شرایط صادرات زعفران به ترکیه

زعفران همواره به عنوان یکی از ارزشمندترین محصولات کشاورزی کشورمان شناخته شده است. در این میان، ترکیه به عنوان یکی از مقاصد مهم صادرات زعفران ایران همواره مورد توجه تجار و صادرکنندگان بوده است.

صادرات زعفران به ترکیه به صورت فله یا بسته‌بندی شده نیازمند شناخت دقیق انواع زعفران صادراتی و ویژگی‌های آن‌ها است. زعفران سوپر نگین و زعفران سرگل صادراتی از جمله مهم‌ترین انواع زعفران صادراتی ایران هستند که در بازارهای جهانی عرضه می‌شوند.

هرچند که بخش زیادی از بازار صادرات زعفران به ترکیه از طریق صادرات چمدانی رخ می‌دهد و تاجران ایرانی به صورت خرد و همراه بار مسافری خود مقداری زعفران با خود به ترکیه می‌برند و به خریداران خارجی می‌فروشند.

البته زعفران صادراتی باید دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی باشد؛ علاوه‌بر ظاهر زیبا و عطر خوب باید مجوزهای لازم و تاییدیه‌های آزمایشگاهی معتبر را دارا باشد تا بتواند در بازار جهانی از جمله ترکیه به فروش برسد. باتوجه به توضیحات ارائه شده به سراغ بررسی دقیق‌تر ارسال زعفران به ترکیه، قوانین، مجوزها و قیمت زعفران در ترکیه خواهیم پرداخت.

گفتنی‌ست، پی اس پی اکسپرس خدماتی در حوزه صادرات زعفران و مواد خوراکی به سایر کشورها ارائه نمی‌دهد.

مجوزهای صادرات زعفران به ترکیه

صادرات زعفران به ترکیه همانند هر فعالیت تجاری بین‌المللی مستلزم رعایت قوانین و مقررات گمرکی هر دو کشور است. صادرکنندگان ایرانی باید با آگاهی کامل از این قوانین، نسبت به تهیه مدارک و مجوزهای لازم اقدام کنند تا فرآیند صادرات به صورت روان و بدون مشکل انجام شود.

بر اساس دستورالعمل‌های گمرک ایران درج اطلاعات دقیق و کامل بر روی بسته‌بندی زعفران صادراتی الزامی است. این اطلاعات شامل مشخصات کامل محصول، نام و آدرس شرکت بسته‌بندی‌کننده، تاریخ تولید و انقضاء محصول است. همچنین، رعایت قوانین و ضوابط سازمان استاندارد ملی ایران در بسته‌بندی زعفران ضروری است.

در ایران صادرات زعفران مشمول عوارض گمرکی نمی‌شود، اما در ترکیه تعرفه ورودی برای واردات زعفران اعمال می‌شود. استاندارد کیفیت زعفران در ایران و جهان بر اساس دستورالعمل ISO 3632-1 تعیین می‌شود.

علاوه بر مدارک عمومی صادرات، در صورت درخواست مشتری، صادرکننده باید مدارک بازرسی، گواهی قرنطینه و پرواربندی گیاه را نیز ارائه دهد. به طور کلی، مدارک و مجوزهای لازم برای صادرات زعفران به ترکیه عبارتند از:

• معرفی‌نامه یا وکالت‌نامه: این مدرک توسط وکیل برای اظهار زعفران به گمرک تهیه می‌شود.
• گواهی دریافت استاندارد تدارکات: این گواهی نشان‌دهنده رعایت استانداردهای کیفیت در فرآیند تولید و بسته‌بندی زعفران است.
• گواهی سلامت: در صورت درخواست خریدار باید این گواهی ارائه شودو
• مجوز صادرات نهایی: این مجوز توسط سازمان‌های مربوطه در ایران صادر می‌شود.
• روش عدل‌بندی: ارائه اطلاعات مربوط به نحوه بسته‌بندی و تعداد بسته‌ها.
• کارت بازرگانی فعال: داشتن کارت بازرگانی فعال در زمینه صادرات زعفران به ترکیه و سایر کشورها ضروری است.
• گواهی قرنطینه و پرواربندی گیاه: در صورت درخواست خریدار ارائه این گواهی الزامی است.

قیمت صادرات زعفران به ترکیه

زعفران به دو صورت فله (در بسته‌بندی‌های 500 گرمی) و بسته‌بندی شده (از نیم گرم تا یک کیلوگرم) به ترکیه و سایر نقاط جهان صادر می‌شود. آگاهی از قیمت زعفران صادراتی در بازار ترکیه برای تجار و صادرکنندگان از اهمیت بالایی برخوردار است. به طور کلی، قیمت زعفران در ترکیه به دلیل کیفیت بالای زعفران ایرانی نسبت به بازارهای داخلی ایران بالاتر است.

عوامل مؤثر بر هزینه‌های صادرات زعفران به ترکیه عبارت است از:

• قیمت زعفران در ترکیه به طور کلی به دلار تعیین می‌شود و نوسانات نرخ ارز تأثیر مستقیمی بر آن دارد.
• عرضه به صورت فله یا خرده‌فروشی نیز از عوامل مؤثر است. محصولات صادراتی که از طریق گمرک وارد می‌شوند، معمولاً به صورت عمده عرضه می‌شوند و قیمت پایین‌تری نسبت به خرده‌فروشی دارند.
• سود خرده‌فروشی در ترکیه بالا است، اما این روش نسبت به عمده‌فروشی دشوارتر است.
• قیمت نهایی زعفران در ترکیه تابع قانون خاصی نیست و بستگی به توافق بین خریدار و فروشنده دارد.

توصیه می‌کنیم برای اطلاع از قیمت‌های روز زعفران در بازار ترکیه، به سایت‌های فروشگاهی بین‌المللی مانند آمازون و علی بابا مراجعه کنید. این سایت‌ها قیمت زعفران ایرانی را به صورت کیلویی و با توجه به نوع و کیفیت آن ارائه می‌دهند.

علاوه‌بر نکات گفته شده، خوب است درمورد تفاوت قیمت زعفران در ایران و ترکیه نکاتی را نیز بدانید:

• با توجه به کیفیت بالای زعفران ایرانی، قیمت آن در بازارهای بین‌المللی مانند ترکیه، دو تا سه برابر قیمت داخلی ایران است.
• قیمت زعفران در ترکیه با لیر محاسبه می‌شود و نوسانات نرخ ارز تأثیر قابل توجهی بر قیمت نهایی دارد.
• قیمت 100 گرم زعفران در سایت های ترکیه حدود 540 دلار است البته این قیمت فروش در سایت‌های ترکیه‌ای است و قیمت خرید زعفران از شما قطعا کمتر خواهد بود.
• قیمت هر گرم زعفران در ترکیه حدود 3 تا 8 دلار است. (البته دوره‌ای تغییر می‌کند)
• در نظر داشته باشید که زعفران صادراتی به دو صورت سرگل و نگین عرضه می‌شود. در ترکیه هر یک کیلوگرم زعفران از 1000 دلار به بالا فروخته می‌شود و تا ارقام بسیار بالاتر هم می‌رود. البته این قیمت‌ها بر اساس برند زعفران و محل ارائه و عرضه آن متفاوت است و در واقع نمی‌توان قیمت دقیقی برای این کالا آن هم به صورت کیلویی ارائه داد.
• قیمت زعفران در بازار استانبول بین 895 تا 1670 دلار است. هر گرم زعفران در فروشگاههای وان، استانبول، آنکارا و دیگر شهرهای به طور متوسط 10 تا 15 هزار لیر خرید و فروش می شود.

تجارت چمدانی زعفران به ترکیه

صادرات زعفران به ترکیه به صورت چمدانی اگرچه در آمار رسمی گمرک ایران و آمارهای جهانی به طور کامل منعکس نمی‌شود، اما به عنوان یکی از روش‌های رایج صادرات این محصول ارزشمند به شمار می‌رود. این نوع صادرات که به دلیل سهولت حمل و نقل و معافیت‌های گمرکی برای مقادیر محدود جذابیت زیادی برای تجار و مسافران دارد، نقش قابل توجهی در تبادلات تجاری زعفران بین ایران و ترکیه ایفا می‌کند.

بر اساس داده‌های سایت ترید مپ، حجم صادرات رسمی زعفران ایران به ترکیه در سال 2022 حدود 175 هزار دلار بوده است. این رقم در سال‌های 2019، 2020 و 2021 به ترتیب 186، 104 و 142 هزار دلار گزارش شده است. این آمار نشان‌دهنده نوساناتی در صادرات رسمی زعفران به ترکیه طی سال‌های اخیر است. با این حال، باید توجه داشت که این ارقام تنها بخشی از صادرات واقعی را نشان می‌دهند و صادرات چمدانی، که به دلیل ماهیت غیررسمی آن قابل ردیابی نیست، سهم قابل توجهی از این تجارت را به خود اختصاص می‌دهد.

به صورت کلی کیفیت بالای زعفران ایرانی آن را به محصولی پرطرفدار در سراسر جهان از جمله ترکیه تبدیل کرده است. حجم و وزن کم این محصول امکان حمل آسان آن را فراهم می‌کند و صادرات چمدانی را به گزینه‌ای سودآور تبدیل می‌کند. با این حال، دولت‌ها محدودیت‌هایی را برای حمل مسافری زعفران در نظر گرفته‌اند. بر اساس قوانین هر مسافر با گذرنامه ایرانی می‌تواند حداکثر 100 گرم زعفران را به شرطی که ارزش آن از 1000 یورو تجاوز نکند، بدون مشمول شدن قوانین تجاری و گمرکی از کشور خارج کند.

برای موفقیت در صادرات چمدانی زعفران، علاوه بر رعایت قوانین و مقررات باید به بازاریابی و یافتن مشتری نیز توجه کرد. شناسایی بازارهای هدف از جمله بازارهای محلی، رستوران‌ها و فروشگاه‌های عرضه محصولات غذایی و ایجاد ارتباط با خریداران از جمله اقدامات ضروری در این زمینه است. سود حاصل از این نوع صادرات، به کیفیت و نوع محصول، قیمت خرید اولیه در ایران و قیمت فروش در ترکیه بستگی دارد. همچنین، محاسبه دقیق هزینه‌ها، بررسی شرایط بازار ترکیه و توجه به نوسانات نرخ ارز از جمله عوامل مؤثر در تعیین سودآوری این تجارت است.

علاوه بر مسافران عادی، زائرانی که به مشهد سفر می‌کنند نیز در صادرات زعفران به ترکیه به صورت تجارت چمدانی نقش دارند. قوانین مشابهی برای این دسته از مسافران نیز اعمال می‌شود و هر زائر با گذرنامه ایرانی مجاز به حمل حداکثر 100 گرم زعفران است. لازم به ذکر است که حمل مسافری زعفران به برخی کشورهای همسایه از جمله عربستان، سوریه و عراق ممنوعیت‌هایی دارد.

در مقابل مسافران خارجی با گذرنامه‌های غیرایرانی محدودیتی برای خروج زعفران از کشور به صورت مسافری ندارند. این موضوع فرصت‌هایی را برای تجار و مسافران خارجی فراهم می‌کند تا در تجارت زعفران ایران مشارکت کنند.

مراحل صادرات زعفران به ترکیه

صادرات زعفران به ترکیه جدا از تجارت چمدانی به دو شیوه کلی فله و بسته‌بندی انجام می‌شود. در روش فله رشته‌های زعفران به صورت بسته‌های نیم یا یک کیلویی خریداری و بدون بسته‌بندی مجدد به خارج از کشور ارسال می‌شوند. این زعفران‌ها توسط کارخانه‌های خارجی بسته‌بندی شده و مجدداً به بازارهای داخلی یا سایر کشورها عرضه می‌شوند. البته سود حاصل از صادرات فله معمولاً کمتر است.

در مقابل، بسیاری از برندهای مطرح ایرانی و تولیدکنندگان داخلی تمایل به صادرات زعفران به صورت بسته‌بندی شده دارند. در این روش، رشته‌های زعفران در بسته‌های یک گرمی تا یک مثقالی بسته‌بندی شده و با برند ایرانی در بازارهای جهانی عرضه می‌شوند. برخی برندها حتی بسته‌های کادویی را در جعبه‌های صنایع دستی قرار می‌دهند تا محصولی زیبا و ارزشمند ارائه کنند.

حال در ادامه به صورت خلاصه مراحل صادرات زعفران به ترکیه را توضیح می‌دهیم:

1.     تحقیقات بازار و یافتن مشتری

• بازار ترکیه را به دقت بررسی کنید.
• نیازها، سلیقه‌ها و ترجیحات مشتریان ترک را شناسایی کنید.
• رقبای خود را در بازار ترکیه بشناسید.
• در نمایشگاه‌های بین‌المللی مرتبط با مواد غذایی و کشاورزی در ترکیه شرکت کنید.
• از پلتفرم‌های آنلاین B2B (تجارت به تجارت) برای ارتباط با تجار ترک استفاده کنید.
• با اتاق‌های بازرگانی ایران و ترکیه ارتباط برقرار کنید.
• از طریق شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌های تجاری مشتریان بالقوه را پیدا کنید.

