواهید با کد ایکائو فرودگاه های جهان آشنا شوید، حتما سری به ویکی پدیا فهرست فرودگاه‌ها بر پایه کد ایکائو بزنید.

گفتنی‌ست، اگر از خدمات حمل و نقل هوایی بین المللی برای ارسال انواع بارهای خود استفاده می‌کنید و قصد صادرات و واردات به کشور را دارید، شرکت پست بین المللی پی اس پی می‌تواند خدمات متنوعی در حوزه حمل بار و ترخیص کالا از گمرک ارائه دهد. کافیست برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول