در عرصه تجارت بین الملل برای آنکه مشخص شود کالاهای صادراتی و وارداتی در کجا تولید میشود و چه مقدار اعتبار دارد، سندی به نام گواهی مبدا صادر میشود. این سند که جنبه بین المللی نیز دارد، نشاندهنده و تضمینکننده اصالت ماهیت کالا برای خریداران است و شرط برخورداری از تعرفههای ترجیحی خواهد بود.
حال با توجه به اهمیت این سند بازرگانی در این مطلب قصد داریم به طور کامل به معرفی این سند بپردازیم و نحوه صدور گواهی مبدا برای صادرات و انواع آن را معرفی کنیم. درادامه با پست سریع بین المللی پی اس پی همراه باشید. همچنین، درصورتیکه میخواهید درباره نحوه حمل و ترخیص کالا در تجارت بین المللی اطلاعات کسب کنید، همین حالا با شماره 02142281 تماس بگیرید.
گواهی مبدا در تجارت بین الملل چیست؟
گواهی مبدا چیست؟ گواهی مبدا که با نام Certificate of origin نیز شناخته میشود، یکی از اسناد بازرگانی مهم در تجارت بینالملل است که اتاق بازرگانی (ICC) آن را صادر میکند. این سند نشان میدهد که محصول در چه کشوری تولید شده است و واردکننده از این طریق اطمینان حاصل میکند که کشور تولیدکننده اعتبار و کیفیت لازم را برای تولید کالای موردنظر دارد.
گواهی مبدا هنگام ترخیص کالا از گمرک کاربرد دارد و تجار باید آن را همراه خود داشته باشند تا در زمان مناسب آن را تحویل ماموران گمرک بدهند.
علاوهبراین در بسیاری از موارد برای دولتها، گمرکات و بانک، کشور تولیدکننده کالا حائز اهمیت است چرا که دولتها برای کشورهای مشخصی تعرفههای ترجیهی در نظر میگیرند و در چنین شرایطی ارائه این سند در کنار سایر مدارک حمل لازم و ضروری است.
ذکر این نکته ضروریست، اتاق بازرگانی مسئولیتی برای تشخیص ضرورت صدور گواهی مبدا ندارد و خود تاجر باید براساس شرایط موجود اقدام به دریافت کند. در ادامه یک نمونه گواهی مبدا برایتان قرار دادهایم.
چگونه درخواست صدور گواهی مبدا را باید ثبت کرد؟
برای صدور این سند افرادی که دارای کارت بازرگانی هستند، میتوانند وارد سامانه گواهی مبدا شوند. این سامانه سیستمی یکپارچه برای ثبت درخواست صدور گواهی مبدا برای صادرات است. از طریق این سامانه میتوان کلیه فرایندهای مربوط به صدور این گواهینامه را مدیریت کرد.
همچنین برای صدور این گواهی نامه میتوانید به صورت حضوری با همراه داشتن مدارک لازم، به اتاق بازرگانی مراجعه کرده و درخواست خود را برای صدور این گواهی نامه ثبت نمایید.
نحوه صدور گواهی مبدا
صدور گواهی مبدا چند مرحله دارد که صادرکننده باید با دقت انجام دهد. ابتدا، اطلاعات کامل کالا شامل نوع، مقدار، وزن، ارزش، کشور مبدا و مقصد نهایی جمعآوری میشود. سپس فرمهای مربوطه همراه با مدارک لازم به اتاق بازرگانی یا سازمان معتبر ارسال میشود و صحت اطلاعات بررسی و تأیید میگردد.
پس از تأیید، گواهی مبدا صادر و امضا میشود و به صادرکننده تحویل داده میگردد تا در حمل و نقل کالا استفاده شود.
مدت زمان صدور گواهی مبدا بسته به نوع کالا، پیچیدگی مدارک و قوانین کشور مقصد متفاوت است و میتواند از چند روز تا چند هفته طول بکشد. رعایت دقیق مراحل و ارائه اطلاعات صحیح باعث تسریع فرآیند میشود.
بهعنوان مثال، برای واردات کالا از چین، گواهی مبدا توسط اتاق بازرگانی صادرکننده ارائه میشود و نشاندهنده کشور تولیدکننده کالاست که برای ترخیص سریع و قانونی و تعیین تعرفههای گمرکی ضروری است.
انواع گواهی مبدا
این سند به دو صورت ترجیهی و غیرترجیهی صادر میشود که در ادامه به معرفی و بررسی هر یک میپردازیم:
گواهی مبدا ترجیهی
این گواهی نامه به گواهی فرم A نیز شناخته میشود. در برخی از کشورها توسعه یافته برای کمک به اقتصاد کشورهای در حال توسعه تخفیفهای تعرفهای در نظر گرفته میشود، در چنین شرایطی از گواهی مبدا برای صادرات ترجیحی استفاده میشود.
گواهی مبدا غیر ترجیحی
این نوع از گواهینامه مبدا تنها نشان دهنده کشور تولیدکننده کالا است و در آن اطلاعات گوناگونی از قبیل مشخصات گیرنده کالا، مشخصات فرستنده، وزن خالص و ناخالص، نوع بسته بندی و غیره ذکر میشود.
انواع گواهی مبدا در ایران
گواهی مبدا یکی از مهمترین مدارک در تجارت بینالملل است که نشان میدهد کالاها از کدام کشور صادر شدهاند. در ایران، انواع مختلفی از گواهی مبدا وجود دارد که هر کدام برای بازارها و شرایط خاصی کاربرد دارند. مهمترین آنها عبارتند از:
- گواهی A یا GSP
این گواهی، که مخفف Global System of Trade Preferences است، برای صادرات به کشورهایی مانند آمریکا، ژاپن، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و برخی کشورهای اروپایی صادر میشود. این نوع گواهی همچنین با نام گواهی مبدا نوع A شناخته میشود. - گواهی PTA
گواهی PTA مخصوص صادرات به کشورهایی مثل پاکستان طراحی شده و صدور آن برای این بازارها الزامی است. - گواهی CSTP
این گواهی برای کشورهایی صادر میشود که با ایران توافقهای تجاری خاصی دارند و یکی از انواع شناختهشده و پرکاربرد گواهیهای مبدا است.
چرا خریدار به گواهی مبدا اعتماد میکند؟
اجازه بدهید اهمیت گواهی مبدا برای خریدار را به صورت ساده برایتان شرح دهیم:
وقتی خریدار و فروشنده از هم دور هستند و قرار است کالا از یک کشور به کشور دیگر صادر شود، ممکن است خریدار نگران کیفیت و اصالت محصول باشد.
وقتی گواهی مبدا صادر شود، شدت این نگرانی بسیار کم میشود؛ چراکه به صورت کامل در این گواهی درج میشود که کالا در کجا تولید شده است و همچنین ثابت میکند که محصول از یک کشور معتبر و قابل اعتماد آمده است.
از طرفی، این برگه یک سند رسمی است که براساس قوانین و استانداردهای مشخص تنظیم میشود و افراد متخصص آن را صادر میکنند. به همین دلیل، خریدار میتواند به اطلاعات آن اعتماد کند.
نقش گواهی مبدا از دیدگاه مسئولان کشور مقصد
در کشور مقصد، سازمانهای مختلف مثل بانکها، وزارتخانههای کشاورزی، صنعت، بهداشت، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی میتوانند درخواست کنند که برای کالا، گواهی مبدا صادر شود. اما مهمترین نهادهایی که این گواهی را لازم دارند، گمرک، وزارت صنعت و بانکها هستند.
گواهی مبدا یک مدرک رسمی و معتبر است و برای انجام کارهای گمرکی و امور مالی در کشور مقصد خیلی اهمیت دارد.
مرجع صدور گواهی مبدا چه سازمانی است؟
امروزه صدور این گواهینامه توسط اتاقهای بازرگانی هر کشور یا مراجع ذیصلاح صورت میگیرد. در ایران اتاق بازرگانی و صنایع و معادن وظیفه صدور گواهی مبدا این را عهدهدار است؛ در مناطق آزاد سازمانهای مناطق آزاد اقدام به صدور آن میکنند و همچنین صدور این گواهی نامه در مناطق ویژه اقتصادی نیز بر عهده سازمان بنادر و دریانوردی است.
برای صدور گواهی مبدا به چه مدارکی نیاز است؟
برای آنکه بتوانید به طور قانونی این سند را تهیه کنید باید مدارک ذیل را برای صدور آن داشته باشید:
- تصویر پروانه گمرکی
- تصویر بارنامه حمل
- فیش بانکی هزینه صدور این گواهی
- فرم گواهی مبدأ تایپشده به زبان انگلیسی بدون خط خوردگی
- فیش بانکی پرداخت هزینه مرجع صدور گواهی مبدا در ایران
- ارائه لیست عدل بندی در صورت تعدد کالا
- تصویر کارت بازرگانییا ارائه تاییدیه استعلام اعتبار کارت بازرگانی یا مجوز موردی از سامانه یکپارچه مدیریت فرآیندهای کارت بازرگانی
- معرفی نامه جهت درخواست و دریافت گواهی مبداء (برای اشخاص حقوقی که فردی غیر از مدیرعامل یا اعضای هیئت مدیره به اتاق مراجعه مینماید.)
اطلاعات مندرج در گواهی مبدا
در این گواهینامه اطلاعات گوناگونی درج میشود، این اطلاعات عبارتند از:
- شماره و تاریخ فاکتور فروش
- وزن خالص و ناخالص
- نوع بسته بندی
- مشخصات کالا مطابق با پروانه گمرکی و بارنامه حمل
- مشخصات وسیله حمل مطابق با بارنامه حمل
- مشخصات کشور سازنده مطابق با مندرجات پروانه گمرکی و یا گواهی مبدا برای صادرات کشور سازنده
- مشخصات گیرنده کالا مطابق با بارنامه حمل
- مشخصات فرستنده یا صادرکننده کالا مطابق بارنامه حمل
هزینه صدور گواهی مبدا
براساس مصوبه مورخ 30/11/1402، هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران حق ورودی، حق عضویت و هزینه مرجع صدور گواهی مبدا در ایران را به این شکل تنظیم کردند.
- مبلغ ورودیه 10 میلیون ریال است. (مبلغ ورودیه فقط یکبار برای ورود به اتاق بازرگانی دریافت میشود)
- مبلغ حق عضویت سالانه 20 میلیون ریال در سال
- هزینه صدور هر فرم گواهی مبدا برای صادرات، صرف نظر از مبالغ اظهارنامه جهت هر فرم، مبلغ 5 میلیون ریال
- فرمهای تایید اسناد و امضاء اوراق، به صورت رایگان
کلام آخر
گواهی مبدا یکی از اسناد مهم بازرگانی بوده و نشان دهنده کشور تولیدکننده کالا است. در این مطلب متوجه شدیم که سرتیفیکیت چیست و به چگونگی صدور این گواهینامه پرداختیم.
شرکت پست بین المللی پی اس پی اکسپرس یکی از شرکتهای پیشرو در زمینه حمل و نقل بین المللی در کشور است و خدمات گوناگونی را در زمینه حمل بار خارجی، واردات و صادرات، پست خارج از کشور و غیره ارائه میدهد. شما عزیزان میتوانید برای هرگونه مشاوره در زمینه حمل و نقل بین المللی و دیگر خدمات این مجموعه از طریق میتوانید تماس با شماره 02142281 یا از طریق اپلیکیشن psp از ما مشاوره رایگان بگیرید.
سوالات متداول
گواهی مبدا به انگلیسی چه میشود؟
سند گواهی مبداء به زبان انگلیسی Certificate of origin نامیده میشود.
سامانه گواهی مبدا چیست؟
برای دریافت و استعلام اعتبار گواهی مبدا باید به وبسایت اتاق بازرگانی مراجعه کنید.
مرجع صدور گواهی مبدا در ایران کجاست؟
طبق تبصره ذیل ماده 17 قانون امور گمرکی مصوب 22/9/1390 اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران مسئول این کار است. اما در مناطق آزاد سازمان مناطق و در مناطق ویژه اقتصادی نیز سازمان بنادر و دریانوردی این کار را انجام میدهد.
certificate چیست؟
در معنای لغوی به معنی گواهی است که با معمولا در زبان انگلیسی به گواهی مبدا Certificate of origin گفته میشود.