2.     مذاکره و قرارداد

• با مشتریان احتمالی وارد مذاکره شوید.
• شرایط فروش، قیمت، نحوه پرداخت، و زمان تحویل را مشخص کنید.
• قرارداد تجاری را به زبان انگلیسی یا ترکی استانبولی تنظیم کنید و به امضای طرفین برسانید.

3.     اخذ مجوزها

• کارت بازرگانی فعال را تهیه کنید.
• گواهی استاندارد ISO 3632-1 را از سازمان استاندارد ایران دریافت کنید.
• گواهی بهداشت را از سازمان غذا و دارو دریافت کنید.
• گواهی مبدأ را از اتاق بازرگانی محل تولید زعفران دریافت کنید.
• مجوز صادرات را از سازمان توسعه تجارت ایران دریافت کنید.

4.     بسته‌بندی مناسب

• زعفران را در بسته‌بندی‌های مقاوم و بهداشتی بسته‌بندی کنید.
• از بسته‌بندی‌های با کیفیت و مطابق با استانداردهای گمرکی ترکیه استفاده کنید.
• برچسب‌های حاوی اطلاعات محصول، نام و آدرس تولیدکننده، و تاریخ تولید و انقضاء را به زبان انگلیسی یا ترکی استانبولی بر روی بسته‌بندی‌ها بچسبانید.

5.     تهیه اسناد و مدارک

• فاکتور فروش را به زبان انگلیسی یا ترکی استانبولی تهیه کنید.
• لیست بسته‌بندی (Packing List) را تهیه کنید.
• اظهارنامه گمرکی را تهیه کنید.
• در صورت نیاز مشتری، گواهی قرنطینه و پرواربندی گیاه را تهیه کنید.

6.     حمل و نقل بین المللی و ترخیص کالا از گمرک

• با توجه به حجم بار و زمان تحویل، روش حمل مناسب (زمینی، هوایی) را انتخاب کنید.
• با شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی معتبر قرارداد ببندید.
• مراحل ترخیص کالا از گمرک ایران را با همکاری ترخیص کاران انجام دهید.
• مدارک گمرکی مورد نیاز را به گمرک ایران ارائه دهید.
• تعرفه‌های گمرکی ایران را پرداخت کنید.
• مراحل ترخیص کالا از گمرک ترکیه را با همکاری ترخیص کاران انجام دهید.

مزایای صادرات زعفران به ترکیه

صادرات زعفران به ترکیه به دلیل ویژگی‌های خاص این کشور و جایگاه ویژه زعفران ایرانی در بازار جهانی، مزایای متعددی برای تاجران و تولیدکنندگان ایرانی به همراه دارد. در ادامه، به برخی از مهم‌ترین مزایای این فعالیت تجاری پرداخته شده و اطلاعات جدیدی نیز به آن افزوده شده است:

نزدیکی جغرافیایی و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل
ترکیه به‌عنوان همسایه ایران، فاصله کمی با کشور ما دارد. این نزدیکی باعث کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل (چه از طریق زمینی، ریلی یا حتی هوایی) می‌شود و زمان تحویل کالا را کوتاه‌تر می‌کند. به‌عنوان مثال، مسیرهای زمینی از مرز بازرگان یا حمل دریایی از بنادر شمالی ایران به ترکیه، گزینه‌هایی مقرون‌به‌صرفه و سریع هستند.

تقاضای بالای بازار ترکیه
زعفران ایرانی به دلیل کیفیت برترش (به‌ویژه از مناطق خراسان) در ترکیه طرفداران زیادی دارد. این تقاضا نه‌تنها از سوی مصرف‌کنندگان داخلی ترکیه، بلکه از ایرانیان مقیم این کشور و گردشگران نیز تأمین می‌شود. همچنین، ترکیه به‌عنوان پلی به بازارهای اروپایی، زعفران را برای صادرات مجدد خریداری می‌کند که تقاضا را افزایش می‌دهد.

