همه ما میدانیم که واردات و صادرات کالاها به کشور نیازمند طی مراحل قانونی و پرداخت عوارض گمرکی است. اما آیا میدانید بعد از این که کالایتان از گمرک ترخیص شد، چه اتفاقی میافتد؟
بازبینی گمرکی یک مرحله مهم است که طی آن همه اسناد و مدارک مربوط به کالا مجددا بررسی میشود تا مطمئن شویم که همه چیز طبق قوانین انجام شده است. این کار به این دلیل انجام میشود که دولت مطمئن شود که عوارض گمرکی به طور کامل پرداخت شده است. همچنین از از تقلب و قاچاق کالا جلوگیری شود و مشخص گردد که کالاهای وارداتی با استانداردهای کشور مطابقت دارند.
پس اگر در گیرودار ترخیص کالا از گمرک هستید و میخواهید اطلاعات کاملی درباره این مرحله از ترخیص نیز به دست بیاورید، با پست بین المللی پی اس پی همراه باشید.
فرآیند بازبینی گمرکی
بازبینی گمرکی به معنای بررسی مجدد و دقیق اسناد و مدارک مربوط به ترخیص کالا پس از صدور پروانه گمرکی است. هدف اصلی از انجام این فرآیند، اطمینان از رعایت کامل قوانین و مقررات گمرکی، محاسبه صحیح عوارض و حقوق گمرکی و جلوگیری از هرگونه تخلف یا اشتباه در فرایند ترخیص کالا است.
مراحل بازبینی گمرکی
- ارسال اسناد به اداره بازبینی: پس از ترخیص کالا، کلیه اسناد و مدارک مربوطه به اداره بازبینی گمرک ارسال میشود.
- بررسی دقیق اسناد: کارشناسان اداره بازبینی، اسناد را به دقت بررسی کرده و تطبیق آنها با هویت صاحب کالا و خود کالا و قوانین و مقررات گمرکی را مورد ارزیابی قرار میدهند.
- شناسایی اختلافات و تخلفات: در صورت وجود هرگونه اختلاف یا تخلف، کارشناسان اقدام به رفع آن و محاسبه دقیق عوارض و حقوق گمرکی مینمایند.
- صدور نتیجه بازبینی: نتیجه بازبینی به صورت کتبی به واردکننده اعلام میشود و در صورت وجود هرگونه اختلاف، مراحل قانونی برای رفع آن طی خواهد شد.
قوانین بازبینی گمرکی
بازبینی گمرکی بر اساس ماده 133 قانون امور گمرکی ایران انجام میشود. این ماده مقرر میدارد که گمرک موظف است حداقل یک بار کلیه پتهها، اظهارنامهها و سایر اسناد گمرکی مربوط به ترخیص کالا را پس از امضای پته یا پروانه مورد بازبینی قرار دهد. این کار از نظر اجرای صحیح مقررات اهمیت دارد و اینکه وجوه گمرکی متعلقه به طور درست و کامل طبق مقررات وصول شده باشد.
علاوهبر این ماده قانونی موارد دیگری نیز در متن قانون به آن اشاره شده است که عبارتند از:
بازبینی مجدد: گمرک ایران میتواند در مهلت قانونی هر تعداد از اظهارنامههای گمرکی را که ضروری تشخیص دهد، بازبینی مجدد کند.
کسر دریافتی: اگر واردکننده کمتر از مبلغ واقعی عوارض گمرکی را پرداخت کرده باشد، گمرک میتواند مابه التفاوت را مطالبه کند.
اضافه پرداختی: اگر واردکننده بیشتر از مبلغ واقعی عوارض گمرکی پرداخت کرده باشد، میتواند مبلغ اضافی را پس بگیرد.
اعتراض به نتیجه بازبینی: واردکننده میتواند نسبت به نتیجه بازبینی اعتراض کند و در صورت عدم توافق، پرونده به کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی ارجاع میشود.
حسابرسی پس از ترخیص: گمرک ایران میتواند تا سه سال پس از ترخیص کالا اسناد را مورد حسابرسی قرار دهد و در صورت کشف تخلف، جریمههایی را اعمال کند.
روش های بازبینی گمرکی
فرآیند بازبینی اسناد گمرکی به منظور اطمینان از رعایت قوانین و مقررات گمرکی و صحت اطلاعات اعلام شده توسط واردکنندگان انجام میشود. این فرآیند به دو روش اصلی صورت میگیرد:
1) بازبینی محلی
در این روش، کارشناسان گمرک مستقر در محل ترخیص کالا، به صورت مستقیم به بررسی اسناد و مدارک مربوط به محموله میپردازند. این روش، روشی سنتیتر بوده و برای سالها در گمرکات مختلف مورد استفاده قرار میگرفته است. البته مزیت بازبینی محل، امکان بررسی دقیقتر اسناد به صورت حضوری و رفع سریعتر ابهامات است.
2) بازبینی مجازی
با پیشرفت فناوری و توسعه سامانههای الکترونیکی، امکان انجام بازبینی اسناد به صورت مجازی فراهم شده است. در این روش، کارشناسان گمرک در یک محل دیگر، به صورت الکترونیکی به اسناد دسترسی پیدا کرده و آنها را بررسی میکنند.
این روش، سرعت و دقت فرآیند بازبینی را افزایش داده و هزینههای مربوط به حمل و نقل اسناد را کاهش میدهد. همچنین، امکان نظارت بهتر بر عملکرد کارشناسان گمرک را فراهم میکند.
اختلافات ناشی از بازبینی گمرکی
فرآیند بازبینی اسناد گمرکی با هدف اطمینان از تطابق اطلاعات اعلام شده با قوانین و مقررات گمرکی انجام میشود. در این فرایند، گاهی اختلافاتی بین اطلاعات اعلام شده توسط واردکننده و یافتههای کارشناسان گمرک مشاهده میشود. این اختلافات معمولاً به دلایل مختلفی رخ میدهند و میتوانند به صورتهای زیر طبقهبندی شوند:
-
اختلاف در تعرفه و ارزشگذاری کالا
یکی از رایجترین اختلافات هنگام بازبینی گمرکی مربوط به تعیین صحیح کد تعرفه گمرکی و ارزش کالا است. عدم تطابق این موارد با قوانین و مقررات میتواند منجر به اختلاف در میزان حقوق ورودی شود. همچنین، اختلاف در نحوه محاسبه ارزش کالا بر اساس روشهای ارزیابی گمرکی میتواند منجر به این مشکل شود.
-
اختلاف در میزان پرداختهای گمرکی
در برخی موارد، ممکن است مبلغ پرداختی توسط واردکننده کمتر یا بیشتر از مبلغ واقعی حقوق ورودی باشد. این اختلاف گاهی ناشی از خطاهای محاسباتی یا عدم درک صحیح قوانین است.
علاوه بر حقوق ورودی، سایر هزینههای گمرکی مانند عوارض، مالیات بر ارزش افزوده و… نیز میتوانند منجر به اختلاف شوند.
-
اختلاف در تفسیر قوانین و مقررات گمرکی
گاهی اوقات، اختلاف در تفسیر قوانین و مقررات گمرکی بین واردکننده و کارشناسان گمرک ایجاد میشود. این اختلافات میتواند به دلیل ابهام در قوانین یا تفاوت در برداشت از مفاهیم قانونی باشد.
-
اختلاف در مورد ممنوعیتها و محدودیتها
برخی کالاها مشمول ممنوعیت یا محدودیت واردات هستند. اختلاف در تشخیص اینکه آیا کالای وارداتی مشمول این ممنوعیتها است یا خیر، میتواند منجر به اختلاف شود.
-
اختلاف در مورد استانداردها و ایمنی کالا
کالاهای وارداتی باید با استانداردهای ایمنی و کیفی کشور مقصد مطابقت داشته باشند. اختلاف در مورد رعایت این استانداردها میتواند منجر به اختلاف بین واردکننده و گمرک شود.
نکته: برای حل اختلافات گمرکی، معمولاً از طریق مکاتبات اداری، تشکیل کمیسیونهای رسیدگی به اختلافات گمرکی یا مراجعه به مراجع قضایی اقدام میشود. در هر صورت، داشتن مستندات کافی و دقیق میتواند در اثبات ادعاها بسیار موثر باشد.