عدم نیاز به ویزا برای ایرانیان
ایرانی‌ها می‌توانند بدون ویزا به ترکیه سفر کنند. این موضوع صادرات چمدانی زعفران را آسان‌تر کرده و به افراد اجازه می‌دهد تا با هزینه کم و بدون پیچیدگی‌های قانونی، مقدار محدودی زعفران (تا 100 یا 200 گرم بسته به قوانین روز) به این کشور ببرند و بفروشند.

قیمت‌گذاری به دلار و سود ارزی
فروش زعفران در ترکیه معمولاً به دلار انجام می‌شود که با توجه به تفاوت نرخ ارز، سود قابل‌توجهی برای صادرکنندگان ایرانی به همراه دارد. این مزیت به‌ویژه در شرایط نوسانات ارزی ایران، صادرات را جذاب‌تر می‌کند. به‌عنوان مثال، قیمت هر گرم زعفران در ترکیه می‌تواند بین 5 تا 10 دلار باشد، در حالی که هزینه تولید و خرید در ایران بسیار پایین‌تر است.

موقعیت استراتژیک ترکیه برای صادرات مجدد
ترکیه به دلیل قرار گرفتن در تقاطع اروپا و آسیا، زعفران ایرانی را پس از بسته‌بندی و برندسازی، به کشورهای اروپایی صادر می‌کند. این موضوع فرصت همکاری با شرکت‌های ترک برای تاجران ایرانی را فراهم می‌کند تا زعفران خود را در بازارهای بزرگ‌تر عرضه کنند.

تعرفه‌های گمرکی پایین‌تر
در مقایسه با برخی کشورهای دیگر، تعرفه‌های گمرکی ترکیه برای واردات زعفران از ایران نسبتاً معقول است (بین 37 تا 45 درصد بسته به شرایط). همچنین، توافقات تجاری بین دو کشور می‌تواند این هزینه‌ها را در آینده کاهش دهد.

فرهنگ غذایی مشابه و مصرف بالا
زعفران در آشپزی ترکی، به‌ویژه در دسرها و غذاهای سنتی، جایگاه ویژه‌ای دارد. این اشتراک فرهنگی با ایران باعث شده که زعفران ایرانی به‌راحتی در بازار ترکیه پذیرفته شود و نیازی به بازاریابی گسترده نداشته باشد.

تنوع روش‌های صادرات
از صادرات چمدانی (برای حجم کم) گرفته تا صادرات عمده از طریق شرکت‌های حمل‌ونقل یا حتی پست، گزینه‌های متعددی برای ارسال زعفران به ترکیه وجود دارد. این انعطاف‌پذیری به تاجران اجازه می‌دهد بسته به سرمایه و شرایط خود، بهترین روش را انتخاب کنند.

تعرفه گمرکی صادرات زعفران به ترکیه

تعرفه گمرکی صادرات زعفران به ترکیه با توجه وزن آن متفاوت است. در ادامه به تعرفه‌های زعفران در بسته‌بندی‌های متفاوت اشاره می‌کنیم:

• پیاز زعفران: 06011010
• زعفران خرد نشده و ساییده نشده در بسته‌ها کمتر از 10 گرم بسته بندی شود: 09102010
• انواع پودر زعفران در بسته‌ها کمتر از 10 گرم بسته بندی شود: 09102020
• زعفران خرد نشده و ساییده نشده در بسته‌های کمتر از 30 گرم بسته بندی شود: 09102030
• انواع پودر زعفران در بسته‌ها کمتر از 30 گرم بسته بندی شود: 09102040
• زعفران در بسته‌های بیشتر از 30 گرم بسته بندی شود: 09102090

کلام آخر

باتوجه به نکات گفته شده، خوب است بدانید که ترکیه به دلیل نزدیکی به ایران و تقاضای بالا، سالانه حجم زیادی زعفران وارد می‌کند و در سال 1401 با 24 تن خرید چهارمین مشتری بزرگ ایران بود. پس به راحتی می‌توان سودآور بودن صادرات زعفران به ترکیه و فرصت‌های بی‌نظیر این تجارت را متوجه شد.

گفتنی‌ست، شرکت پست بین المللی پی اس پی در شهر استانبول ترکیه دفتر نمایندگی دارد و خدمات متنوعی در حوزه صادرات به ترکیه و حمل بار به ترکیه ارائه می‌دهد. کافیست برای واردات و صادرات انواع کالاها با شماره 02142281 تماس بگیرید.

سوالات متداول