مراحل خروج کالا از گمرک
- اعلام ورود کالا به گمرک
- دریافت ترخیصیه از شرکت حملونقل
- دریافت قبض انبار کالا
- تنظیم پیشنویس اظهارنامه گمرکی
- فرآیند احراز هویت برای کالا
- مراجعه به دایره فنی گمرک
- دریافت شماره ثبت یا کوتاژ برای کالا
- تعیین مسیر اظهارنامه در ارزیابی گمرک
- پرداخت عوارض و هزینههای گمرک
- صدور پروانه گمرکی
- تایید نهایی پروانه سبز گمرکی
- تسویه حساب با انبار محل نگهداری کالا
- صدور بیجک انبار
- شمارش کالا و آماده خروج از گمرک
چگونه صاحب کالا میتواند مبلغ اضافی پرداختی گمرکی را پس بگیرد؟
اگر بعد از ترخیص کالا و بازبینی گمرکی متوجه شدید که مبلغ بیشتری به گمرک پرداخت کردهاید، میتوانید درخواست بازگشت این پول را بدهید. برای این کار باید مراحل زیر را دنبال کنید:
درخواست کتبی: یک درخواست کتبی به گمرک ارائه دهید. در این درخواست به طور واضح، مبلغی که میخواهید پس بگیرید و دلیل آن را توضیح دهید.
پیوست کردن مدارک: اصل پروانه یا پته گمرکی را به درخواست خود ضمیمه کنید. این مدارک به عنوان مدرک پرداخت شما استفاده خواهد شد.
تحویل درخواست به گمرک: درخواست خود را به گمرک محل ترخیص کالا تحویل دهید.
مهلت زمانی: درخواست شما باید حداکثر تا شش ماه پس از تاریخ صدور پروانه سبز گمرکی ثبت شود.
کلام آخر
بازبینی گمرکی فرایندی دقیق و حساس است که در حوزه واردات و صادرات و ترخیص از گمرک بسیار اهمیت دارد. این فرایند نه تنها به دولت کمک میکند تا بر جریان کالاها نظارت کرده و درآمدهای خود را تنظیم کند، بلکه به تجار نیز اطمینان میدهد که در یک محیط تجاری شفاف و عادلانه فعالیت میکنند و از قاچاق کالا نیز تاحد امکان جلوگیری میشود.
پس باتوجه به نکات گفته شده، تجار و بازرگانان باید در نظر داشته باشند که سپردن بخشی از کارها به ترخیص کاران حرفهای میتواند مشکلات و اختلافات را کاهش دهد و هم هزینه مالی و زمانی زیادی را بر دوش صاحب کالا نمیاندازد.
شرکت پست بین المللی پی اس پی در حوزه حمل و نقل بین المللی و ترخیص کالا فعال است و ترخیص کاران مجرب در گمرکات کشور دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 02142281 تماس بگیرید تا با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول
اختلافات پس از ترخیص کالا شامل چیست؟
اختلافات ناشی از اقدامات گمرک: در برخی موارد پس از ترخیص کالا، کارشناسان گمرک متوجه اشتباهی در محاسبات یا تفسیر قوانین میشوند و از واردکننده مطالبه مابه التفاوت میکنند.
اختلافات ناشی از اقدامات واردکننده: گاهی اوقات واردکننده متوجه پرداخت اضافه مبلغ به گمرک میشود و درخواست استرداد میدهد.
بازبینی گمرکی چه زمانی آغاز میشود؟
پس از ترخیص کالا و تایید پروانه گمرکی وقت آن است که حداقل یک بار همه چیز بررسی شود.
در بازبینی گمرکی چه اسنادی مورد بررسی قرار می گیرند؟
اظهارنامه، پته گمرکی و سایر اسناد گمرکی مربوط به ترخیص کالا.
مراحل بازبینی از اسناد گمرکی چیست؟
اولین مرحله بررسی هویت صاحب کالا و محموله است و پس از آن رعایت قوانین، کد تعرفه گمرکی، میزان ارزش محموله کنترل میشود و در مرحله سوم مجوزها، معافیت ها و ممنوعیت ها بررسی میشوند.